VIII SA/Wa 785/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-16
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z zasiłku stałego z tytułu niepełnosprawności, a część tego zasiłku jest przekazywana komornikowi, a także jego matka pobiera niewielką emeryturę, a koszty najmu lokalu mieszkalnego są wysokie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego miesięczny dochód, uwzględniając zasiłek stały po potrąceniach oraz niewielką emeryturę matki, jest niewystarczający do pokrycia kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wymeldowania. Wnioskodawca wyjaśnił, że przebywa na przerwie w odbywaniu kary pozbawienia wolności, jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się z zasiłku stałego, z którego część jest przekazywana komornikowi. Jego matka pobiera niewielką emeryturę, a koszty najmu lokalu są wysokie. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. 2. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla A. S.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego Delegatury w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla A.S. zam. ul. [...]
A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie poprzedzającym wniosek wyjaśnił, że aktualnie przebywa na przerwie w odbywaniu kary pozbawienia wolność, jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się z zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przyznanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. w wysokości [...] zł (w załączeniu zaświadczenie), przy czym 3/5 wysokości zasiłku tj. [...] zł jest przekazywane przez Ośrodek na konto komornika sądowego. Matka wnioskodawcy pobiera emeryturę w wysokości [...] zł netto. Według oświadczenia obciążenia z tytułu najmu lokalu mieszkalnego wynoszą miesięcznie [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego z opieki społecznej, którego wysokość po potrąceniach stanowi około [...] zł, matka wnioskodawcy natomiast posiada niewielką emeryturę – [...] zł. Obciążenie z tytułu samej opłaty za mieszkanie stanowi [...] zł, nie licząc pozostałych wydatków. Miesięczny zatem dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
W tej sytuacji skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło