VIII SA/Wa 780/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-26
Skład orzekający: Renata Nawrot, Artur Kot, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana na skutek odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego wydana na skutek odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i może być wszczęte wyłącznie na skutek skutecznie wniesionego odwołania. Brak podpisu na odwołaniu stanowi brak formalny, którego organ odwoławczy nie może zignorować, a jego rozpoznanie z pominięciem tego braku prowadzi do nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca B. O. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich na 2015 rok. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą płatności, ale z pomniejszeniami ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie powierzchni gruntów. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji, jednak odwołanie to nie zostało przez nią podpisane. Organ odwoławczy, Dyrektor ARiMR, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie granic działek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2015 rok 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej B. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z [...] lipca 2015 r. w sprawie płatności bezpośrednich na 2015 rok.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 15 maja 2015 r. (data wpływu do organu) B. O. (zwana dalej: skarżąca, wnioskodawczyni, beneficjent) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (zwana dalej: płatność OB) na 2015 rok. We wniosku skarżąca zadeklarowała: do jednolitej płatności obszarowej (zwana dalej: JPO) grunty rolne o powierzchni 10,82 ha; do płatności
z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność na zazielenienie, zwana dalej: PZ) grunty rolne o powierzchni 10,50 ha; do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych (zwana dalej: PPUW) grunty rolne
o powierzchni 5,09 ha; do płatności związanej do powierzchni upraw owoców miękkich (zwana dalej: POM) grunty rolne o powierzchni 0,13 ha, do płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (zwana dalej: PBD) 5 zwierząt z gatunku bydło domowe, do płatności związanej do krów (zwana dalej: PK) 4 zwierzęta z gatunku bydło domowe.
W dniu 20 sierpnia 2015 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej w sprawie rolnośrodowiskowej, podczas której stwierdzono nieprawidłowości. Według raportu
z czynności kontrolnych (nr [...]) na działce rolnej B zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] powierzchni 0,50 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,50 ha. Ponadto zastosowano kod nieprawidłowości: DR 50 -granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Powierzchnia została zatem zmniejszona do powierzchni działki rolnej znajdującej się w granicach działki ewidencyjnej tj. 0,23 ha. Na działce rolnej C położonej na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 0,42 ha, stwierdzono powierzchnię 0,37 ha.
Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2016 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 5, art. 6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551 zez zm., zwana dalej: ustawą OB) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), orzekł o przyznaniu beneficjentowi płatności OB, w tym: 1) JPO- w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego; 2) PZ w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; 3) płatność redystrybucyjną (płatność dodatkowa, zwana dalej: PR) w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego; 4) PPUW w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; 5) POM w kwocie [...] zl wynikającej z pomniejszenia płatności
o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; 6) PBD
w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; 7) PK w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Jednocześnie beneficjentowi przyznano kwotę [...] zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do płatności JPO wynosiła 10,82 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 10,50 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności JPO wynosi 0,32 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do JPO, a powierzchnią stwierdzoną wynosi zatem 3,05 %. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, zwane dalej: rozporządzeniem 640/2014), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Powierzchnia zatwierdzona do JPO wyniosła 9,86 ha.
Początkowa kwota JPO wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi [...] zł, co przy kursie wymiany euro [...] zł stanowi kwotę [...] euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości [...] euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,393041%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi [...] euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla JPO wynosi [...] zł. O kwotę tą została pomniejszona kwota JPO. Kwota przyznanej JPO po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
PZ (płatność na zazielenienie) przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do JPO wynosiła 10,50 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania PZ. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2015 r. wynosiła [...] zł. Początkowa kwota PZ wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, o kwotę [...] zł.
PR (płatność redystrybucyjna tzw. dodatkowa) przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich. PR jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do JPO będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do JPO wynosiła 10,82 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 10,82 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 10,50 ha. Powierzchnia zatwierdzona do JPO wyniosła 9,86 ha. Początkowa kwota PR wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, o kwotę [...] zł.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do PPUW (płatność związana do upraw roślin wysokobiałkowych) wynosiła 5,09 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 4,82 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła 0,27 ha. Wyliczona kwota została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, o kwotę [...] zł.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do POW (płatność związana do powierzchni upraw owoców miękkich) wynosiła 0,13 ha, również powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,13 ha. Stawka POM do 1 ha w 2015 r. wynosiła [...] zł. Początkowa kwota POM wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego [...] zł.
Do PBD (płatność związana do zwierząt gatunku bydło domowe) we wniosku zadeklarowanych zostało 5 sztuk zwierząt z gatunku bydło domowe. W toku postępowania ustalono, że do płatności kwalifikuje się 5 szt. i taką ilość zatwierdzono do płatności. Stawka płatności do 1 zwierzęcia z gatunku bydło domowe w 2015 r. wynosiła [...] zł. Początkowa kwota PBD wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, o kwotę [...] zł.
Do PK (płatność związana do krów) we wniosku zostało zadeklarowanych 4 sztuki zwierząt z gatunku bydło domowe. W toku postępowania ustalono, że do płatności kwalifikuje się 5 szt. i taką ilość zatwierdzono do płatności. Stawka płatności do 1 zwierzęcia z gatunku bydło domowe w 2015 r. wynosiła [...] zł. Początkowa kwota PK wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, o kwotę [...] zł.
Jednocześnie z uwagi na wniosek beneficjenta oraz fakt, że kwoty przyznanych wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej, skarżącej przyznana została płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca podała, że nie zgadza się ze zmniejszeniem kwot do działki [...] i [...]. Wskazała w tym zakresie, że czynności w ramach kontroli na miejscu były przeprowadzone w jej obecności, oświadczyła wówczas, że granice działek są położone prawidłowo. Według jej informacji organ I instancji posiada błędne mapy.
Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na ustalony
w sprawie stan faktyczny sprawy, przepisy prawne dotyczące spornej materii oraz własną ocenę sprawy.
Skargę do sądu administracyjnego na powołane wyżej rozstrzygnięcie złożyła skarżąca. Skarżąca podała, że po Biuro Kontroli na Miejscu zgodnie z raportem z czynności kontrolnych z 20 czerwca 2012 r. w zakresie kwalifikalności powierzchni (nr zlecenia [...]) odnośnie działki rolnej B/B1 położonej na działce ewidencyjnej [...] i [...] nie stwierdziło nieprawidłowości kodu DR50 (granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zdeklarowanych we wniosku). Trudno jej zatem zrozumieć dlaczego kontrola na miejscu przeprowadzona 20 sierpnia 2015 r. na działkach rolnych B/B1 stwierdziła błąd DR 50 - granice między sąsiadami nieuległy zmianie. Podała, że na zlecenie właściciela działki nr [...] sąsiadującej z jej gruntami uprawniony geodeta wykonał pomiary tej działki i granica oraz powierzchnia jest zgodna ze stanem faktycznym. Podniosła, iż na działce sąsiedniej nr [...] wybudowany jest dom, według map ARiMR część domu stoi na jej działce, co jest niedorzeczne. Ponadto 12 czerwca 2015 r. na zlecenie starostwa powiatowego zostały przeprowadzone czynności związane z ustaleniem granic działek, była obecna przy tych pomiarach
i granice przebiegają prawidłowo, zgodnie ze stanem faktycznym, nie wykryto przesunięć.
Skarżąca oświadczyła, że działki ewidencyjne nr [...] i [...] są uprawiane rolniczo w granicach działek ewidencyjnych zgodnie z pomiarami jakie zostały wykonane, do składania wniosku o płatność obszarową, również na zdjęciach – rado.geoportal2 (serwery powiatowe) widoczne granice administracyjne działek ewidencyjnych są prawidłowe i zgodne ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, iż organ nie dysponuje podpisanym odwołaniem przez B. O., dotyczącej niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które obligowały go do wyeliminowania ww. aktu
z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.). Oznacza to, że rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i wniesieniu odwołania od tej decyzji przez uprawniony do tego podmiot.
W kontekście przytoczonych regulacji należy przyjąć, że odwołanie jest pewnego rodzaju środkiem prawnym instancyjnej kontroli decyzji administracyjnych, który uruchamiany jest wyłącznie na wniosek strony postępowania, złożony w określonym terminie i za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Prawo strony do wniesienia odwołania jest powiązane z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania, która oznacza, że strona postępowania niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może złożyć odwołanie do organu podatkowego drugiej instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o rozpatrzenie swojej sprawy. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Z powyższego wynika, że źródłem kompetencji organu wyższego stopnia (organu odwoławczego) do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej może być akt woli strony postępowania w postaci złożonego przez nią odwołania.
Jako utrwalone należy przyjąć stanowisko doktryny i judykatury, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości. Nie ma ono charakteru inkwizycyjnego, a zatem może ono zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez podmiot legitymowany (stronę), nigdy zaś z urzędu. To dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 741; por. też wyrok NSA z 25 maja 1984 r., sygn. II SA 2048/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 51).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wezwał strony do uzupełnienia braku odwołania i rozpoznał je, mimo że nie wywoływało ono skutków prawnych (wyrok NSA z 15 września 2000 r., III SA 417/00, SIP nr 47217; teza trzecia wyroku NSA
z 6 grudnia 1999 r., IV SA 2028/97, SIP nr 48735; teza druga wyroku NSA z 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, SIP nr 48749; wyrok NSA z 10 listopada 1999 r., IV SA 2273/98, SIP nr 48734; wyrok NSA z 14 kwietnia 1999 r., IV SA 689/97, SIP nr 47329; wyrok NSA z 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, Lexis.pl nr 325691, POP 1997, nr 3, poz. 62). Stanowisko to podzielane jest także w późniejszym orzecznictwie: w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 25 września 2008 r. w sprawie II SA/Ke 375/08 (publ.: cbois) podkreślono, że wyłącznym trybem weryfikacji nieostatecznej decyzji w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie odwoławcze, które oparte jest
w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 k.p.a., albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. zaś obowiązkiem organu jest należyte zbadanie
w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego w terminie przewidzianym przepisem art. 129 k.p.a. Z kolei WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 13 lipca 2016 r. w sprawie VIII SA/Wa 581/15 (publ.: cbois) stwierdził, że brak podpisu na odwołaniu powoduje, że nie można uznać czynności zainteresowanego za odwołanie, zaś w sytuacji kiedy odwołanie nie zostanie skutecznie wniesione,
a osoba wnosząca odwołanie nie zostanie w trybie i terminie przewidzianym w k.p.a. wezwana do uzupełnienia braku formalnego odwołania, uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego, powoduje rażące naruszenie przepisów k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji, która nie została skutecznie zaskarżona. Taka decyzja dotknięta jest wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i niezbędnym jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Postępowanie odwoławcze może być bowiem wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez podmiot legitymowany, nigdy zaś z urzędu.
Przenosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że taka sytuacja zachodzi w przypadku zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych sprawy dotyczącej przyznania beneficjentowi płatności bezpośrednich na 2015 rok, skarżąca złożyła wprawdzie odwołanie od decyzji organu I instancji w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2015 rok. Odwołanie to dotknięte jest jednak brakiem – własnoręcznego podpisu skarżącej. Okoliczność ta nie została dostrzeżona przez organ, który przyjął, iż złożony środek zaskarżenia jest kompletny i wobec tego wywołuje skutki prawne w postaci obowiązku merytorycznego rozpoznania odwołania. Jednak w tej konfiguracji procesowej należy przyjąć, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji organu I instancji w odniesieniu do płatności bezpośrednich, zatem Dyrektor ARiMR nie posiadał kompetencji do rozpoznania i rozstrzygania przedmiotowej sprawy w trybie odwoławczym. W konsekwencji organ odwoławczy wydał decyzję merytoryczną, która dotknięta jest wadą kwalifikowaną rażącego naruszenia prawa.
Z tego powodu należy uznać, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem prawa, które należy ocenić jako rażące (oczywiste) w świetle powołanych powyżej przepisów procedury administracyjnej. Okoliczność ta wskazuje, że decyzja ta przy jej wydaniu została obarczona kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ustalenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa, czyni bezprzedmiotowym obowiązek Sądu odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu rażącego naruszenia prawa powoduje bowiem powrót sprawy do tego etapu administracyjnego postępowania, w ramach którego organ odwoławczy będzie zobligowany do usunięcia braku formalnego odwołania przez jego podpisanie, co - jeśli nastąpi - będzie stanowiło podstawę do rozpatrzenia odwołania.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania w kwocie 100 zł (tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi), Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło