VIII SA/Wa 777/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-10-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podtrzymujące wcześniejszą odmowę wypłaty pomocy finansowej ze środków unijnych w związku z naruszeniem warunków umowy, stanowi akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego, czy też sprawa ma charakter cywilnoprawny i powinna być rozstrzygana przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może objąć kontrolą rozstrzygnięć wydanych po zawarciu umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej. Pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podtrzymujące odmowę wypłaty pomocy w związku z naruszeniem warunków umowy, nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kognicji sądu administracyjnego, lecz jest czynnością wynikającą ze stosunku cywilnoprawnego. Wszelkie spory wynikające z takiej umowy podlegają rozstrzygnięciu przez sąd powszechny.Stan faktyczny
Skarżąca zawarła z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowę o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych. Po złożeniu wniosku o płatność końcową, Agencja odmówiła wypłaty pomocy i zażądała zwrotu już wypłaconych środków, powołując się na nierzetelne dowody przedstawione przez skarżącą. Po piśmie pełnomocnika skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Agencja podtrzymała swoje stanowisko w zaskarżonym piśmie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Agencja wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na cywilnoprawny charakter sprawy wynikający z zawartej umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 4 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi A. G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 czerwca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. G. uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) zł.
W dniu [...] września 2017 r. A. G. (dalej "skarżąca") zawarła z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowę nr [...] o przyznaniu pomocy w zakresie operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020.
W dniu [...] kwietnie 2020 r. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego M. Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej "BWI ARiMR") wpłynął wniosek skarżącej o płatność końcową oraz dokumenty dotyczące realizowanej operacji.
W wyniku weryfikacji wniosku, w piśmie z [...] marca 2021 r. BWI ARiMR odmówiło skarżącej wypłaty pomocy dla całości operacji i poinformowało, że wypłacona wcześniej pomoc podlega zwrotowi w całości.
Pismem z [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W zaskarżonym piśmie z [...] czerwca 2021 r. "informacja z etapu rozpatrzenia prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy" organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z [...] marca 2021 r. podnosząc, iż w oparciu o posiadaną dokumentację oraz postanowienia zawartej umowy odmowa wypłaty dofinansowania z uwagi na przedstawienie przez skarżącą nierzetelnych dowodów odmowa wypłaty dofinansowania była prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. 2018 r., poz. 627).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność drogi sądowoadminstracyjnej ewentualnie o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania tryb administracyjny lecz cywilnoprawny albowiem ARiMR i skarżąca zawarli umowę o przyznaniu pomocy. Zgodnie z § 19 ww. umowy wszelkie spory pomiędzy Agencją a Beneficjentem (skarżącą) rozstrzygane są przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19).
W przedmiotowej sprawie kluczowym jest okoliczność zawarcia przez skarżącą [...] września 2021 r. z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowy nr [...] o przyznaniu pomocy w zakresie operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020. Z postanowień ww. umowy wynika m. in., że beneficjent zobowiązuje się do realizacji w dwóch etapach operacji, której zakres rzeczowy i finansowy określono w zestawieniu rzeczowo- finansowym (§ 3 pkt 1 i 6 umowy), a Agencja zobowiązuje się do wypłacenia na warunkach określonych w umowie oraz na podstawie złożonego wniosku o pomocy w wysokości [...] zł w dwóch transzach (§ 4 pkt 1 i 2 umowy). Gdy beneficjent nie spełnił któregokolwiek z warunków określonych w ust. 1 § 10 oraz nie zaistniały okoliczności, o których mowa w ust. 3 § 10 umowy, lub zostały naruszone warunki przyznania pomocy, Agencja odmawia wypłaty pomocy (§ 10 pkt 4 umowy). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 19 umowy, wszystkie spory między Agencją a beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu zaskarżone pismo z [...] czerwca 2021 r. - "informacja z etapu rozpatrzenia prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy" jest czynnością organu o charakterze informacyjnym, której podstawa prawna wynika z umowy z [...] września 2017 r. Pismo to nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Innymi słowy, nie stanowi autorytatywnej wypowiedzi władzy administracyjnej lecz dotyczy skutków niewykonania przez skarżącą zobowiązań przewidzianych w/w umową łączącą strony. ARiMR odmawiając wypłaty pomocy w związku z zaistnieniem okoliczności określonych w umowie działała jako strona stosunku cywilnoprawnego, a nie jako organ administracji publicznej. Tym samym wszelkie pisma organu kierowane do skarżącej stosownie do zapisów umowy następują w wykonaniu umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej, a ewentualne roszczenia skarżącej z tym związane (np. o wypłatę pomocy) podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego. Sąd administracyjny nie może objąć kontrolą rozstrzygnięć wydanych po zawarciu takiej umowy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.
O zwrocie wpisu orzeczono w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło