VIII SA/Wa 779/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-03

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin teoretyczny i praktyczny) we wszystkich posiadanych kategoriach prawa jazdy jest zasadne, gdy przekroczył on 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nawet jeśli część naruszeń dotyczyła jazdy samochodem osobowym?
Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji we wszystkich posiadanych kategoriach prawa jazdy jest obligatoryjne i zgodne z prawem w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych. Przepisy w tym zakresie mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji nie ma swobody decyzyjnej, a celem jest dyscyplinowanie kierowców i zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Naruszenia przepisów ruchu drogowego są oceniane jednakowo dla wszystkich pojazdów, niezależnie od kategorii prawa jazdy.
Stan faktyczny
Wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy W. M. został złożony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z uwagi na przekroczenie przez niego 25 punktów karnych w okresie od listopada 2013 r. do czerwca 2014 r. Starosta wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny we wszystkich posiadanych kategoriach (A, B, C, E). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i nieodniesienie się do jego sytuacji (np. opóźnienie w wprowadzaniu punktów karnych, jazda samochodem osobowym).
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania W. M. (dalej: skarżący") od decyzji Starosty B. (dalej: "organ I instancji" lub "Starosta") z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wydanej w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kategorii: "A,B,C,E" – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu [...] lipca 2014 r. do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w B. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] lipca 2014 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. We wniosku poinformowano, że kierowca (W. M.) w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał 25 punktów karnych. Starosta B. wszczął wobec skarżącego w dniu [...] lipca 2014 r. postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137; dalej: "Prawo o ruchu drogowym"), skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy - egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kat. "ABCE". W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem jej wydania jest uzyskanie informacji potwierdzającej, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W wniesionym odwołaniu, skarżący zarzucił, że organ I instancji wydał decyzję bez ustalenia stanu faktycznego. Podniósł, że za wykroczenie drogowe z dnia [...] stycznia 2014 r. odnotowano w ewidencji punkty dopiero po upływie blisko 5 miesięcy. Z końcem kwietnia 2014 r. sprawdzał zaś ilość punktów karnych, aby ewentualnie udać się na szkolenie do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, zmniejszając w ten sposób ilość punktów. Potwierdzono wówczas, że posiada dopiero 10 punktów, co skłoniło go do odłożenia decyzji odnośnie udziału w szkoleniu. Skarżący zwrócił uwagę, że opieszałość Policji we wprowadzeniu punktów do ewidencji wpłynęła niekorzystnie na jego sytuację. Kontynuując rozważania podniósł, że bez własnej winy nie wziął udziału w szkoleniu i nie skorzystał z możliwości zmniejszenia liczby punktów. W ocenie skarżącego organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności, z których wynika, że naruszenia przepisów ruchu drogowego nastąpiły w czasie jazdy samochodem osobowym, a w takiej sytuacji zasadnym byłoby skierować go na egzamin jedynie z kat. B. W odwołaniu podkreślono, iż skarżący jest zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego i koordynator ds. transportu., a więc trudno jest zarzucać mu brak umiejętności praktycznych i teoretycznych do kierowania pojazdami ciężarowymi. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając przytoczył brzmienie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym. Kolegium uznało, iż zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Z ww. wniosku bezsprzecznie wynika, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. co oznacza, że jest kierowcą któremu dedykowany jest ww. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym. Następnie Kolegium wyjaśniło, iż wystąpiło z zapytaniem do organu Policji, który w piśmie z dnia [...] października 2104 r. znak: [...],[...] potwierdził, że wniosek o sprawdzenie kwalifikacji jest zasadny i podlega wykonaniu. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącego, zgodnie z którą skoro do naruszeń przepisów ruchu drogowego doszło w czasie jazdy samochodem osobowym, to skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powinno dotyczyć jedynie kat. B. Powołał się przy tym na swoje umiejętności do prowadzenia samochodów ciężarowych. W ocenie Kolegium skoro skarżący zgromadził 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to powinien zostać skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji we wszystkich posiadanych kategoriach prawa jazdy. Kolegium zauważyło także, iż rozwiązań proponowanych przez skarżącego nie przewidują obowiązujące przepisy, które powołano powyżej. Za niezrozumiałe uznało również powoływanie się na posiadanie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów o masie całkowitej pow. 3,5 tony, co miałoby świadczyć o rozwadze przy prowadzeniu tych pojazdów. Zdaniem Kolegium uczestnik ruchu drogowego winien przestrzegać obowiązujące w tym zakresie przepisy bez względu na rodzaj prowadzonego pojazdu. W ocenie Kolegium, zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie także ze względów celowościowych. Kierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma działać prewencyjnie na kierowców, którzy posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami dopuszczają się częstym (kwalifikowanym) naruszeniom przepisów prawa o ruchu drogowym. Sprawdzenie kwalifikacji stanowić ma zabezpieczenie interesów innych użytkowników dróg publicznych przed kierowcami, którzy mogli z czasem utracić umiejętności do prowadzenia pojazdów. W sytuacji, gdy osoba przekraczająca przepisy ruchu drogowego posiada prawo jazdy wielu kategorii trudno przyjąć, że organ mógłby nałożyć obowiązek sprawdzenia kwalifikacji tylko jednej z kategorii prawa jazdy, albowiem w takim przypadku osoba, co do której ustawodawca uznał konieczność poddania jej merytorycznej kontroli w zakresie umiejętności poruszania się po drogach, byłaby mimo tego uprawniona do kierowania pojazdami, tyle że innej kategorii niż te, którymi kierując uzyskała punkty karne. Osoba taka nadal mogłaby stwarzać zagrożenie dla ruchu drogowego, a w konsekwencji dla jego uczestników. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a., który to zarzut w dalszym ciągu zachowuje swoją aktualność wobec nie rozpoznania go przez organ I instancji, polegającą na tym, że organ rozpatrujący odwołanie jest uwzględnił słusznego interesu obywatela, nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego, nie odniósł się do stwierdzonych nieprawidłowości prowadzonej ewidencji punktów karnych, przerzucając skutki opieszałości policji we wprowadzeniu punktów karnych do ewidencji w wymaganym ustawowo czasie na skarżącego, nie wykonał obowiązku wyjaśnienia w sposób wyczerpujący całej sprawy (np. nie przesłuchano zawnioskowanego świadka Z. O.), w szczególności czy skarżący powinien zachować uprawnienia do posiadania prawa jazdy kat. ACE, nie zbadał wnikliwie naruszenia uprawnień skarżącego w zakresie skorzystania z możliwości odbycia odpłatnego szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w szczególności nie odniósł się do stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. wyrażonego w piśmie z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] oraz nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wszystkie kategorie prawa jazdy było zasadne, zamiast zbadać czy istnieją dla organu administracji podstawy do ograniczenia sankcji dla kierującego do prawa jazdy kategorii B; 2) obrazę art. 138 § pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja Starosty jest prawidłowa i zasługuje na jej utrzymanie w mocy, gdyż stan faktyczny ustalony w toku postępowania poprawnie podciągnięto pod art. 114 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 ust. 2 i 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), co zdaniem organu musiało skutkować skierowaniem skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kat. "ABCE"; 3) obrazę przez organ obu instancji przepisów art. 130 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 8 ust. 4, 5, 6, 7 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, polegającą na nie zbadaniu jaki wpływ na uprawnienie kierowcy do zmniejszenia liczny punktów karnych o 6 poprzez odbycie szkolenia, o którym mowa w § 8 ust. 4 przywołanego rozporządzenia, miała błędna ustna informacja, jaką przekazano skarżącemu na temat dokonanych wpisów w ewidencji, czy w ten sposób został pozbawiony uprawnienia poddaniu się temu szkoleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym – egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kategorii: "A,B,C,E". Zgodnie z powołanym art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. W myśl zaś art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488; dalej: "rozporządzenie z 25 kwietnia 2012 r."), komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika jednoznacznie, że decyzja o skierowaniu osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych przez nią kategorii praw jazdy, ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie prawa organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek. Zarówno treść tegoż obowiązku, jak i jego zakres oraz sposób jego wykonania nie podlegają uznaniu organu orzekającego w sprawie, albowiem elementy te również wynikają z treści danej normy prawnej. A zatem istota związanego charakteru decyzji administracyjnej polega na tym, że norma prawna określa sytuację faktyczną i prawną, w której winna zapaść decyzja oraz determinuje treść takiej decyzji. W ocenie Sądu, bezspornym jest w kontrolowanej sprawie, iż skarżący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. co wypełnia dyspozycję art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym. Konsekwencją powyższego było zatem skierowanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. Wskazać należy, że celem uregulowania zawartego w przywołanym wyżej przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższe oznacza, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1732/13; publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący wyczerpał zatem przesłanki przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym. Prawidłowa wykładnia przepisów art. 130 ust. 1 oraz art. 114 Prawa o ruchu drogowym prowadzi do stwierdzenia, że kierowca po uzyskaniu 24 punktów, chcąc zachować uprawnienie do kierowania pojazdami, nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W ocenie Sądu, zasadnie zatem Kolegium w zaskarżonej decyzji przyjęło, że w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów, skierowanie kierowcę na kontrolny egzamin było prawidłowe i zasadne. Kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przepisy te mają na celu zagwarantowanie względnego poczucia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego. Jednocześnie Sąd zauważa, iż przemieszczanie się różnymi pojazdami wymaga posiadania uprawnień potwierdzonych odpowiednimi kategoriami prawa jazdy. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami jest wynikiem naruszenia przepisów ruchu drogowego, a te są jednakowe dla wszystkich pojazdów bez względu na odpowiadającą im kategorię prawa jazdy. Słusznie zatem organy obu instancji orzekły o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kategorii: "A,B,C,E". W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające, spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym, jaki jest zakres niezbędnych ustaleń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło