VIII SA/Wa 780/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada oszczędności na inne cele (np. remont mieszkania, koszty pogrzebu), ale jednocześnie ponosi koszty leczenia i utrzymania, wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. Strona osiąga stałe dochody, które mimo ponoszenia kosztów leczenia i planowania remontu, nie uniemożliwiają jej poniesienia kosztów postępowania, zwłaszcza że istnieje możliwość zwrotu kosztów w przypadku uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
M.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła swoją sytuację finansową, wskazując na dochody z emerytury, koszty leczenia, planowany remont mieszkania i oszczędności na koszty pogrzebu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a strona wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] listopada 2009 r. M.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wezwano wnioskodawcę do odesłania wypełnionego urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z nadesłanego wypełnionego formularza PPF wynika, że poza domem jednorodzinnym o powierzchni [...] metrów kwadratowych, nie posiada żadnego innego majątku. Oświadczył, że mieszka z żoną, oboje uzyskują dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie [...] złotych. Ponadto oświadczył, że razem z żoną są osobami w podeszłym wieku, co powoduje różne schorzenia i choroby, czego skutkiem jest konieczność ponoszenia kosztów leczenia. Pieniądze zaoszczędzone mają swój cel: remont mieszkania oraz koszty pogrzebu. Do wniosku załączono odcinki przekazów pocztowych dokumentujących wysokość emerytur za miesiąc listopad 2009 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez: 1. wskazanie wysokości wydatków na bieżące utrzymanie skarżącego i jego żony (dowody opłat za energię, gaz, wodę, leki itp.), 2. wskazanie innych okoliczności uzasadniających wniosek i uniemożliwiających poniesienie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca wyjaśnił, iż nie posiada paragonów, czy faktur, gdyż nie ma zastrzeżeń do sprzedawców. Wskazał, że na żywność miesięcznie z żoną wydają około [...] złotych, zaś na leki i wizyty lekarskie [...] – [...] złotych. Do pisma załączył fakturę VAT za energię elektryczną za 2 miesiące na kwotę [...] złotych, paragony dokumentujące zakup żywności na kwotę około [...] złote. Postanowieniem z 4 stycznia 2010 roku referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] stycznia 2010 r. wpłynęło do tutejszego Sądu kolejne pismo wnioskodawcy, w którym powtórzył wcześniej prezentowaną argumentację. Do pisma załączył paragony za zakup leków na kwotę około [...] złote. Pismem z [...] stycznia 2010 r. (data wpływu do Sądu [...] stycznia 2010 r.) skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Skarżący powtarzając ponownie wcześniej prezentowaną argumentację podniósł, że referendarz sądowy nie wziął pod uwagę konieczności przeprowadzenia przez wnioskodawcę remontu mieszkania. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 2 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś w zakresie częściowym stosownie do art. 246 §1 pkt 2 u.p.p.s.a., gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na dzień wydania niniejszego postanowienia do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy od skargi w wysokości [...] złotych. Zauważyć należy, że skarżący osiąga z żoną dochody o charakterze stałym, zaś wysokość świadczeń kształtuje się na poziomie powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto dla rozstrzygnięcia decydujące znaczenie miało i nadal ma niewykazanie przez skarżącego niemożliwości poniesienia tych kosztów. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, Sąd nie może pominąć faktu, że skarżący przyznał, iż ma możliwość poczynienia oszczędności, jednak na inne cele niż na koszty postępowania. Dodatkowo wskazać należy, iż w przypadku uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uwzględnienia skargi przez Sąd stosownie do treści art. 200 u.p.p.s.a. przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło