VIII SA/Wa 780/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-19

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, ale która twierdzi, że inwestycja będzie generować uciążliwości przekraczające przeciętną miarę (imisy), posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, a powoływanie się na potencjalne uciążliwości (hałas, zapylenie) i naruszenie art. 144 k.c. stanowi jedynie interes faktyczny, niewystarczający do uzyskania statusu strony w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy. Kwestie uciążliwości mogą być rozpatrywane w postępowaniu o pozwolenie na budowę lub w ramach ochrony środowiska.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy J. ustalającej warunki zabudowy dla budowy hali produkcyjnej i węzła betoniarskiego. Zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym błędy w analizie urbanistycznej i naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa. Twierdził, że planowana inwestycja będzie generować uciążliwości (hałas, zapylenie, spaliny) przekraczające przeciętną miarę, naruszając jego interes prawny jako właściciela nieruchomości położonej ok. 100 m od terenu inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę. Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy J. (dalej: Wójt) ustalił sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez B.-P. sp. z o.o. z siedzibą w O., gmina J., polegającej na budowie hali produkcyjnej oraz węzła betoniarskiego wraz z linią produkcyjną w technologii W. o wydajności poniżej 15 t na dobę na działce nr [...], położonej w miejscowości O., gmina J.. W dniu [...] sierpnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wniósł G. K. (dalej: skarżący, strona), zarzucając jej, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej: u.p.z.p.) oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), wypełniając tym samym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na błędy w analizie urbanistycznej, która w jego ocenie jest sprzeczna ze stanem faktycznym na gruncie. Na terenie analizowanym nie występują bowiem działki zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dla planowanej inwestycji. W oczywisty więc sposób naruszona została zasada dobrego sąsiedztwa. Skarżący podał również, że w kwestionowanej analizie stwierdzono nieprawdę, jakoby od strony wschodniej i zachodniej analizowanego terenu usytuowana była linia kolejowa; faktycznie przebiega ona tylko od strony wschodniej. Dodatkowo żadna z działek sąsiednich nie jest zabudowana w sposób nawiązujący do planowanej zabudowy. Skarżący zwrócił także uwagę, że na skutek pracy betoniarni dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu i zanieczyszczeń (praca urządzeń, zapylenie i spaliny silników samochodowych) poza granicami jej lokalizacji, przez co stanowi ona istotną uciążliwość dla zabudowy zlokalizowanej na okolicznych działkach, nawet tych niesąsiadujących bezpośrednio z terenem betoniarni. Tym samym narusza chronione prawem interesy osób trzecich w rozumieniu art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: k.c.). Z ostrożności procesowej skarżący wskazał, że gdyby nie został uznany za stronę postępowania nieważnościowego, to opisane przez niego rażące naruszenie prawa winno stanowić dla organu podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu. Postanowieniem z [...] września 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO, Kolegium, organ), działając na podstawie art. 61a w związku z art. 157 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na istotę postępowania nieważnościowego i wyjaśniło, że składa się ono z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, drugi zaś składa się z postępowania rozpoznawczego, polegającego na badaniu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. oraz stadium rozstrzygnięcia (stwierdzenie nieważności decyzji lub odmowa). Spełnienie przesłanek formalnoprawnych warunkuje przejście do drugiego etapu postępowania. Przesłanką formalnoprawą jest między innymi wymóg posiadania statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Fakt uznania przez organ, że dany podmiot nie może być stroną takiego postępowania, powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wywiodło, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Z kolei stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie. W orzecznictwie przyjęło się także, iż za stronę postępowania uznaje się właścicieli lub wieczystych użytkowników działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, w przypadku zaś nieruchomości położonych dalej ich właściciele, wieczyści użytkownicy mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a. Interes prawny, stanowiący atrybut strony postępowania administracyjnego, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. Podstawą do formułowania roszczeń i wysuwania żądań nie jest natomiast interes faktyczny w załatwieniu jakiejś sprawy. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Kolegium zwróciło się do skarżącego o wykazanie interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, tj. w szczególności o wyjaśnienie oraz ewentualne udokumentowanie, czy przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wyjaśniono, że działka skarżącego nr [...] jest usytuowana w odległości około 100 m od terenu zajmowanego przez betoniarnię, tym samym nie graniczy bezpośrednio z działkami, na których ją zrealizowano. Uciążliwości stwarzane przez ten zakład wykraczają jednak swoim oddziaływaniem poza granice zajmowanego przezeń terenu - wzmożony hałas do późnych nocnych, drgania i zapylenie wywoływane pracą maszyn i urządzeń, emisja spalin wywoływana przez nadmierny ruch samochodów ciężarowych wywołują niedozwolone immisje w rozumieniu art. 144 k.c. Objęcie nieruchomości niedozwolonymi immisjami oznacza, że skarżący ma interes prawny i powinienem mieć status strony (pismo z [...] sierpnia 2019 r.). Zdaniem Kolegium skarżący nie wykazał, że ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Istnienia tego interesu nie uzasadnia ocena, że zrealizowanie inwestycji spowoduje negatywny wpływ na nieruchomości sąsiednie. Twierdzenia takie nie stanowią wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego i mogą być wyłącznie rozpatrywane w kategoriach interesu faktycznego. Skarżący nie wykazał, by przedmiotowa inwestycja ograniczała lub uniemożliwiała mu korzystanie z przysługującego prawa własności do działki nr [...]. W wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej może potencjalnie dojść do ograniczania zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw przysługujących właścicielowi, wynikających w szczególności z art. 140 k.c. Ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. W ocenie Kolegium nie zostały one jednak naruszone ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowej inwestycji. Realizacja inwestycji na nieruchomości objętej decyzją ostateczną Wójta z [...] kwietnia 2018 r. nie wpływa na sposób zagospodarowania nieruchomością skarżącego. Istnienia interesu prawnego nie uzasadnia zaś ogólne stwierdzenie, że uciążliwości stwarzane przez ten zakład (hałas, drgania, zapylenie, emisja spalin) wykraczają swoim oddziaływaniem poza granice zajmowanego przezeń terenu. Twierdzenie takie ma charakter subiektywnej opinii. Przedstawione przez skarżącego kwestie mogłyby ewentualnie stanowić uzasadnienie dla interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a nie warunków zabudowy. Poza tym skarżący może wystąpić do właściwego organu ochrony środowiska ze stosownym wnioskiem o podjęcie działań na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm., dalej: P.o.ś.). Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie bez wpływu na legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozostaje okoliczność, czy zasadne są merytoryczne zarzuty skarżącego wobec decyzji Wójta z [...] kwietnia 2018 r. Końcowo organ wywiódł, że powołane w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. wyroki nie dotyczą postępowań w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz postępowań w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast powołana uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia, czy wspólnota mieszkaniowa, o której mowa w art. 6 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali posiada zdolność do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony zgodnie z art. 29 k.p.a. Ponadto SKO wyjaśniło, że organ nie ma obowiązku wszczynać z urzędu postępowania nieważnościowego w każdym przypadku otrzymania, niepochodzącego od strony, wniosku o skontrolowanie decyzji w tym trybie. Nie zgadzając się z omówionym rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę podając, że negatywny wpływ betoniarni na środowisko i generowanie uciążliwości dla otoczenia to obiektywnie zaistniałe fakty, które można potwierdzić nawet bez żadnych specjalistycznych badań. Uciążliwości te w oczywisty sposób ograniczają korzystanie z należącej do niego nieruchomości (np. drżące szyby w oknach i dzwoniące szklanki w kredensie podczas uruchomienia wibroprasy w betoniarni). To nie są zdarzenia oceniane subiektywnie i mające nastąpić w przyszłości, one występują obiektywnie tu i teraz. W sprawie odmowy uznania za stronę jednego z protestujących mieszkańców (sąsiada, którego budynki są zlokalizowane w takiej samej odległości od betoniarni, jak skarżącego) orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który 25 lipca 2019 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 352/19. Zdaniem skarżącego SKO założyło, że skoro nie jest właścicielem działki w bezpośrednim sąsiedztwie z zakładem, to nie posiada przymiotu strony postępowania. Tymczasem brak bezpośredniego sąsiedztwa nie skutkuje uznaniem, że uprawniony jest wniosek o braku przymiotu strony, zwłaszcza że funkcjonowanie zakładu generuje uciążliwości w sposobie korzystania z nieruchomości sąsiednich, nie tylko sąsiadujących bezpośrednio. W rozpoznawanej sprawie SKO nie przeprowadziło koniecznej analizy przepisów, które ograniczają korzystanie z działki, a co za tym idzie nie wyznaczyło w sposób prawidłowy, w oparciu o prawidłowe kryteria, obszaru wpływu planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości. W ocenie skarżącego sama tylko potencjalna możliwość negatywnej ingerencji planowanej inwestycji na sąsiednią nieruchomość, niekoniecznie bezpośrednio przylegającą do działki, na której inwestycja ma być realizowana, skutkuje powstaniem po stronie właściciela tej nieruchomości statusu strony. Objęcie danej nieruchomości immisjami pośrednimi wywołanymi przez inwestycję będzie oznaczało, że właściciel tej nieruchomości ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej inwestycji. Każde zatem zakłócenie przez inwestycję korzystania z nieruchomości (również niezabronione przepisami prawa cywilnego) powoduje, że jej właścicielowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania dotyczył kwestii posiadania przez skarżącego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem SKO, że nie przysługuje mu status strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Na tym zaś twierdzeniu organ odwoławczy oparł zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, wydane na podstawie art. 61a w związku z art. 157 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku inicjuje postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia, czy wnioskodawca posiada interes prawny, a przez to, czy może być stroną w sprawie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione. Zgodnie bowiem z art. art. 61a ust. 1 k.p.a., gdy żądanie to zostanie wniesione przez osobę, która nie jest stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa ta musi nastąpić w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji złożyła osoba, która nie ma w sprawie interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Zasadnie więc Kolegium w pierwszej kolejności dokonało analizy tego, czy skarżący mógł skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Wójta z [...] kwietnia 2018 r. ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy. Prawidłowo jednocześnie wywiodło, że legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania ma strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie nieważności oraz każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a., albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, wyrok NSA z 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, publ. CBOSA). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd podziela w całości poczynione na tle tego przepisu rozważania organu odnoszące się do istoty interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, warunkującego uzyskanie przymiotu strony tego postępowania. W szczególności organ prawidłowo wskazał, że interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, realny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi przy tym samoistnej podstawy dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania; ustalenie interesu prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego (wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., II OSK 2035/10, publ. Lex nr 1121192). W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa wyrażoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 28 k.p.a. Zatem stroną takiego postępowania oprócz wnioskodawcy, który niekoniecznie musi być właścicielem terenu przeznaczonego pod inwestycję, mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością, na której planowana jest realizacja inwestycji. Przymiot strony tych podmiotów za każdym razem musi być jednak oceniany przez pryzmat wymogów wymienionych w art. 28 k.p.a. Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z: 29 czerwca 2016 roku, II OSK 2665/14 i 29 stycznia 2016 roku, II OSK 1358/14 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Opolu z 20 grudnia 2016 roku, II SA/Op 376/16; Gdańsku z 21 września 2016 roku, II SA/Go 165/16; Rzeszowie z 28 maja 2014 roku, II SA/Rz 111/14; Krakowie z 18 grudnia 2013 roku, II SA/Kr 1224/13 oraz Łodzi z 10 stycznia 2017 roku, II SA/Łd 738/16 i z 21 lutego 2012 roku, II SA/Łd 1403/11). W sprawie niniejszej skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o numerze ewid. [...], położonej we wsi O., gmina J.. Działka ta nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji zamierzonej na działce nr ewid. [...], jest oddalona od niej o około [...] metrów. Działka nr [...] nie znajdowała się także w granicach terenu analizowanego, na podstawie którego Wójt badał przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., stąd skarżący nie był stroną postępowania zwykłego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego działka ta znajduje się jednak w obszarze oddziaływania inwestycji polegającej na budowie mobilnego węzła betoniarskiego wraz z linią produkcyjną zamierzoną na działce nr [...]. Swój interes prawny skarżący wywodzi z przepisów prawa cywilnego dotyczących ochrony prawa własności, tj. art. 140 i art. 144 k.c. Stosownie do treści art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Wedle zaś art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W ocenie skarżącego objęcie jego nieruchomości nr [...] niedozwolonymi immisjami w postaci: wzmożonego hałasu do późnych godzin nocnych, drgań, zapylenia i emisji spalin oznacza, że ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym działalności inwestycyjnej podejmowanej na terenie betoniarni. Sąd nie podziela powyższego stanowiska skarżącego wskazując, że krąg stron postępowania organ administracji ustala odmiennie w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, powołując się na regulacje prawa materialnego, stanowiące źródło interesu prawnego decydującego o uczestniczeniu w danym postępowaniu jako strona. Przysługiwanie danej osobie przymiotu strony w jednym postępowaniu związanym z realizacją danej inwestycji nie skutkuje automatycznie przyznaniem takiego statusu w pozostałych. W każdym z etapów procesu inwestycyjnego (np. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o warunkach zabudowy, o pozwoleniu na budowę) właściwy organ administracji jest zobowiązany do zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jednak zakres tej ochrony jest różny w każdej sprawie. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ zasadnie przyjął, że obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje działki skarżącego, co wynika wprost z analizy urbanistycznej. Poza tym skarżący nie wykazał w niniejszym postępowaniu, aby inwestycja ograniczała mu lub uniemożliwiała korzystanie z prawa własności, a wskazywane przez niego immisje były ponad normę. Tym samym nie wskazał żadnej normy prawa materialnego, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki, uzasadniające tym samym uznanie za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W okolicznościach tej sprawy niewystarczające jest powołanie się na art. 140 i art. 144 k.c., które mogą być podstawą roszczeń przed sądem powszechnym w zakresie ochrony własności nieruchomości. Ocena statusu strony w niniejszym postępowaniu nie może być również dokonywana przez pryzmat istniejących już inwestycji, zrealizowanych na podstawie wydanych wcześniej decyzji koniecznych w procesie inwestycyjnym (z analizy urbanistycznej wynika, że w terenie analizowanym zlokalizowana jest już na działkach nr [...] i nr [...] zabudowa przemysłowa – betoniarnia). SKO prawidłowo przy tym zauważyło, że kwestie przedstawione przez skarżącego mogłyby ewentualnie stanowić uzasadnienie dla interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. z 2017 poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.). Należy w tym miejscu zauważyć, że właśnie tego rodzaju spraw (nie warunków zabudowy) dotyczą wyroki sądów administracyjnych wskazane przez skarżącego w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. na okoliczność wykazania swojego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Poza tym w sytuacji przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu w związku z funkcjonowaniem betoniarni skarżący może wystąpić o podjęcie działań przez właściwy organ ochrony środowiska (art. 115a ust. 1 i 2 oraz art. 362 ust. 1 P.o.ś). Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionuje przede wszystkim analizę urbanistyczną będącą dowodem w sprawie o wydanie kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji ostatecznej Wójta z [...] kwietnia 2018 r. Sąd podziela i tę argumentację SKO, że nie można za źródło interesu prawnego uznać kwestii związanej z oceną zarzutów merytorycznych dotyczących zaskarżonej decyzji. O tym, czy można wszcząć postępowanie w trybie nieważnościowym na wniosek określonego podmiotu nie decyduje wadliwość aktu, ale to, czy wniosek pochodzi od strony postępowania, która ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2018 r., VII SA/Wa 21/18, publ. Lex nr 2563629). Tymczasem ogólne wskazania i twierdzenia skarżącego dotyczące uciążliwości związanych z funkcjonowaniem w sąsiedztwie zakładu betoniarskiego, wykraczających swoim oddziaływaniem poza granice zajmowanego terenu, stanowią jedynie o istnieniu interesu faktycznego strony w niniejszym postępowaniu. Szeroko opisane w skardze okoliczności, które nastąpić miały po wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy mają związek z faktycznym, a nie prawnym interesem skarżącego. Odnosząc się zaś do powołanego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 352/19 (dotyczącego sąsiada, którego budynki są zlokalizowane w takiej samej odległości od betoniarni co skarżącego), podnieść należy, że wyrok ten zapadł w innych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Jej przedmiotem nie była kontrola w trybie nieważnościowym decyzji ostatecznej w sprawie warunków zabudowy, tylko kontroli legalności robót budowlanych w trybie zwykłym. Natomiast Sąd, uchylając zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, nie przesądził kwestii posiadania przez sąsiada skarżącego interesu prawnego, wskazując organom nadzoru budowlanego jedynie konieczność prawidłowego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło