VIII SA/Wa 787/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 17 października 2023 r., znak [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 17.10.2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej: kpa), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia R. D. (dalej: skarżąca, strona) na postanowienie Burmistrza Gminy K. (dalej także: Burmistrz, organ I instancji) z dnia 7.04.2023 r. oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia 7.04.2023 r. organ I instancji oddalił zarzuty wniesione przez skarżącą w piśmie z dnia 20.03.2023 r. i w piśmie z dnia 28.03.2023 r. uznając, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Burmistrz wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej upomnienia z dnia 29.12.2021 r. zawierające wezwanie do zapłaty należności z tytułu I raty na 2021 r. podatku rolnego w kwocie 146,00 zł dotyczącego konta podatkowego skarżącej oraz w kwocie 362,00 zł dotyczącego konta skarżącej i A. D., upomnienia z 25.10.2022 r. dot. II raty za 2020 r. w kwocie 223,50 zł dotyczącego konta podatkowanego skarżącej i A. D.. Na zaległości za okres I raty 2021 r. zostało wystawione skarżącej postanowienie z dnia 11.01.2022 r. o zaliczeniu dokonanej wpłaty z dnia 5.01.2022 r., na które nie wpłynęło zażalenie. Zostało także zakończone postępowanie odwoławcze w sprawie zaliczenia wpłaty skarżącej z dnia 7.12.2022 r. w kwocie 120,00 zł na zaległość podatkową w podatku rolnym za okres II raty za 2020 r. w kwocie 95,59 zł wraz z odsetkami w kwocie 24,41 zł. Różnica w wysokości zaległości ujęta w tytułach wykonawczych wynika z zarachowania częściowych wpłat na odsetki i koszty upomnienia. Wobec tego, iż na koncie skarżącej pozostawały wymagalne zaległości za okres II raty 2020 r. w kwocie 33,12 zł, za okres I raty 2021 r. w kwocie 37,08 zł oraz za okres I raty w kwocie 23,92 zł, wobec nie uregulowania tych należności zostały wystawione tytuły wykonawcze. Po wystawieniu tytułów wykonawczych i wszczęciu egzekucji skarżąca dokonała w dniu 15.03.2023 r. wpłaty w kwocie 95,00 zł, która została zarachowana na poczet zaległości podatkowych, o czym skarżąca została poinformowana oraz wpłata z dnia 22.03.2023 r. w kwocie 23,50 zł. Organ I instancji wskazał, iż pozostałe zarzuty nie wyczerpują podstaw zarzutów w egzekucji, o których mowa w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnośnie wniosku skarżącej o dokonanie egzekucji z konta Urzędu kwoty 299,35 zł, organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z decyzją [...] skarżąca miała przyznany zwrot podatku akcyzowego w kwocie 299,35 zł, który był do odbioru w kasie Urzędu Miejskiego do 31.10.2022 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie odebrała przyznanego zwrotu podatku. Wobec tego niewypłacona kwota została zwrócona do Wojewody M.. Skarga na niewypłacenie zwrotu podatku akcyzowego została uznana za bezzasadną zarówno przez Wojewodę M., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Skarżąca podniosła, że odnośnie zaległości podatkowych toczy się postępowanie w sprawach sygn. akt VIII SA/Wa 883/22 i VIII SA/Wa 882/22 o nieudzieleniu ulgi w podatku rolnym, które nie zakończyło się w dnu 6.03.2023 r. Egzekucja była zatem przedwczesna i bez podstaw prawnych. Skarżąca wskazała, iż skarga do WSA dotyczy decyzji Burmistrza Nr [...] i [...] i błędne jest twierdzenie, że postępowania zostały zakończone w trybie administracyjnym. Burmistrzowi skarżąca zarzuciła: nierozpatrzenie wniosku skierowanego w dniu 31.10.2022 r., który do obecnej chwili nie został rozpatrzony w trybie postępowania administracyjnego, jego rozpatrzenie spowodowałoby pokrycie długu, naruszenie art. 62, art. 54 Ordynacji podatkowej, art. 15usatwy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich niezastosowanie, naruszenie art. 61, art. 33 poprzez ich nie uwzględnienie, art. 54b poprzez jego nie zastosowanie, błędne twierdzenie, ze kwoty z podatku rolnego II raty za 2020 r. i I raty za 2021 r. nie zostały uregulowane, tylko zostały źle zaksięgowane, błędne twierdzenie, że pozostałe zarzuty ujęte w pismach nie wyczerpują podstaw zarzutów egzekucji podczas gdy z uwagi na sprawy syn akt VIII SA/Wa 883/22 i VIII SA/Wa 882/22 można było egzekucję z urzędu odroczyć do czasu zakończenia tych spraw. W konkluzji skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i odstąpienie od obciążania kosztami egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniosło, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.; dalej także: upea). Przywołało następnie art. 33 § 1 oraz § 2 upea wskazując, iż wyliczenie zawarte w § 2 jest taksatywne i inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy zarzutu. Wskazało następnie, iż organ wystosował do skarżącej następujące upomnienia: - z dnia 29.12.2021 r. Nr [...] dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto nr [...]; okres - rok 2021 rata I; wysokość należności 146,00 zł - doręczone do rąk własnych skarżącej w dniu 04.01.2022 r.; - z dnia 29.12.2021 r. Nr [...] dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto nr [...]; okres - rok 2021 rata I; wysokość należności 362,00 zł - doręczone do rąk własnych skarżącej w dniu 04.01.2022 r.; - z dnia 25.10.2022 r. Nr [...] dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto nr [...]; okres - rok 2020 rata II; wysokość należności 223,50 zł - doręczone do rąk własnych adresata w dniu 26.10.2022 r. Skarżąca podniosła zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, tymczasem jak wynika z akt sprawy upomnienia takie były do skarżącej kierowane i zostały prawidłowo doręczone. Kolegium przywołało art. 15 § 1 i 1a upea podnosząc, iż wyżej wymienione upomnienia wystosowane do skarżącej zawierały wszystkie dane niezbędne do wykonania przez zobowiązanego obowiązku i stosowne pouczenie o konsekwencjach braku uiszczenia należności w zakreślonym terminie w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do innych kwestii podniesionych przez skarżącą i konfrontując je z katalogiem podstaw zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej wymienionych w art. 33 § 1 ustawy uznało, że można przyjąć, iż gdy skarżąca podnosiła kwestie toczących się postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, miała na myśli brak wymagalności obowiązku. Podniosło zatem, iż jak wskazuje art. 33 § 1 pkt 6 ustawy: brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. może być postawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Kolegium uznało, iż podnoszone przez skarżącą kwestie nie świadczą o tym, że wystąpiły przyczyny wskazane w powyżej przytoczonym przepisie. W świetle powyższych ustaleń, Kolegium rozpoznając zażalenie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia orzekając o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Pismem z dnia 7.11.2023 r. R. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zawarła między innymi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 17.10.2023 r. w sprawie [...]. Odnośnie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia podniosła zarzut naruszenia art. 33 § 1 i 2 upea z uwagi na wszczęcie egzekucji administracyjnej w przypadku braku wymagalności, to jest wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 1 pkt 6 lit. a i b upea, to jest toczącego się postępowania w sprawie ulgi w podatku rolnym na wystawiony tytuł wykonawczy zakończony 28.06.2023 r. wystawieniem ostatecznej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i toczącego się postępowania z dn. 31.10.2022 r. w sprawie dyspozycji wniosku [...] z art. 33d § 2 pkt 6 upea uznania kwoty na rachunku depozytowym urzędu podatkowego w tym dniu. Zarzuciła także niewykonanie dyspozycji – wniosku z dnia 31.10.2022 r., który powoduje zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 upea nie istnienie obowiązku na koncie 28865. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uznanie postępowania egzekucyjnego za bezzasadne na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 upea z uwagi na nie istnienie obowiązku w dniu złożenia wystawionych tytułów wykonawczych w dniu 6.03.2023 r. po wykonaniu dyspozycji – wniosku z dnia 31.10.2022 r. przez podatnika i uchylenie postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego 321,63 zł przez Burmistrza. W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi wywodząc, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Sporem w sprawie objęta jest zasadność zarzutów wniesionych przez skarżącą do postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji uznały, iż upomnienia wzywające skarżącą do uregulowania zobowiązania w podatku rolnym za okres II raty na 2020 r. i I raty na 2021 r. zostały prawidłowo doręczone. Zaległości wskazane w tytułach wykonawczych w dniu 6.03.2023 r., to jest w dacie wystawienia tytułów wykonawczych o numerach [...] – dotyczący zaległości R. i A. D. za okres II raty 2020 r. w kwocie 33,12 zł, odsetki 10,00 zł, [...] – dotyczący zaległości R. i A. D. za okres I raty 2021 r. w kwocie 37,08 zł i [...] – dotyczący zaległości R. D. za okres I raty 2021 r. w kwocie 23,92 zł, istniały i były wymagalne. Kolegium dodało, iż w sprawie nie występuje brak wymagalności, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 upea. Skarżąca zaś podnosi, iż w dniu 31.10.2022 r. złożyła w organie I instancji wniosek o przeksięgowanie kwoty zwrotu podatku akcyzowego na podatek rolny. Wniosek ten nie został przez Burmistrza rozpatrzony. Gdyby wniosek ten został rozpatrzony i wykonany, to kwota zwrotu podatku akcyzowego pokryłaby zaległości z tytułu podatku rolnego i miałaby miejsce przesłanka nieistnienia obowiązku, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 1 upea. Zdaniem skarżącej zasadny jest także zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c upea, a przyczyną, o której mowa w tym przepisie było postępowanie o ulgę w spłacie podatku rolnego, które zakończyło się decyzją z 28 czerwca 2023 r., to jest trzy miesiące po wszczęciu egzekucji administracyjnej z dnia 6.03.2023 r. oraz wniosek z dnia 31.10.2022 r. na zabezpieczenie toczącego się postępowania o ulgę. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podzielenia twierdzeń skarżącej co do zasadności wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, których katalog zamknięty stanowi art. 33 § 2 upea. Podnoszona argumentacja nie daje podstaw do uznania, iż egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek nie istniał. Przeciwnie twierdzenia skarżącej wskazują, iż obowiązek ten istniał i był wymagalny. Skarżąca podnosi bowiem, iż w dniu 31.10.2022 r. wniosła o zaliczenie na poczet zaległości w podatku rolnym kwoty zwrotu w podatku akcyzowym, jednak jej dyspozycja nie została wykonana. Już to wskazuje, iż także w ocenie skarżącej zaległość w podatku rolnym istniała i była wymagalna, skoro skarżąca uznała za zasadne uregulować tą zaległość zwrotem w podatku akcyzowym. Jak wynika z uzasadnienia organu I instancji kwota zwrotu podatku akcyzowego była do odbioru w kasie Urzędu Miejskiego do 31.10.2022 r., w wyznaczonym terminie nie została odebrana i zwrócona do Wojewody M.. Wbrew twierdzeniom skargi brak jest zatem podstaw do uznania, iż obowiązek nie istniał, a zarzut znajdujący oparcie w art. 33 § 2 pkt 1 upea jest zasadny. Trafnie także wskazuje Kolegium o bezzasadności uznania braku wymagalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 upea. Skarżąca wskazuje w tej mierze na zaistnienie przesłanek z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c upea podnosząc, iż dacie wystawienia tytułów wykonawczych toczyło się postępowanie o udzielnie ulgi w spłacie podatku rolnego, które zostało zakończone trzy miesiące po wszczęciu egzekucji oraz ponownie powołuje się na wniosek z dnia 31.10.2022 r., kwalifikując go jako formę zabezpieczenia na gruncie Ordynacji podatkowej, które zostało przez skarżącą zaoferowane. Z tymi twierdzeniami także nie można się zgodzić, albowiem brak wymagalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 upea ma miejsce w przypadku udzielenia ulgi w postaci odroczenia terminu wykonania obowiązku (lit. a) lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (lit. b). Brak jest zatem podstaw, aby toczące się postępowanie o udzielenie ulgi także stanowiło podstawę do uznania, iż obowiązek nie jest wymagalny. Przeciwnie złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi dotyczy obowiązku, który jest wymagalny. Także złożenie wniosku o przeksięgowanie kwoty zwrotu podatku akcyzowego, który nie został uwzględniony, a środki zostały organowi je przekazującemu zwrócone nie stanowią przesłanki braku wymagalności obowiązku, a jak już była o tym mowa – przeciwnie, potwierdzają, iż obowiązek ten był wymagalny. Poprawność działania organów w tej mierze, którą skarżąca kwestionuje pozostaje poza zakresem oceny w niniejszej sprawie. Sprawa dotyczy bowiem zarzutów egzekucyjnych i tylko w tym zakresie (wskazanych przesłanek z art. 33 § 2 upea) może mieć miejsce badanie i ocena zasadności argumentacji skarżącej. W akta egzekucyjnych znajdują się także upomnienia: z dnia 29.12.2021 r. – dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto 28865, rok 2021 rata 1 w kwocie 146 zł (z odsetkami i kosztami upomnienia 171,00 zł), z dnia 29.12.2021 r. dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto nr [...], rok 2021 rata 1 w kwocie 362 zł (z odsetkami i kosztami upomnienia 401,00 zł) – obydwa doręczone skarżącej w dniu 4.01.2022 r. oraz upomnienie z dnia 25.10.2022 r. dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego, konto [...], rok 2020 rata 2 w kwocie 223,50 zł (z odsetkami i kosztami upomnienia 292,50 zł), które w dniu 26.10.2022 r. odebrał A. D.. Na poczet wskazanych w upomnieniach kwot zostały zaliczone dokonywane przez skarżącą wpłaty, zaś odnośnie kwot, które nie zostały uiszczone zostały wystawione tytuły wykonawcze: nr [...] - dotyczący I raty podatku za 2021 r. (23,92 zł - zaległość na koncie podatkowym [...]), nr [...] - dotyczący I raty podatku za 2021 r. (37,08 zł - zaległość na koncie 1136) oraz [...] - dotyczący II raty podatku za 2020 r. (zaległość w kwocie 33,12 zł z odsetkami w kwocie 10 zł). Wbrew twierdzeniom skargi brak jest zatem podstaw do dopatrywania się przez orzekające w sprawie organy naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów, a zgłoszone zarzuty do postępowania egzekucyjne zasadnie zostały oddalone. Z tych względów z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.