VIII SA/Wa 793/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z [...] października 2008 roku odmawiającą przyznania S.W., dalej skarżącemu, zasiłku celowego na dofinansowanie części zgłoszonych potrzeb do protokołu z dnia [...] października 2008 roku, to jest : opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobnych napraw domowych, napraw obuwia i krawieckich, dojazdów autobusem oraz inne potrzeby. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj we wrześniu 2008 roku wynosił [...] zł . Skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną – posiadane kryterium dochodowe. Pomocy na wskazane wyżej potrzeby, t.j. : opłaty za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobne naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, dojazdy autobusem, zakup przyborów biurowych, odzieży, pościeli, bielizny osobistej i skarpetek, prasy, książki, opłat za radio, telewizję, pocztę, zakup zniczy lub kwiatów, leków oraz inne wydatki nie przyznano z uwagi na to, że nie znajdują one uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie. I tak, opłaty za energię elektryczną i wodę uregulowała żona skarżącego po połowie ze skarżącym, a opłatę za czynsz uregulował skarżący z uzyskanego dodatku mieszkaniowego, potrzebę zakupu bielizny i odzieży zabezpieczono decyzją z dnia [...].10.2008 r. w kwocie [...] zł, oraz napraw obuwia i krawieckich tą samą decyzją w kwocie [...] zł, w związku z czym te potrzeby zostały już zaspokojone. Potrzeba zakupu pościeli zaspokojona została decyzjami z [...].05.2008 r. i [...].07.2008 r. w kwotach [...] zł i [...] zł. Potrzeba zasiłku na dojazdy autobusem nie może być uwzględniona w sytuacji, gdy skarżący odmówił pobrania biletu komunikacji miejskiej uprawniającego do bezpłatnych przejazdów celem szukania pracy. Wydatki na usługi fryzjerskie zostały zaspokojone w decyzji przyznającej środki czystości w kwocie [...] zł. Zakupu leków na kwotę łączną [...] zł skarżący dokonał z pożyczki od osoby bliskiej, a więc potrzeba ta została zaspokojona. Potrzeba zakupu bielizny osobistej, skarpet zabezpieczona została decyzją z [...] lipca 2008 r. przyznającą pomoc na ten cel w wysokości [...] zł. Pozostałe potrzeby zgłoszone przez skarżącego, to jest drobne naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy, kwiatów nie zostały uwzględnione, gdyż nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej wymagającej wsparcia z pomocy społecznej. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie podnosząc, iż jest ona niezgodna z art. 67 i 68 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło ustalenia organu I instancji. Podniosło w uzasadnieniu, iż jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na miesięczny dochód skarżącego składa się kwota [...] złotych stanowiąca ½ dotacji do czynszu i zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. Kolegium wskazało, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. Spełnia on niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną – posiadane kryterium dochodowe. Zasadnie odmówiono udzielenia pomocy na czynsz, energię elektryczną i wodę przy prawidłowych ustaleniach, że opłaty za energię i wodę są regulowane przez żonę skarżącego i samego skarżącego po połowie, nadto opłaty za czynsz uregulował skarżący z dodatku mieszkaniowego, co oznacza że nie jest konieczne wsparcie go środkami z pomocy społecznej. Zasadna jest także odmowa przyznania zasiłku na dojazdy autobusem, bowiem nie jest to niezbędna potrzeba bytowa. Zabezpieczanie takich potrzeb, jak zakup odzieży, bielizny, pościeli zostało już realizowane. Słusznie organ I instancji odmówił także przyznania zasiłku na naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy i kwiatów. Cele te nie stanowią bowiem niezbędnej potrzeby bytowej wymagającej wsparcia ze środków publicznych. Odnośnie leków, to skoro skarżący wykupił je we wrześniu zatem żądanie refundacji tej potrzeby w październiku 2008 roku nie znajduje uzasadnienia. Podniesiono także, iż potrzeba udzielenia wsparcia na "drobne naprawy domowe" jest nieuzasadniona. Skarżący nie sprecyzował o jakie naprawy chodzi, a pracownik socjalny nie stwierdził potrzeby wykonywania napraw. Organ przytoczył treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań a wydane rozstrzygnięcie nie narusza prawa i nie nosi cech dowolności. Omówiono także szczegółowo budżet jakim dysponuje ośrodek pomocy, ze wskazaniem liczby osób wnioskujących o pomoc, nadto podano, iż średnia miesięczna wysokość zasiłku wynosiła [...] zł dla rodziny. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 193 Konstytucji zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc w miesiącu wrześniu 2008 roku stanowi zabezpieczenie społeczne, nadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych celem weryfikacji potrzeb skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S.W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ). Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłku okresowego w kwocie [...] zł i dodatku mieszkaniowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji, gdy bezspornym jest, że opłaty za energię elektryczną i wodę są regulowane przez żonę skarżącego i niego samego w ½ części a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Wykupienie przez skarżącego leków oznacza, że był w stanie z własnych środków zaspokoić tę potrzebę, przyznanie środków publicznych na ten cel jest więc niezasadne. Podobnie we własnym zakresie skarżący jest w stanie zaspokoić potrzebę określoną przez niego mianem drobnych napraw domowych, która nota bene nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych i której nie uszczegółowił. Taką niezbędną potrzebą nie są też wydatki na naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy i kwiatów . Zabezpieczanie potrzeb typu: zakup odzieży, bielizny, pościeli nastąpiło wcześniejszymi decyzjami i nie może być realizowane w systemie ciągłym, w krótkich odstępach czasu, bowiem przedmioty te nie zużywają się szybko. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Normy zabezpieczenia społecznego dzielą się na ubezpieczenia społeczne, zaopatrzenie społeczne i pomoc społeczną. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego, należy bowiem do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii ekspertów. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. . ----------------------- 1