VIII SA/Wa 777/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących I. B. i Z. B. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a.") po rozpoznaniu odwołania I. B. i Z. B. (dalej: "skarżących") od decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Lokalowej (dalej: "organ I instancji"), ustalającej I. i Z. B. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 98a, art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n.") ustalił I. i Z. B. będącym właścicielami nieruchomości położonej w R. przy ulicy P. o powierzchni [...] m2, opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...],[...] z obrębu [...], ark. [...], wskutek podziału działki oznaczonej nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 98a ust. 1 u.g.n. i podał, że na wniosek skarżących właścicieli nieruchomości gruntowej położonej w. ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014 r. zatwierdził projekt podziału tej nieruchomości na działki nr [...],[...]. Wyjaśnił, iż dniu 2 listopada 2016 r., wpłynęło pismo stron z zastrzeżeniami dotyczącymi wyceny przedmiotowej nieruchomości. W piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. rzeczoznawca majątkowy udzielił wyjaśnień dotyczących operatu szacunkowego oraz przedłożyła nowy operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2016 r. określający wartość rynkową nieruchomości gruntowej jako prawa własności. Organ I instancji podał, iż według operatu szacunkowego wartość nieruchomości przed podziałem wynosiła [...] zł. Po dokonaniu podziału wartość nieruchomości wynosi [...] zł. Podział przedmiotowej nieruchomości spowodował zatem wzrost wartości nieruchomości o [...] zł. Nadto wyjaśnił, iż zgodnie z uchwałą Nr 191/2007 Rady Miejskiej w R. z dnia 29 października 2007 r. stawka opłaty adiacenckiej wynosi 30% wzrostu wartości, co w przedmiotowej sprawie daje kwotę [...] zł. W odwołaniu od ww. decyzji, skarżący podnieśli m.in. iż w dniu [...] grudnia 2014 r. zawarto umowę sprzedaży i zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] nastąpiło przeniesienie praw własności części nieruchomości w postaci działek nr [...] i [...] finalizując podział prawny zmieniający strukturę własnościową. Wobec przedstawionych faktów skarżący nie zgadzają się z naliczoną opłatą adiacencką przedstawioną w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium, we wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania. Przytoczyło brzmienia art. 98a u.g.n. wskazując, iż decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna dnia [...] października 2014 r. Do dnia wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, tj. do dnia [...] czerwca 2017 r. nie upłynął okres 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, tj. od [...] października 2014 r. W przedmiotowej sprawie rzeczoznawca majątkowy E. P. sporządziła w dniu [...] sierpnia 2016 r. operat szacunkowy, w którym ustalona została wartość nieruchomości przed podziałem na kwotę [...] zł i po podziale na kwotę [...] zł. W odpowiedzi na uwagi skarżących do operatu, rzeczoznawca majątkowy przedłożyła nowy operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2016 r., uwzględniający zarzuty właścicieli nieruchomości, przede wszystkim niezbyt korzystny kształt działek oraz sąsiedztwo stacji transformatorowej. Zastosowała również współczynniki korygujące, które wpływają na wartość rynkową (pismo rzeczoznawcy majątkowego z dnia 21 listopada 2016 r.). Rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym dla dokonania wyceny zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. W części 1.1 operatu rzeczoznawca majątkowy podała, iż przedmiotem wyceny jest nieruchomość gruntowa niezabudowana, oznaczona przed podziałem jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, stanowiąca własność I. M. i Z. małż. B. o uregulowanym stanie prawnym w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w R.. Rzeczoznawca w operacie opisała stan wycenianej nieruchomości i wskazała, że wyceniana nieruchomość położona jest w R. przy ulicy P., usytuowana w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, wśród zabudowy mieszkaniowej podobnej rodzajowo i terenów niezabudowanych. Istniejące uzbrojenie terenu pozwala na realizację zamierzeń budowlanych. Kształt działki zbliżony do trapezu, niezbyt atrakcyjny pod względem preferencji nabywców. W sąsiedztwie działki znajduje się transformator, który obniża atrakcyjność działki. Wartość działki nr [...] została zmniejszona współczynnikiem korekcyjnym w wysokości 0,96 ze względu na niezbyt atrakcyjny kształt i sąsiedztwo transformatora w stosunku do działek przyjętych do porównania. Działki po podziale mają kształt wielokąta zbliżony do trapezu. Dojazd do nowo wydzielonych działek będzie zapewniony z drogi publicznej przez ulicę P.. Teren przedmiotowej nieruchomości nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. R., natomiast Rada Miejska w R. podjęła uchwałę Nr 573/2009, nr 574/2009 z dnia 29 czerwca 2009 r. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - "K." oraz uchwałę nr 480/09 z dnia 23 lutego 2009 r. w sprawie wprowadzenia ochrony w drodze wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu pod nazwą "D. K.". Na podstawie Studium uwarunkowań i kierunków rozwoju zagospodarowania przestrzennego Gminy R. uchwalonym przez Radę Miejską w R. Nr 221/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. zmienionego uchwałą Nr 168/2011 z dnia 29 sierpnia 2011 r. nieruchomość znajduje się w obrębie terenów zabudowy mieszkaniowej rezydencjonalnej. Dla ww. terenu wydana została decyzja Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą wraz z infrastrukturą techniczną. Rzeczoznawca wskazała, iż nieruchomości przyjęte do porównania były wyłącznie z aktów notarialnych transakcji wolnorynkowych zaistniałych na terenie miasta R.. Dokonała charakterystyki cech rynkowych wycenianej nieruchomości zarówno przed jak i po podziale nieruchomości i opisała wycenianą nieruchomość w aspekcie przyjętych cech tynkowych, przypisując określoną wagę poszczególnych cech wycenianej nieruchomości. Biegła wyjaśniła również, że wagi cech rynkowych określono i przyjęto na podstawie badań obserwacji preferencji potencjalnych nabywców nieruchomości, którzy przedstawiają swoje oczekiwania względem nabywanej nieruchomości. Dla działki nr [...] przed podziałem ze względu na kształt i sąsiedztwo transformatora rzeczoznawca zastosowała współczynnik korekcyjny 0,96. Dla działki nr [...] ze względu na kształt działki rzeczoznawca zastosowała współczynnik korekcyjny 0,99, a dla działki nr [...] zastosowany został współczynnik korekcyjny 0,93 ze względu na kształt i sąsiedztwo transformatora. W wyniku całego procesu szacunkowego rzeczoznawca określiła wartość rynkową wycenianej nieruchomości po podziale w wysokości [...] zł. Wartość nieruchomości przed podziałem została ustalona na kwotę [...] zł. Podział nieruchomości spowodował zatem wzrost wartości nieruchomości o [...] zł. zaś 30% z powyższej kwoty stanowi [...] zł i opłatę w takiej wysokości ustalił organ I instancji skarżącym. Konkludując Kolegium uznało, iż w dniu [...] października 2014 r., tj. w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział przedmiotowej nieruchomości skarżący byli właścicielami działki nr [...], jak również w dniu [...] października 2014 r., tj. w dniu w którym decyzja ta stała się ostateczna, byli właścicielami działek nr [...] i [...]. Słusznie zatem organ I instancji ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału skarżącym, nie zaś nabywcy nieruchomości powstałych w wyniku podziału. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, którzy pismem z dnia 6 września 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r. Autorzy skargi zarzucili naruszenie przepisów prawa, tj.: - art. 85 § 2 k.p.a. w związku z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem biegłego rzeczoznawcy, mimo, że strona postępowania złożyła szereg zarzutów zarówno do pierwszego jak i drugiego operatu; - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez oparcie rozstrzygnięcia na operatach szacunkowych zawierających liczne błędy i sprzeczności; - art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu merytorycznego odniesienia się do zarzutów dotyczących operatów szacunkowych, które były podstawą rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący zarzucili udział w wydaniu decyzji osoby nieuprawnionej, tj. M. S., gdy w składzie organu wydającego decyzje nie jest ona wymieniona. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Odnosząc się do zarzutu udziału w wydaniu decyzji osoby nieuprawnionej Kolegium wyjaśniło, iż z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, iż w rozpoznaniu ww. sprawy uczestniczyli trzej członkowie Kolegium w składzie: przewodnicząca M. B., członek etatowy D. K. oraz członek pozaetatowy, sprawozdawca E. S.. Powyższa decyzja została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego. Na czytelnym podpisie sprawozdawcy E. S. przyłożona została błędnie pieczątką innego członka pozaetatowego KoIegium. Błąd ten, zdaniem organu odwoławczego, nie zmienia faktu, że niniejsza decyzja została podpisana przez członka pozaetatowego orzekającego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, tj. E. S.. Błąd ten w sposób rażący nie narusza przepisu art. 107 § 1 k.p.a. w omówionym zakresie i nie wpływa na ważność decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzje administracyjne, oprócz spełnienia wymogów co do sposobu ich podejmowania, musi spełniać wymogi przewidziane art. 107 § 1 k.p.a. Do takich wymogów należy umieszczenie na niej podpisów wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu. Zgodnie bowiem z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny. Poza sporem pozostaje także, że rozstrzygnięcie kolegium odwoławczego jako organu kolegialnego stanowi wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do jego podpisania (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 1235/04, Lex 192956). Stosownie bowiem do art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. A zatem decyzja powinna być podpisane wyłącznie przez osoby, które stanowiły skład orzekający w rozpoznawanej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że podpis pod decyzją lub postanowieniem może być nieczytelny, jeżeli jest on uzupełniony imienną pieczątką składającego podpis, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby składającej podpis (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2105/06 LEX nr 312059; wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2009 r., VI SA/Wa 2589/08, LEX nr 1062397. Należy dodać, iż imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osób podpisanych pod decyzją są wskazywane w petitum decyzji wydawanej przez organ kolegialny. Zarzut podpisania decyzji przez osobę nieuprawnioną byłyby uzasadniony nie wówczas, gdy podpis jest nieczytelny i nie można go przypisać określonej osobie, ale wówczas, gdyby zostało co najmniej uprawdopodobnione, że podpis złożyła osoba niewskazana w petitum decyzji (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r., II OSK 661/09, LEX nr 706938). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zostało uprawdopodobnione, że zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2018 r. została podpisana przez osobę nieuprawnioną. Sąd stwierdził, iż w petitum kontrolowanej decyzji został wskazany odmienny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., niż ten który podpisał wydane rozstrzygnięcie. Sąd zauważa bowiem, iż pod decyzją widnieje nieczytelny podpis członka składu orzekającego, uzupełniony imienną pieczątką E. S., zamiast pieczątką osoby uprawnionej do podpisu, wymienionej w składzie orzekającym widniejącym w osnowie kontrolowanej decyzji, tj. E. S.. Jednocześnie Sąd zauważa, iż podpisy członków składu orzekającego są nieczytelne, a Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, w tym dowodów grafologicznych, celem ustalenia autentyczności podpisów. Wobec naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutów skarżących, które bezpośrednio dotyczyły meritum sprawy. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd zaś oparł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku).