VIII SA/Wa 784/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-20
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w części dotyczącej legalności rozbudowy budynku gospodarczego jest zasadne, gdy istnieją dowody na legalność tej rozbudowy, mimo braku możliwości odtworzenia pierwotnych akt administracyjnych?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w części dotyczącej legalności rozbudowy budynku gospodarczego jest zasadne, gdy istnieją dowody na legalność tej rozbudowy (decyzja o warunkach zabudowy i pozwolenie na rozbudowę), a brak możliwości odtworzenia pierwotnych akt administracyjnych nie może obciążać właściciela. Postępowanie w zakresie pierwotnej części budynku powinno być prowadzone odrębnie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o sprawdzenie legalności budynku gospodarczego. Ustalono, że budynek został rozbudowany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z 2002 r. i pozwolenia na budowę z 2002 r. Organ I instancji wstrzymał budowę, a następnie umorzył postępowanie. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę zbadania legalności pierwotnej części budynku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB umorzył postępowanie w części dotyczącej legalności rozbudowy, a WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego oddala skargę.
Stan faktyczno-prawny w niniejszej sprawie przedstawia się następująco:
W dniu 21 lutego 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w [...] (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy) wpłynął wniosek B. M.- [...] (dalej: skarżąca, strona) o sprawdzenie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]- [...]pod względem posiadanych dokumentów niezbędnych do budowy, w tym pozwolenia na budowę.
Na podstawie wypisu z rejestru gruntów organ powiatowy ustalił, że działka nr [...] stanowi własność H. i L. M. (dalej: inwestorzy, uczestnicy postępowania), natomiast skarżąca jest właścicielką działki nr [...]. PINB 29 marca 2023 r. przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że na działce nr [...] (przy granicy z działką nr [...]), położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...], znajdują się obiekty budowlane, w tym przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach: 11,30 m x 6,65 m i wysokości od 2,50 m do 3,50 m. Budynek ten jest murowany, parterowy, z dachem jednospadowym, kryty blachą trapezową, nieorynnowany ze spadkiem w kierunku działki nr [...], podzielony funkcjonalnie na dwa pomieszczenia: 1. o wymiarach: 6,74 m x 4,90 m ze stropem wylewanym na belkach stalowych z kanałem oraz 2. o wymiarach: 6,65 m x 5,84 m, w którym brak jest stropu. Przedmiotowy budynek gospodarczy jest połączony wspólnym dachem z budynkiem mieszkalnym. Podczas kontroli nie stwierdzono widocznych uszkodzeń, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia. Nie przedstawiono również dokumentów potwierdzających legalność ww. obiektu budowlanego. Według oświadczenia A. C. - pełnomocnika L. M. - nieruchomość została nabyta przez obecnych właścicieli w czerwcu 2020 r.
Powyższe ustalenia stały się podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...].
Postanowieniem z 9 października 2023 r. nr [...] organ I instancji wstrzymał budowę przedmiotowego budynku gospodarczego oraz poinformował inwestorów
o możliwości i terminie złożenia wniosku o jego legalizację, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego,
a także o zasadach jej obliczania.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli uczestnicy postępowania, dołączając m.in. kopię decyzji Starosty [...] z 2 lipca 2002 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i R. K. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o powierzchni około 64 m2 na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...] oraz decyzję Wójta Gminy [...]-[...] z 28 maja 2002 r. znak: [...]
o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
W toku postępowania zażaleniowego PINB przekazał dokumentację potwierdzającą wydanie decyzji nr [...]. Starostwo Powiatowe w [...] wprawdzie nie posiadało akt sprawy o znaku: [...], jednak w rejestrze pozwoleń na budowę dla [...]-[...] z 2002 r. pod nr [...] widniał wpis dotyczący rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...] (inwestor H. i R. K., data zakończenia 2 lipca 2002 r.). Natomiast Urząd Gminy [...]-[...]przekazał organowi powiatowemu dokumentację dotyczącą wydanej decyzji o warunkach zabudowy z 28 maja 2002 r. znak: [...].
Postanowieniem z 23 listopada 2023 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB, organ odwoławczy, organ II instancji) uchylił w całości postanowienie PINB z 9 października 2023 r. Nr [...] i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji. W ocenie [...]WINB, skoro obecna bryła budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...], powstała na skutek rozbudowy uprzednio istniejącego obiektu na tej nieruchomości, a rozbudowa ta miała charakter legalny (dotyczy jej decyzja nr [...]), to nie można mówić, aby obiekt jako całość został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
Na skutek skargi wniesionej przez skarżącą na ww. postanowienie organu
II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 108/24 uchylił zaskarżone i poprzedzające je postanowienie PINB z 9 października 2023 r. Sąd ocenił, że dokumentacja dotycząca legalnej rozbudowy nie przesądza automatycznie, że budynek gospodarczy istniejący przed rozbudową został wybudowany legalnie. W tym zakresie organ nie przeprowadził postępowania i nie ustalił, jakiej procedurze w świetle przepisów Prawa budowlanego podlegała budowa budynku gospodarczego na działce nr [...] przed rozbudową
w roku 2002 i czy w tym zakresie przeprowadzona została legalna procedura. Nie ustalono również, kiedy zakończyła się budowa budynku gospodarczego przed rozbudową, czy nie byłaby możliwa co do tej części budynku legalizacja uproszczona.
Decyzją z 23 stycznia 2025 r. Nr [...] PINB, ponownie rozpoznając sprawę, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej legalności budowy przedmiotowego budynku gospodarczego.
Na skutek odwołania skarżącej [...]WINB decyzją z 18 marca 2025 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji. Zauważył, że PINB powinien rozróżnić, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z częścią pierwotną budynku gospodarczego oraz z częścią rozbudowaną na podstawie pozwolenia na budowę z 2 lipca 2002 r. Nr [...]. Jeśli zatem zamiarem PINB było umorzenie postępowania dotyczącego wyłącznie części rozbudowanej obiektu z uwagi na brak domniemania samowoli budowlanej, to stanowisko organu powiatowego zawarte w uzasadnieniu decyzji z 23 stycznia 2025 r. Nr [...] PINB winno być odpowiednio uargumentowane i spójne.
Decyzją z 12 czerwca 2025 r. Nr [...] PINB, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: P.b.), umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej legalności rozbudowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej
w miejscowości [...], gmina [...]-[...].
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że w toku postępowania prowadzonego
w przedmiocie legalności ww. budynku gospodarczego inwestorzy przedstawili kserokopię decyzji Starosty [...] z 2 lipca 2002 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i R. K. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]-[...] (o powierzchni zabudowy około 64 m2) oraz kopię decyzji Wójta Gminy [...]-[...] z 28 maja 2002 r. znak: [...] o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
Nie udało się jednak uzyskać projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu, zatwierdzonego ww. decyzją. Projekt budowlany nie jest też w posiadaniu ani obecnych właścicieli, ani Wydziału Budownictwa
i Architektury Starostwa Powiatowego w [...], ani też poprzednich właścicieli. Jednocześnie nie udało się odtworzyć akt administracyjnych postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z 2 lipca 2002 r. Nr [...] znak: [...].
Pomimo nieodnalezienia projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją z 2 lipca 2002 r. PINB stwierdził, że powierzchnia rozbudowanego budynku gospodarczego (obiektów oznaczonych symbolem "g" i "f" na mapie do celów projektowych z lutego 2002 r., stanowiącej załącznik Nr 1 do decyzji Wójta Gminy [...] [...]
o warunkach zabudowy znak: [...] z 28 lutego 2002 r.) odpowiada powierzchni zabudowy wskazanej w decyzji o pozwoleniu na budowę (tj. około 64 m2).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu I instancji, jednoznacznie wynika, że rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego nie stanowi samowoli budowlanej. W związku z tym nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego odnośnie do jego rozbudowy w myśl odpowiednich przepisów P.b.
W ocenie PINB pierwotny budynek gospodarczy (przed rozbudową) to budynek
z zadaszeniem, znajdujący się w odległości około 35 m od ogrodzenia i w odległości około 41 m od drogi publicznej (nieoznaczony żadnym symbolem na mapie do celów projektowych z lutego 2002 r., stanowiącej załącznik Nr 1 do decyzji Wójta Gminy [...][...] o warunkach zabudowy znak: [...] z 28 lutego 2002 r.), który nie był objęty niniejszym postępowaniem administracyjnym. Budynek, o którym mowa powyżej, widoczny jest również na mapie do celów projektowych z 1997 r. (załącznik graficzny Nr 1.1 stanowiący integralną część decyzji Nr [...] z 6 sierpnia 1997 r.) i został oznaczony symbolem "g". Powyższe odległości zostały pomierzone przez organ powiatowy z ww. map.
Decyzją z 19 sierpnia 2025 r. Nr [...] [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b., po rozpoznaniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, w szczególności powołał się na wywody
i wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte wyroku z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 108/24. [...]WINB stwierdził, że nie można uznać, że dokumentacja złożona do akt sprawy dotycząca legalnej rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego w postaci decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwoleniu na rozbudowę budynku nie świadczy o tym, że decyzje te zostały faktycznie wydane. Jedynie w istocie automatycznie nie przesądza, że budynek gospodarczy istniejący przed rozbudową został wybudowany legalnie.
Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego [...]WINB uznał, że żaden przepis P.b. nie wprowadza domniemania samowoli budowalnej tylko dlatego, że inwestor lub jego następca po kilkudziesięciu latach nie jest w stanie okazać stosownych dokumentów. W omawianej sprawie fakt wydania decyzji Starosty [...] Nr [...] jest niepodważalny. Ponadto z rejestru decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że decyzja z 28 maja 2002 r. znak: [...] (stanowiąca promesę do wydania pozwolenia na budowę) również została wydana. Brak jedynie projektu budowlanego zatwierdzonego ww. pozwoleniem na budowę, co nie oznacza, że istnieją podstawy do dalszego prowadzenia postępowania z zakresu nadzoru budowlanego.
W związku z tym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do dalszego prowadzenia postępowania i nakładania na obecnego właściciela obiektu obowiązków
z zakresu nadzoru budowlanego, ponieważ braku możliwości odnalezienia całej dokumentacji dotyczącej budowy spornej rozbudowy budynku gospodarczego nie można interpretować na niekorzyść właściciela. Natomiast pozyskana w toku postępowania dokumentacja stanowi wiarygodny dowód w sprawie na okoliczność legalności przedmiotu postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania [...]WINB wskazał, że kwestia dotycząca pierwotnej części spornego obiektu budowlanego powinna być przedmiotem odrębnego postępowania, przeprowadzonego zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 108/24. W tym zakresie PINB jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego odnośnie do pierwotnej bryły budynku gospodarczego i ustalenia, czy jej budowa nastąpiła samowolnie, czy też legalnie. W zależności od daty jej budowy organ powiatowy winien ustalić, jakie przepisy będą miały zastosowanie do jej legalizacji (w przypadku samowoli budowlanej mogą to być również przepisy dotyczące uproszczonej legalizacji).
W ocenie organu II instancji ocena wiarygodności dowodów i ich mocy nastąpiła na podstawie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, natomiast skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie swoich zarzutów zawartych
w odwołaniu.
Skargę na decyzję ww. organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania:
- art. 8 i art. 11 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i niewyjaśnienie stronie przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy;
- art. 7, art. 75, art. 77 §1 i art. 80 w związku z art.140 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania według z góry założonej tezy, że sporny budynek został wybudowany legalnie i zaniechanie w związku z tym przeprowadzenia przesłuchania H. M. i L. M. na okoliczność budowy budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] [...], zgodnie z wymogami prawa;
- art. 7, art. 138 §1 pkt 1 w związku z art.105 §1 k.p.a. poprzez utrzymanie
w mocy decyzji organu I instancji umarzającej postępowania w sprawie, mimo braku przesłanki bezprzedmiotowości postępowania;
art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art.140 k.p.a. poprzez brak wskazania powodów rozstrzygnięcia, faktów, które organ uznał za udowodnione
i dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej
i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa,
a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości podziela ustalenia faktyczne i prawne organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie
z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe
w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że organ nadzoru budowlanego jest władny i uprawniony do umorzenia postępowania, w sytuacji gdy
w wyniku dokonanych czynności procesowych ustalone zostanie, że w odniesieniu do wykonanych robót budowlanych brak jest podstaw prawnych do jakiejkolwiek władczej ingerencji organu. Umorzenie postępowania stanowi więc następstwo ustaleń faktycznych oraz ocen dowodów pozyskanych przez organ w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego zgodnie z zasadami procesowymi określonymi
w przepisach k.p.a. Na gruncie P.b. postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów P.b. (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 708/19, publ. Lex nr 3111311, w Białymstoku z 9 lutego 2023 r, sygn. akt II SA/Bk 729/22, publ. Lex nr 3501945, w Gliwicach z 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1768/23, publ. Lex nr 3710599).
Niewątpliwie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wiąże się
z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego
i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie dokonały oceny materiału dowodowego w sposób logiczny, zgodny z przepisami, zasadami wiedzy technicznej
i doświadczenia życiowego, jednocześnie nie wykroczyły poza granice swobodnej oceny dowodów. Zaskarżona decyzja [...]WINB – wbrew zarzutom skargi – została sporządzona zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a., a zatem wskazała fakty, na których organ odwoławczy oparł się w sprawie umorzenia postępowania
w części, jak również wskazał podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia.
Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno organy orzekające, jak i Sąd rozpoznający przedmiotową skargę, były związane wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 108/24. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 320/23 (publ. Lex nr 3710442) norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Z wyroku WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 108/24, wynika więc, że nie było zasadne umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy całości budynku gospodarczego, położonego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]-[...], ponieważ w tym zakresie materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był wystarczający. Jednocześnie Sąd w tym wyroku przesądził, że nie można uznać, aby decyzja Wójta Gminy [...]-[...]z 28 maja 2002 r. znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy około 60 m2, jak również decyzja Starosty [...] z 2 lipca 2002 r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu dla poprzedników prawnych uczestników postępowania – H. i R. małżonków K. pozwolenia na rozbudowę ww. budynku, nie zostały nigdy wydane.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wystarczające i przekonujące potwierdzenie istnienia tych dokumentów (dokumentacja nadesłana przy piśmie Wójta Gminy [...]-[...] z 28 października 2024 r., k. 74 - k. 74d akt organu powiatowego). Dodatkowo rejestr pozwoleń na budowę wydawanych przez Starostwo Powiatowe w [...] w 2002 r. poświadcza wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości [...], gdzie wskazano, że postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte 24 czerwca 2002 r.,
a zakończone 2 lipca 2002 r. (k. 51- k. 51a akt organu powiatowego).
Powyższe dokumenty w pełni dowodzą legalności przedmiotowego budynku gospodarczego w części dotyczącej jego rozbudowy, jaka miała miejsce w 2002 r. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające oraz zebrane istotne dowody nie pozwalają na postawienie zarzutów co do samowolnego wybudowania przedmiotowej rozbudowy budynku gospodarczego. Rację ma organ odwoławczy, że zadaniem organu nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza i kwestionuje ustalenia.
Sąd podziela więc stanowisko organów nadzoru budowalnego, że w takiej sytuacji zaistniały przesłanki do częściowego umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]-[...]. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje bowiem możliwość umorzenia postępowania w części. Z uwagi na brak domniemania samowoli budowalnej budowlanej, w sytuacji istnienia dowodów na potwierdzenie legalności prowadzenia prac budowlanych przy rozbudowie budynku gospodarczego, brak jest podstaw do wydania w tej części przewidzianych w P.b. nakazów związanych z legalizacją tejże rozbudowy.
W okolicznościach tej sprawy, zdaniem Sądu, nie podważa zasadności zaskarżonej decyzji niemożliwość odszukania i odtworzenia akt administracyjnych dotyczących wydania decyzji Starosty [...] z 2 lipca 2002 r. Nr [...], w tym projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją. W postanowieniu Starosty [...] z 26 czerwca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niemożliwości odtworzenia akt organ wskazał, że ze względu na brak w archiwum dokumentów dotyczących decyzji Nr [...] nie można jednoznacznie ustalić, czy akta zostały zniszczone, czy zagubione. Jednak brak jedynie projektu budowlanego zatwierdzonego ww. pozwoleniem na budowę nie oznacza, że istnieją podstawy do dalszego prowadzenia postępowania z zakresu nadzoru budowlanego.
Sąd w wiążącym wyroku z 27 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 108/24, stwierdził również, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania
w zakresie legalności budowy budynku gospodarczego na działce nr [...]
w miejscowości [...], gmina [...]-[...] przed jego rozbudową w 2002 r. Dlatego też PINB w tym zakresie jest zobowiązany w dalszym ciągu prowadzić postępowanie, co zostało wyraźnie wskazane przez organy nadzoru budowlanego obu instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania w niej wskazanych, dotyczących zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza sformułowanej w art. 7 k.p.a., w myśl której organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest zobligowany do przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Organy jasno i w sposób umożliwiający kontrolę toku ich rozumowania wyjaśniły na podstawie jakich dowodów stwierdziły podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w części dotyczącej rozbudowy spornego budynku gospodarczego. Były to przede wszystkim dokumenty, które zostały wszechstronnie ocenione zgodnie
z art. 80 k.p.a. i nie budziły wątpliwości ani organów, ani Sądu orzekającego.
Organ odwoławczy nie naruszył art. 11 k.p.a. (zasady przekonywania), ponieważ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania wiąże się z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Nie można jednak mówić o naruszeniu tych zasad, kiedy strona nie akceptuje rozstrzygnięcia, pomimo jego prawidłowości pod względem prawnym.
Zatem zarzuty skargi należy uznać za polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów nadzoru budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organ skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, zarówno na skutek zarzutów skargi, jak
i uwzględnianego z urzędu. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło