VIII SA/Wa 781/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-06
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Sławomir Fularski, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinno było rozpoznać sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.) poprzez nieprawidłową ocenę raportu o oddziaływaniu na środowisko, niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak uzasadnienia uwzględnienia uwag stron i społeczeństwa. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu turbin wiatrowych i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, ale organ odwoławczy uznał, że decyzja ta zawierała istotne braki i naruszenia przepisów postępowania. Skarżący inwestor domagał się uchylenia decyzji SKO i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy inni skarżący domagali się uchylenia decyzji SKO lub jej części.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. w Radomiu sprawy ze skarg [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], G. K. oraz Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Burmistrz [...] (dalej: "organ I instancji", "Burmistrz") działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 81 ust. 1, art. 82 i art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej jako "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie") w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia zamierzonego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako "inwestor"), polegającego na budowie zespołu turbin wiatrowych [...].
Z rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza wynika, że planowane przedsięwzięcie składać się będzie z [...] turbin wiatrowych o mocy 2 MW każda, o łącznej mocy zespołu 18 MW. Nadto projektowana inwestycja znajdować się będzie na terenie o charakterze rolniczym na następujących działkach nr: [...] obręb [...];[...] obręb [...];[...] obręb [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], G. K., A. S., M. S. i H. S., Towarzystwo [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], Towarzystwo [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], E. J., T. K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ odwoławczy, "organ II instancji", "Kolegium", "SKO") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił w bardzo obszerny sposób zarzuty zawarte w odwołaniach (str. 3-27 zaskarżonej decyzji).
Następnie Kolegium wyjaśniło, że planowane przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Dla powyższego rodzaju planowanych przedsięwzięć wymagane jest zatem uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - zgodnie z art. 71 ust 2 pkt 2 ww. ustawy.
W dalszej kolejności SKO przedstawiło stan faktyczny sprawy. Wskazało m.in., że w dniu [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz obwieszczeniem zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z wniosku inwestora, jak również o organach opiniujących i uzgadniających w sprawie. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) w [...] wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.
W dniu [...] maja 2013 r Burmistrz wydał postanowienie o potrzebie przeprowadzenia oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu [...] turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy do 52,5 MW [...] zlokalizowanego na terenie gminy [...], określając jednocześnie zakres raportu - zgodnie z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. W tej samej dacie organ w formie obwieszczenia poinformował strony o wydaniu ww. postanowienia, jednocześnie wydano również postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu [...] października 2013 r. inwestor złożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z pismem przewodnim, a organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. podjął z urzędu postępowanie. W tej samej dacie Burmistrz wystąpił także do RDOŚ w [...] i PPIS w [...] o wydanie opinii oraz określenie warunków realizacji przedsięwzięcia.
W dniu [...] listopada 2013 r. PPIS w [...] pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia (z zastrzeżeniami). W opinii wskazano, iż realizacja przedsięwzięcia korzystniejsza będzie w Wariancie II. (mniejsze negatywne oddziaływanie na środowisko, brak zagrożenia klimatu akustycznego w stosunku do najbliższych terenów podlegających ochronie przed hałasem, również w ujęciu skumulowanym). Inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko, przyrodę oraz zdrowie i warunki życia ludzi pod warunkiem zastosowania się do zaleceń zawartych w raporcie. Podkreślono, że tryb pracy każdej turbiny powinien zostać tak dobrany, aby jej praca nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zalecono również, aby po oddaniu do użytkowania przedsięwzięcia opracować analizę porealizacyjną w zakresie uciążliwości akustycznych. Burmistrz w całości uwzględnił opinię PPIS w [...] przy rozpatrzeniu sprawy. Z kolei RDOŚ w [...] postanowieniem [...] lutego 2014 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
W dniu [...] lutego 2014 r. Burmistrz wydał informację w formie obwieszczenia, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, tj. informację o postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, wyznaczając przy tym 21 dniowy termin na składanie uwag i wniosków. W dniu [...] lutego 2014 r. organ I instancji obwieszczeniem poinformował o wydaniu w sprawie postanowienia uzgadniającego przez RDOŚ w [...].
W ramach udziału społeczeństwa w dniach od [...] lutego 2014 r. do [...] marca 2014 r. wpłynęły uwagi i wnioski.
Następnie w dniu [...] marca 2014 r. G. K., T. K. i W. W. złożyli wnioski o zawieszenie postępowania z uwagi na istnienie zagadnienia wstępnego jakim ich zdaniem jest niezakończenie postępowania sądowoadministracyjnego związanego z rozpatrzeniem skargi na decyzję SKO w [...] dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia "[...]". Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz odmówił zawieszenia postępowania.
Ponadto Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. zażądało przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Wniosek ten został negatywnie rozpatrzony przez Burmistrza postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] reprezentowane przez G. K. wniosło o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu opublikowania aktualnego projektu decyzji środowiskowej, bowiem dopiero wówczas możliwe stanie się wnoszenie uwag. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na nie wypełnienie ku temu przesłanek z art. 98 k.p.a.
W dniu [...] maja 2014 r. G. K. ponowiła wniosek o zawieszenie postępowania uzasadniając go tak jak wystąpienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Tym razem wniosek pochodził od osoby fizycznej będącej stroną postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na nie wypełnienie ku temu przesłanek z art. 98 k.p.a.
Kolegium przechodząc do meritum sprawy wskazało, że Burmistrz oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach wynikających z przedłożonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, jak i na wydanych postanowieniach opiniujących PPIS w [...] i postanowieniu uzgadniającym RDOŚ w [...] - zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Sentencja decyzji ujmuje zaś wszystkie uwarunkowania wskazane przez organ uzgadniający.
Organ odwoławczy stwierdził także, że organ I instancji w znacznej części przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami k.p.a. i regulacjami szczególnymi zawartymi w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Dokonywano obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania i umożliwiono na każdym etapie postępowania zarówno stronom jak również społeczeństwu składanie wniosków, czy wyjaśnień. Czynny udział brał inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Działania inwestora w toku postępowania były przejrzyste.
Następnie Kolegium stwierdziło jednak, że decyzja organu i instancji nie zawiera wszystkich elementów, o których mowa w art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a organ nie przeprowadził w sposób szczegółowy postępowania wyjaśniającego, do czego był zobowiązany w świetle art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
SKO wskazało, że w prowadzonym postępowaniu dokonało weryfikacji raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, w wyniku której stwierdzono m.in., że :
1) jakkolwiek planowana farma wiatrowa tak w wariancie I jak i II będzie miała wpływ na Obszar Chronionego Krajobrazu [...] (wieże wiatraków wraz z łopatami będą dominantami w terenie, zmianie ulegnie środowisko akustyczne, elektrownie będą stanowiły przyczynę śmierci ptaków i nietoperzy) to jednak realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów wynikających z rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.), a w szczególności § 3 tego rozporządzenia (za wyjątkiem ust. 1 pkt 1). Przedsięwzięcie nie wpłynie bowiem znacząco negatywnie na ochronę przyrody w tym obszarze. Elektrownie będą lokalizowane na terenach o przeznaczeniu rolniczym. Jedyną wątpliwością na jaką wskazało Kolegium, jest ocena § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. czy przedsięwzięcie nie przyczyni się do zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu. Ocena, że jest lokalizowane na terenach rolniczych nie przesądza bowiem jeszcze o nie naruszeniu wskazanego zakazu. Dla pełnego wyjaśnienia tej kwestii niezbędne będzie, zdaniem Kolegium, określenie czy na terenie, na którym planowana jest inwestycja występują nory, legowiska i inne miejsca rozrodu i schronień. Ocena tych miejsc winna natomiast wynikać z prawidłowo przeprowadzonego monitoringu w terenie;
2) uzupełnienia wymaga stanowisko odnośnie fazy likwidacji przedsięwzięcia. Autorzy raportu skoncentrowali się na opisie likwidacji samych elektrowni, tzn. turbin, masztów, fundamentów. Nie wypowiedziano się zaś natomiast odnośnie kwestii placów serwisowych i dróg dojazdowych (str. 174 i 175 raportu). Stanowisko w tym zakresie wymaga zatem uzupełnienia. Nadto w raporcie wyjaśniono, że wytworzone na etapie realizacji i likwidacji przedsięwzięcia ścieki sanitarne zostaną magazynowane i odbierane przez uprawniony podmiot, nie podano jednak sposobu magazynowania. Ponadto w fazie eksploatacji będą powstawały odpady przy stosowaniu olejów technicznych. W raporcie nie ujęto jednak sposobu postępowania z nimi (pkt 9.6 raportu);
3) w przypadku eksploatacji przedsięwzięcia, dla ustalonych 34 punktów referencyjnych (dla wariantu II - przewidzianego do realizacji) w wykonanych pomiarach poziomu dźwięku A dla pory dnia i nocy, wykazano brak przekroczenia norm hałasu wynikającego z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120 poz. 826 ze zm.). Szczegółową analizę w zakresie akustyki stanowi załącznik nr 4 do raportu. Wątpliwości Kolegium budzi jednak przyjęcie, że wszystkie punkty referencyjne znajdują się na terenach zabudowy zagrodowej (co zostało z góry przyjęte przez autorów raportu), podczas gdy w otoczeniu elektrowni znajduje się również zabudowa mieszkaniowa, na co zwracają słusznie uwagę odwołujący się od decyzji. Przeprowadzona analiza akustyczna nie daje, w ocenie Kolegium, jednoznacznej odpowiedzi na temat ewentualnego przekroczenia norm hałasu określonych ww. rozporządzeniem. Zwrócono uwagę, że autorzy analizy przyjęli dane wejściowe do obliczeń, niemniej jednak nie wyjaśnili skąd dane te pochodzą. Przede wszystkim w raporcie brak jest danych dotyczących tzw. tła akustycznego w terenie (brak badań w terenie), co powinno posłużyć do modelu wyjściowego analizy;
4) autorzy raportu nie rozróżnili zabudowy zagrodowej od mieszkaniowej, podczas gdy ma to istotny wpływ na określenie wartości maksymalnych norm hałasu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska. Nie wystarcza przyjąć, że skoro przeważającą zabudową w terenie jest zabudowa zagrodowa, to do niej odnosić się będą normy hałasu. Na okoliczność tą słusznie zwrócono uwagę w odwołaniach;
5) wątpliwością jest przyjęcie na wysokości na jakiej znajduje się źródło hałasu - z raportu wynika, że źródło to jest na wysokości gondoli zainstalowanej na maszcie. Jak jednak wiadomo, źródłem hałasu w przypadku elektrowni nie jest jedynie generator i przekładnia, ale również, jeśli nie przede wszystkim końcówki łopat. To one głównie wytwarzają hałas, zatem nieuprawnionym jest przyjęcie, że znajdują się one wyłącznie na wysokości gondoli. Kwestia ta wymaga szczególnie przekonywującego wyjaśnienia, a w efekcie dokładniejszego uzasadnienia metodyki analizy propagacji dźwięku;
6) w raporcie niezwykle lakonicznie odniesiono się również do ewentualnej uciążliwości wywołanej infradźwiękami, co w ocenie Kolegium wymaga uzupełnienia;
7) w sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko większej uwagi wymaga kwestia wpływu inwestycji na ludzie, w szczególności wpływu infradźwięków i efektu migotania cienia;
W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że z raportu nie wynika jednoznacznie, które z uwzględnionych elektrowni wiatrowych już istnieją, albowiem to one są elementami pewnymi dla opracowania badań akustycznych, a tym samym wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie nie można obecnie bez jakichkolwiek podstaw przyjmować, że niewybudowane dotychczas, a planowane elektrownie w przyszłości powstaną. Jak wskazał organ odwoławczy wątpliwości w tym względzie są o tyle większe, że w pierwotnym wniosku inwestor wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla [...] sztuk elektrowni wiatrowych, a następnie ograniczył wniosek do sztuk [...] i to dodatkowo w wariancie, który sam wykluczył z realizacji. Ograniczenie wynikało zaś z faktu, że na elektrownie tą otrzymał już pozwolenie na budowę, a wcześniej decyzję środowiskową (w 2011 r.). W takim przypadku, zdaniem Kolegium, nasuwa się kolejna wątpliwość, a mianowicie, czy realizacja przedsięwzięcia "[...]" jest kolejnym etapem realizacji przedsięwzięcia zapoczątkowanego decyzją środowiskową z 2011 r. W tej kwestii wypowiedzieć się jednak powinien sam inwestor. W ocenie Kolegium nie wydaje się być zatem wiarygodna informacja przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jakoby inwestor nie zamierzał lokalizować w terenie większej ilości elektrowni, niż dotychczasowe [...] sztuk (odnośnie decyzji środowiskowej z 2011 r.) - str. 133 raportu.
Kolegium zauważyło także, że w niniejszej sprawie, organ I instancji (na str. 96 decyzji) lakonicznie stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie powinno negatywnie oddziaływać na środowisko, w związku z czym odstąpiono od konieczności nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowisko to jednak w ocenie Kolegium powinno zostać ponownie rozważone, a w szczególności w sposób odpowiedni uzasadnione.
W ocenie Kolegium organ I instancji winien także zauważyć, że zmiana lokalizacji planowanych w rozpatrywanym przedsięwzięciu elektrowni w granicach działek ewidencyjnych wpłynie również na zmianę (powiększenie) kręgu podmiotowego postępowania. Nieuprawnionym byłoby zatem obecnie pozbawianie części z nich statusu strony, podczas gdy mogłyby one w przyszłości występować w dalszych postępowaniach korzystając z przysługujących im uprawnień wynikających z k.p.a.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skoro Burmistrz prowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa, to winien on uzasadnić w wydanej decyzji w jaki sposób uwzględnił zgłoszone w trakcie procedury wnioski i uwagi (art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie). Niedopuszczalnym jest, aby uzasadnienie decyzji zawierało opis zgłoszonych postulatów, a odpowiedź na nie była zdeterminowana wcześniej uzyskanym stanowiskiem inwestora. To bowiem organ prowadzi postępowanie i na nim spoczywa wyjaśnienie wątpliwości i odniesienie się do zgłoszonych uwag i wniosków. Może oczywiście posiłkować się przy tym zgromadzonym materiałem dokumentacyjnym, ale nie zwalnia go to z samodzielnej oceny i przedstawienia jej w uzasadnieniu decyzji, do czego jest zobowiązany między innymi art. 8 k.p.a.
Nadto SKO wskazało, że Burmistrz naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 12, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Przede wszystkim w sposób nieprawidłowy dokonał oceny raportu oddziaływaniu inwestycji na środowisko, co przyczyniło się do uwzględnienia przez niego nieprawidłowych danych odnośnie ewentualnej uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko. Hipotetyczne i niewiążące usytuowanie przez inwestora elektrowni wiatrowych było podstawą do przeprowadzenia analizy akustycznej, której wyniki nie mogą być miarodajne na przyszłość. Organ lakonicznie odniósł się również do stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w szczególności z uwagi na wystąpienie efektu kumulacji oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się w obszarze oddziaływania elektrowni [...]. SKO zwróciło uwagę, że uzyskanie uzgodnień i opinii od organów specjalistycznych nie zwalniało Burmistrza od samodzielnej oceny materiału dowodowego i wchodzącego w jego skład raportu. W sytuacji uznania, że opracowanie to wymaga uzupełnienia organ winien wezwać inwestora do wykonania zalecenia. Po otrzymaniu kompletnego materiału zasadne stanie się natomiast ponowne przekazanie go do zaopiniowania i uzgodnienia odpowiednio PPIS w [...] i RDOŚ w [...]. Dopiero bowiem kompletny materiał dowodowy może stanowić podstawę wydania decyzji kończącej sprawę.
Zdaniem SKO, Burmistrz winien ponadto zwrócić się do inwestora zapytaniem odnośnie ewentualnego etapowania inwestycji związanej z budową farmy wiatrowej na terenie gminy Iłża. Z uwagi na pierwotny wniosek w tej sprawie, jak również wniosek dotyczący farmy [...]nasuwa się bowiem uzasadniona wątpliwość w tej kwestii.
Ponadto organ I instancji wezwie inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie informacji na temat stanowiska odnośnie fazy likwidacji przedsięwzięcia (odnośnie dróg dojazdowych i placów montażowych/serwisowych, demontażu fundamentów, sieci energetycznej, optotechnicznej, a także postępowania z powstałymi w wyniku tych działań odpadami.
Z uwagi na fakt, że materiały związane z monitoringiem ptaków i nietoperzy pochodzą z lat 2009 - 2010 r. zasadnym też staje się, w ocenie Kolegium, rozważenie przez organ I instancji stanowiska odnośnie zaktualizowania tych danych przez inwestora. Materiały pochodzące sprzed blisko pięciu lat mogły się bowiem w znacznym stopniu zdezaktualizować, tym bardziej, że w 2013 r. w analizowanym obszarze powstało kilkadziesiąt elektrowni wiatrowych.
Kolegium wskazało także, że zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny w postaci uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie został podpisany przez osoby go sporządzające, co także wymaga uzupełnienia.
Zdaniem Kolegium w rozpoznawanej sprawie rozważenia wymaga, czy zasadnym jest nakładanie na inwestora warunków dotyczących kolorystyki turbin (nie samego odcienia), zakazu umieszczania na nim reklam, wykonania elektrowni jako turbiny z trzema łopatami, wykonywania napraw sprzętu z wykorzystaniem, np. mat sorpcyjnych (co ma uniemożliwić przenikanie zanieczyszczeń płynnych do środowiska).
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, na rozważenie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa. Kwestia nastawienia społeczeństwa do tego typu inwestycji pełni bowiem kluczową rolę i ma istotny wpływ na stan zdrowia mieszkańców żyjących w okolicy elektrowni wiatrowych. Dlatego też bardzo istotną sprawą jest uwzględnienie opinii społeczeństwa w trakcie planowania inwestycji i przeprowadzenie rzetelnej kampanii informacyjnej.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazaną powyżej decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. złożyli: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (sygn. akt: VIII SA/Wa 781/15), G. K. (sygn. akt: VIII SA/Wa 782/15) oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (sygn. akt: VIII SA/Wa 783/15).
W skardze do sądu administracyjnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka podniosła, że Kolegium naruszyło:
- art. 6 k.p.a. poprzez nie działanie na podstawie przepisów prawa;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niewypełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ocenienie na podstawie części materiału dowodowego, czy wszystkie okoliczności zostały udowodnione oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej przy istnieniu podstaw do wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy;
- art. 142 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ II instancji nie jest uprawniony do rozpatrzenia zarzutów dotyczących niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia RDOŚ w [...].
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że kwestia wpływu infradźwięków w ogóle nie powinna być przedmiotem analizy w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż w odniesieniu do infradźwięków brak jest norm prawnych określających standardy jakości środowiska, co oznacza, że brak jest wytyczonego kierunku analizy prawnej w tym zakresie. W opinii skarżącej wykładnia Kolegium, iż brak jest norm prawnych regulujących kwestie wpływu na ludzi infradźwięków i efektu migotania cienia, to jednak nie zwalnia to autorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz organu I instancji z całkowitego pominięcia tych kwestii, nie znajduje oparcia w jakichkolwiek przepisach prawnych.
Skarżąca zauważyła, że organ II instancji wskazując w uzasadnieniu decyzji organowi I instancji, w jakim zakresie ma prowadzić postępowanie wyjaśniające (zgromadzić dowodowy), w ogóle nie zwrócił uwagi na to, że analiza zagadnień budzących wątpliwości organu II instancji została dokonana w dodatkowych obszernych wyjaśnieniach wnioskodawcy (znajdujących się w aktach sprawy, a pominiętych w ogóle przez organ II instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji) oraz piśmie procesowym wnioskodawcy, w którym ustosunkował się on do zarzutów podniesionych w odwołaniach.
Zdaniem skarżącej spółki kwestionowanie aktualności przedłożonych wyników monitoringu w kontekście prowadzenia przez organ odwoławczy postępowania przez prawie rok może budzić wątpliwości co, do tego, czy organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a tym samym łamie zasadę ogólną wynikającą z art. 8 k.p.a.
Skarżąca podniosła także, że w uzasadnieniu decyzji Kolegium w ogóle nie wskazało, jakich naruszeń przepisów postępowania dokonał organ I instancji. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu II instancji, wszystkie kwestie budzące wątpliwości organu II instancji zostały wyjaśnione w dodatkowych pismach przedkładanych przez wnioskodawcę (i to w sposób wyczerpujący) lub też zostały wyjaśnione przez wnioskodawcę w piśmie, którym ustosunkowano się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach, jednakże z niewiadomego względu dowody te i ich ocena zostały w ogóle pominięte przez organ II instancji. W kontekście pominięcia oceny tak istotnej i obszernej ilości materiału dowodowego daleko idące wątpliwości budzi to, jak w ogóle materiał dowodowy ma być dalej uzupełniany i jak należy podejść do zaleceń organu II instancji, by wyjaśnione zostały kwestie w opinii organu II instancji pominięte, podczas gdy zagadnienia te zostały szczegółowo wyjaśnione w dokumentacji.
W skardze do sądu administracyjnego G. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ II instancji przepisów zobowiązujących go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, bowiem wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zasługiwał na uwzględnienie gdyż złożony został przez stronę inicjującą postępowanie odwoławcze;
2) art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, ponieważ z nieznanych dla skarżącej przyczyn, rozstrzygnięcie wydane w toku postępowania odwoławczego nie zostało opisane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.;
3) art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak działania ze strony organu II instancji zmierzającego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechania podania swojego rozstrzygnięcia wydanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. postanowienia nr [...] w aktualnym brzmieniu sentencji decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.
W skardze do sądu administracyjnego Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. co do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło:
1) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., polegające na ich niezastosowaniu i oparciu zaskarżonego rozstrzygnięcia mimo braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się w zaniechaniu przeanalizowania w sposób wyczerpujący ryzyk dla środowiska płynących z planowanego przedsięwzięcia;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., wyrażające się w braku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ornitologa, chiropterologa, akustyka oraz specjalisty z zakresu ochrony krajobrazu, celem weryfikacji poprawności przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko informacji, pomimo obowiązku organu odwoławczego przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., polegające na ich niezastosowaniu i oparciu zaskarżonego rozstrzygnięcia mimo braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się w wydaniu decyzji bez dokonania rozstrzygających i jednoznacznych ustaleń co do tego, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stanowi dalszy etap realizacji przedsięwzięcia zapoczątkowanego decyzją środowiskową z 2011 r.;
- art. 7, art. 80 w zw. z art. 136 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ograniczeniu się w zakresie postępowania dowodowego wyłącznie do ponownej weryfikacji treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia;
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, wyrażające się w przekazaniu niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy materiał zgromadzony w niniejszej sprawie i ustalenia własne organu odwoławczego zezwalały na wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia;
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów strony skarżącej, podniesionych w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r.;
2) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], wyrażające się w braku jego zastosowania i wydania decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia, podczas gdy z ustaleń własnych organu odwoławczego wynika, że planowane przedsięwzięcie samym winno być kwalifikowane jako znacząco negatywnie oddziałujące na środowisko i skutkować wydaniem decyzji o odmowie wydania zgody na realizację przedsięwzięcia;
- art. 80 ust. 1 w związku z art. 82 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, wyrażające się w braku odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 12 ust. 1 a pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 78 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w braku uzyskania stanowiska Państwowego Wojewódzkiego Inwestora Sanitarnego w sytuacji, gdy przedsięwzięcie emituje znaczne pole elektroenergetyczne;
- art. 86 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi jedynie określenie potencjalnych zagrożeń dla środowiska i w zasadzie nie ma większego znaczenia dla realizacji procesu inwestycyjnego, podczas gdy z treści wskazanego przepisu wprost wynika zasada związania organu wydającego decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ww. ustawy, treścią decyzji środowiskowej;
- art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że lokalizacja planowanego przedsięwzięcia może nastąpić w sposób całkowicie dowolny i brak jest obowiązku wskazywania lokalizacji poszczególnych elementów farmy wiatrowej, a także braku uwzględnienia przy ocenie skumulowanego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko wszystkich istniejących lub planowanych przedsięwzięć na danym obszarze.
W odpowiedzi na wskazane wyżej skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie jako niezasadnych, podtrzymując co do zasady swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 781/15, VIII SA/Wa 782/15 i VIII SA/Wa 783/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. VIII SA/Wa 781/15.
Pismem z dnia 17 maja 2016 r. uczestnik postępowania – Towarzystwo [...] ([...]) z siedzibą w [...] wniosło o odrzucenie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarg wniesionych na zaskarżoną decyzję. Uczestnik postępowania podniósł, że skargi te zostały wniesione przedwcześnie, gdyż organ odwoławczy, według posiadanej przez Towarzystwo wiedzy – nie odpowiedział dotychczas na żądanie [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wystosowane do tego organu na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. i dotyczące uzupełnienia co do rozstrzygnięcia sentencji zaskarżonej decyzji. Nadto uczestnik podniósł, że w związku z art. 111 § 2 k.p.a., bieg 30- dniowego terminu na wniesienie już złożonych skarg na omawianą decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. jeszcze nie został rozpoczęty - tym samym skargi te, rozpatrywane w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 781/15, powinny zostać odrzucone - gdyż ich wniesienie było i jest nadal niedopuszczalne z " innych przyczyn".
Pismem procesowym z dnia [...] maja 2016 r. skarżący inwestor – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniósł o oddalenie w całości skarg wniesionych przez Stowarzyszenie [...] oraz G. K. na zaskarżoną oraz uchylenie w całości tej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko wobec skargi Stowarzyszenia [...] inwestor podniósł m.in., że posiada uzasadnione wątpliwości co do tego, czy działa ono z własnej inicjatywy, realizując własne cele statutowe polegające na ochronie środowiska, czy też działa na zlecenie konkurencyjnej wobec inwestora spółki [...] (która to uiściła wpis sądowy w przedmiotowej sprawie), w celu utrudnienia inwestorowi realizacji planowanych przedsięwzięć, jako stanowiących konkurencję dla [...]. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, działanie [...] oraz ww. Stowarzyszenia należy uznać za wysoce nieetyczne, godzące w zasady uczciwej konkurencji, a także stanowiące rażące nadużycie obowiązujących przepisów prawa, co powinno zostać wzięte pod uwagę przez Sąd, jako stanowiące jawne wykorzystywanie przepisów dających prawo do uczestniczenia organizacjom ekologicznym w postępowaniach administracyjnych na prawach strony, w zupełnie innym celu, niż cel zamierzony przez ustawodawcę.
Odnosząc się do treści skargi, skarżący inwestor wskazał, że znacząca część zarzutów podniesiona przez Stowarzyszenie ma charakter ogólnikowy, co utrudnia inwestorowi odniesienie się do ich treści, z uwagi na fakt, że musi on domyślać się o jakie konkretnie postanowienia decyzji, czy czynności organu ma na myśli Stowarzyszenie. Dodatkowo inwestor wyjaśnił, że realizacja przedsięwzięcia nie stanowi kolejnego etapu realizacji przedsięwzięcia zapoczątkowanego decyzją środowiskową w 2011 r. Inwestor wystąpił o wydanie nowej decyzji środowiskowej, która swym zakresem obejmuje działki nie ujęte w decyzji środowiskowej z 2011 r., w związku z czym obie inwestycje różnią się lokalizacją, jak również parametrami technicznymi. Nie może być zatem mowy o realizacji kolejnego etapu inwestycji.
Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi G. K., skarżąca spółka podniosła, że działanie ww. osoby zmierza jedynie do przedłużenia niniejszego postępowania, a rozstrzygnięcie kwestii wskazanej w pkt 13 skargi nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, z uwagi na powtórne, skuteczne złożenie odwołań przez strony niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest kasacyjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylająca decyzję Burmistrza o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia zamierzonego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] polegającego na budowie zespołu turbin wiatrowych i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu od decyzji organu I instancji odwołań 13 podmiotów. Skargi zaś na decyzję organu odwoławczego wniesione zostały niezależnie przez trzy strony skarżące, tj. inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], osobę fizyczną G. K. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].
Przed oceną merytoryczną ww. skarg, w pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do wniosku uczestnika postępowania sądowego - Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2016 r. o odrzucenie ww. skarg. Uczestnik podnosi, że skargi te zostały wniesione przedwcześnie, gdyż organ odwoławczy, według posiadanej przez Towarzystwo wiedzy – nie odpowiedział dotychczas na żądanie [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wystosowane na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. a dotyczące uzupełnienia co do rozstrzygnięcia sentencji zaskarżonej deczyji. Nadto uczestnik podniósł, że w związku z art. 111 § 2 k.p.a., bieg 30 - dniowego terminu na wniesienie już złożonych skarg na zaskarżoną decyzję jeszcze nie został rozpoczęty, a tym samym skargi te, powinny zostać odrzucone - gdyż ich wniesienie było i jest nadal niedopuszczalne z "innych przyczyn".
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, powyższy wniosek o odrzucenie skarg należy uznać za niezasadny. Jak bowiem wynika z akt sprawy przedstawionych przez organ odwoławczy, w dniu [...] grudnia 2015 r. organ ten wydał postanowienie o odmowie uzupełnienia zaskarżonej decyzji. Tym samym, Sąd uznał, że brak jest podstaw do odrzucenia ww. skarg. W wyniku wydania przez organ odwoławczy ww. postanowienia o odmowie uzupełnienia zaskrzonej decyzji, nie ma bowiem przeszkód do rozpoznania przez Sąd całokształtu niniejszej sprawy.
Przechodząc zaś do rozpoznania merytorycznego ww. skarg, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Mając bowiem na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie narusza ona prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Ewentualne zaś naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania również nie mogą mieć istotnego wpływu na jej wynik.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu, SKO w [...] uchylając na podstawie ww. przepisu decyzję organu I instancji zasadnie przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Burmistrza została bowiem wydana z naruszeniem wskazanym przez organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Konieczny zaś do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazał również w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., jak również powołał się na stosowne przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Organ odwoławczy nie kontrolował tylko przy tym zasadności wydania decyzji przez Burmistrza i podjętego przez niego rozstrzygnięcia, ale rozpoznał sprawę na nowo w jej całokształcie. W swojej decyzji zwrócił uwagę na szereg uchybień mniejszej lub większej wagi mających miejsce w postępowaniu przed organem I instancji. Słusznie też uznał, że uchybienia te mają wpływ na wynik rozstrzygnięcia co zadecydowało o konieczności uchylenia decyzji Burmistrza i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Zgodzić się przede wszystkim należy z ustaleniem organu odwoławczego, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy dokonał oceny raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, co przyczyniło się do uwzględnienia przez niego nieprawidłowych danych odnośnie ewentualnej uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko. Trafnie Kolegium stwierdziło, że hipotetyczne i niewiążące usytuowanie przez inwestora elektrowni wiatrowych było podstawą do przeprowadzenia analizy akustycznej, której wyniki nie mogą być jednak miarodajne na przyszłość. Zapewnienia inwestora o konkretnej lokalizacji elektrowni objętych postępowaniem, jak również elektrowni co do których wydane zostały decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, ale nie zostały one "skonsumowane", są bowiem niewystarczające do prowadzenia analizy akustycznej. Inwestor na kolejnych etapach realizacji przedsięwzięcia może bowiem przecież zmieniać usytuowanie elektrowni, albowiem nie obowiązują go w tym względzie jakiekolwiek wiążące ustalenia (za wyjątkiem granic działek ewidencyjnych, na których mają one powstać).
Organ odwoławczy trafnie zauważył, że autorzy raportu nie rozróżnili zabudowy zagrodowej od mieszkaniowej, podczas gdy ma to istotny wpływ na określenie wartości maksymalnych norm hałasu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska. Nie wystarcza przyjąć, że skoro przeważającą zabudową w terenie jest zabudowa zagrodowa, to do niej odnosić się będą normy hałasu. Uzasadnioną wątpliwość stanowi przyjęcie przez organ I instancji wysokości na jakiej znajduje się źródło hałasu. Z raportu wynika bowiem, że źródło to jest na wysokości gondoli zainstalowanej na maszcie. Źródłem hałasu w przypadku elektrowni nie jest jedynie generator i przekładnia, ale również, jeśli nie przede wszystkim końcówki łopat. To one głównie wytwarzają hałas, zatem nieuprawnionym jest przyjęcie, że znajdują się one wyłącznie na wysokości gondoli. Tak więc, słusznie organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta wymaga szczególnie przekonywującego wyjaśnienia, a w efekcie dokładniejszego uzasadnienia metodyki analizy propagacji dźwięku.
Prawidłowo też organ odwoławczy zauważył, że zmiana lokalizacji planowanych w rozpatrywanym przedsięwzięciu elektrowni w granicach działek ewidencyjnych wpłynie tak na zasięg ich oddziaływania, jak również na zmianę (powiększenie) kręgu podmiotowego postępowania. Nieuprawnionym byłoby zatem w takiej sytuacji pozbawianie części z tych podmiotów statusu strony, podczas gdy mogłyby one w przyszłości występować w dalszych postępowaniach korzystając z przysługujących im uprawnień wynikających z k.p.a.
Konkludując, słusznie organ odwoławczy stwierdził, że już tylko te elementy są na tyle istotne na wynik końcowy postępowania i powinny one zostać wyjaśnione w przeprowadzonym ponownie przez organ I instancji postępowaniu. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w ocenie inwestora złożony przez niego wniosek nie musi wskazywać konkretnego usytuowania elektrowni na działkach. Argumentacja ta nie świadczy zatem o zaaprobowaniu wydania decyzji środowiskowej, na podstawie obecnie zebranego materiału dowodowego, dla bliżej nieokreślonego usytuowania elektrowni wiatrowych, co sugeruje skarżący inwestor.
Podobnie przedstawia się kwestia prowadzenia przez Burmistrza postępowania z udziałem społeczeństwa i nie uzasadnienia w wydanej przez organ I instancji decyzji w jaki sposób organ ten uwzględnił zgłoszone w trakcie procedury wnioski i uwagi (art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie). Niedopuszczalnym jest zaś, aby uzasadnienie decyzji zawierało opis zgłoszonych postulatów, a odpowiedź na nie była zdeterminowana wcześniej uzyskanym stanowiskiem inwestora. To bowiem organ prowadzi postępowanie i na nim spoczywa wyjaśnienie wątpliwości i odniesienie się do zgłoszonych uwag i wniosków. Organ I instancji może oczywiście posiłkować się przy tym zgromadzonym materiałem dokumentacyjnym przekazanym przez inwestora, ale nie zwalnia go to z samodzielnej oceny i przedstawienia jej w uzasadnieniu decyzji, do czego jest zobowiązany jest na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Powyższego zabrakło jednak w decyzji organu I instancji.
Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji lakonicznie odniósł się do stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w szczególności z uwagi na wystąpienie efektu kumulacji oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia inwestora. Dlatego też w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien wezwać inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie informacji na temat stanowiska odnośnie fazy likwidacji przedsięwzięcia (odnośnie dróg dojazdowych i placów montażowych/serwisowych, demontażu fundamentów, sieci energetycznej, optotechnicznej, a także postępowania z powstałymi w wyniku tych działań odpadami). Wydanie przez organ I instancji decyzji kończącej postępowanie w sprawie ustalenia uwarunkowań środowiskowych powinno nastąpić nie tylko w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, ale także na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który pozwoli na ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Z uwagi na fakt, że materiały związane z monitoringiem ptaków i nietoperzy pochodzą z lat 2009 - 2010 r. zasadnym wydaje się też zaktualizowanie tych danych przez inwestora. Materiały pochodzące sprzed blisko pięciu lat mogły się bowiem w znacznym stopniu zdezaktualizować, tym bardziej, że w 2013 r. w analizowanym obszarze jak wskazuje organ odwoławczy powstało kilkadziesiąt elektrowni wiatrowych. Oczywistym jest, że przepisy nie wskazują na okres ważności prowadzonych badań, dla celów wydania decyzji. Niemniej jednak takie zmiany w środowisku jakie zaszły po wybudowaniu kilkudziesięciu sztuk elektrowni powinny znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym.
Przytoczone powyżej uchybienia niewątpliwie wpłynęły na wydanie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, że organ I instancji nierzetelnie rozpatrzył sprawę, bowiem w niewystarczający sposób zebrał materiał dowodowy co skutkuje tym, że naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a.). Zakres zaś niezbędnego do uzupełnienia materiału dowodowego, jak również konieczność rozważenia możliwości szerszego udziału społeczeństwa lokalnego w załatwieniu sprawy uniemożliwił wydanie przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Działanie takie godziłoby bowiem w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego o której mowa w art. 15 k.p.a. i w efekcie stanowiło o naruszeniu art. 138 k.p.a.
Konkludując, stwierdzić należy, że konieczny do wyjaśnienia przez organ I instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W takiej zaś sytuacji, wbrew temu co podnosi skarżący inwestor, brak było podstaw do wydania decyzji przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Niezbędnym w świetle wskazanych braków w zebranym materiale dowodowym było bowiem przekazanie przez organ odwoławczy sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W konsekwencji powyższego również zarzut skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] polegający na tym, że istniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania dla inwestora decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty zaś podnoszone przez skarżącą G. K. również nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie przez Sąd czy zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło