VIII SA/Wa 789/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłościowej Zakładów Tworzyw Sztucznych [...] spółka akcyjna z siedzibą w P. w upadłości na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a – stwierdziło uchybienie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." Spółka Akcyjna w upadłości w P., pozostawiając przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, iż przesyłka pocztowa zawierającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r. zaadresowana na pełnomocnika Syndyka Masy Upadłości Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." S.A. w upadłości w P. została zwrócona organowi w dniu [...] lipca 2009 r., to jest po upływie 14 dni od dnia pierwszego awiza (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do koperty doręczyciel wskazał, że w dniu [...] lipca 2009 r. nie miał on możliwości doręczenia przesyłki w sposób podany w art. 42 i 43 k.p.a., i złożył ją w Urzędzie Pocztowym P. [...], informując o tym adresata, umieszczając zawiadomienie na drzwiach przy ul. Z. [...] w P. Natomiast powtórnego awizowania przesyłki dokonano dniu [...] lipca 2009 r.) W związku z powyższym organ uznał, że doręczenie w/w decyzji zostało dokonane w dniu [...] lipca 2009 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniowego, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr: [...] Kolegium negatywnie rozpatrzyło wniosek Syndyka Masy Upadłości Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." S.A. w Upadłości w P. (zwany dalej skarżącym) o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. W związku z powyższym organ stwierdził, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez skarżącego z przekroczeniem 14 -dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., co powoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. W skardze na postanowienie z dnia [...] września 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 58 § 1, art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a.. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł m.in., iż doręczenie decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. nastąpiło z uchybieniem obowiązujących przepisów k.p.a. i ordynacji pocztowej regulujących doręczanie pism administracyjnych, co jest według niego równoznaczne z jego nie doręczeniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie podniosło, że w kwestii doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. spełnione zostały przesłanki z art. 44 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) od decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji. Jest ono postanowieniem formalnym, bo organ stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nie narusza prawa. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznej, przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W chwili wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia wymaga, iż jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne a podstawowym jego skutkiem prawnym jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania administracyjnego określają przepisy art. 39-49 k.p.a. dostosowane do różnych sytuacji faktycznych. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, pisma mogą być doręczane również w lokalu administracji publicznej, a w przypadku niemożności doręczenia w ten sposób jak również w razie konieczności pisma doręcza się w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 k.p.a. statuuje tzw. doręczenie zastępcze, polegające na tym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast art. 44 k.p.a. przewiduje swoistą fikcję prawną, która umożliwia uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. Wówczas istnieje m.in. możliwość złożenia pisma na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki procedurę tą powtarza się, zaś doręczenie staje się skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przepis art. 44 k.p.a. określa zatem dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi. Jest to domniemanie prawne, że nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Jednym ze skutków doręczenia decyzji - również w trybie art. 44 k.p.a. - jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia decyzji. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że doręczenie skarżącemu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r. nastąpiło w formie tzw. doręczenia zastępczego (w tym przypadku licząc od dnia [...] lipca 2009 r. – pierwsze awizowanie przesyłki, a drugie awizowanie – [...] lipca 2009 r.), najpóźniej w dniu [...] lipca 2009 r. Z akt sprawy, a w szczególności z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji (vide: karta [...] akt administracyjnych), wynika przy tym - co szczególnie istotne - w sposób właściwy, że spełnione zostały konieczne warunki co do przyjęcia zaistnienia doręczenia zastępczego, określone w przepisach art. 44 § 2 i 3 k.p.a.. Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie rzeczywistego doręczenia pisma. W konsekwencji, termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem [...] sierpnia 2009 r. Równocześnie jest poza sporem, że skarżący swój wniosek o ponowne rozpatrzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył osobiście w siedzibie Kolegium w dniu [...] sierpnia 2009 r. (vide: prezentata organu na tym wniosku). Natomiast Kolegium postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr: [...] negatywnie rozpatrzyło wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących zaskarżonego postanowienia należy uznać, iż nie zasługują one według Sądu na uwzględnienie z przyczyn wskazanych powyżej. Konkludując, w rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie. Dlatego trafne jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., że należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia, co też uczynił w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.