VIII SA/Wa 796/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-04
Skład orzekający: Renata Nawrot, Cezary Kosterna, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie w terminie zobowiązania z tytułu zaciągnięcia pożyczki, które stanowi rozchód budżetu, może być uznane za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w związku z art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Niewykonanie w terminie zobowiązania jednostki sektora finansów publicznych, którego skutkiem jest zapłata odsetek, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Przepis ten odnosi się do zobowiązań, a nie do wydatków lub rozchodów budżetu. Zasady gospodarowania środkami publicznymi, w tym art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, odnoszą się również do rozchodów publicznych, stanowiąc klauzulę generalną dotyczącą przeznaczania środków publicznych na realizację zaciągniętych zobowiązań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. P. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej (GKO), która utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej (RKO). RKO uznała skarżącego, byłego Wójta Gminy, za odpowiedzialnego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na niewykonaniu w terminie zobowiązania z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW, co skutkowało zapłatą odsetek ze środków budżetu gminy. Skarżący kwestionował zasadność przypisania mu odpowiedzialności, argumentując, że zwrot pożyczki stanowił rozchód budżetu, a nie wydatek, oraz że kara pieniężna była nadmierna.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. P. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez W. P. (dalej: "skarżący", "odwołujący", "obwiniony") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: "GKO", "organ odwoławczy") z [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...], którym na podstawie art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1440 ze zm. dalej: "uondfp"), utrzymano w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] (dalej "RKO" lub "organ I instancji") z [...]listopada 2019 r. sygn. akt [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Pismem z [...] czerwca 2019 r., Regionalna Izba Obrachunkowa w [...]złożyła do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych właściwego w sprawach rozpoznawanych przez RKO (dalej jako "Rzecznik"), zawiadomienie
o okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych, penalizowane w art. 16 ust. 1 uondfp, polegające na zaniechaniu wykonania
w terminie zobowiązania gminy ze skutkiem zapłaty odsetek karnych ze środków budżetowych gminy w 2018 r.
Postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte [...]czerwca 2019 r., a pismem
z [...]lipca 2019 r. Rzecznik złożył wniosek o ukaranie obwinionego W. P. będącego w czasie popełnienia czynu Wójtem Gminy [...].
Orzeczeniem z [...]listopada 2019 r., [...], RKO uznała skarżącego odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 16 ust. 1 uondfp, polegającego na niewykonaniu w terminie do [...] października 2017 r. zobowiązania gminy w kwocie [...] zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] (dalej "WFOŚiGW", "Fundusz") - § 4 ust. 2 umowy Nr [...]z [...]grudnia 2015 r. o warunkowym umorzeniu pożyczki Nr [...]z [...]listopada 2008 r., czego skutkiem jest zapłata w dniu [...]sierpnia 2018 r. ze środków budżetu gminy odsetek w kwocie [...]zł, co stanowiło naruszenie art. 44 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, dalej jako "ustawa o finansach publicznych"), zgodnie z którym wydatki publiczne powinny być dokonywane w wysokościach i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
RKO wymierzyła skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...]zł
i zobowiązała do zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa.
Od orzeczenia organu I instancji, pismem z [...] stycznia 2020 r., odwołanie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej wymierzenia obwinionemu kary pieniężnej w kwocie [...]zł oraz wymierzenie mu kary łagodniejszego rodzaju, tj. kary nagany, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...]zł, tj. w najniższej ustawowo dopuszczalnej wysokości stanowiącej 0,25 krotności miesięcznego wynagrodzenia obwinionego.
Wskazanym na wstępie orzeczeniem z [...]lutego 2020 r., GKO - działając na podstawie art. 147 ust. 1 pkt 1 uondfp - utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazała, że uwzględniła normę zawartą w art. 24 uondfp i uznała, że podstawą orzekania w niniejszej sprawie będą przepisy obowiązujące w dacie orzekania, gdyż brak jest obowiązujących w dacie popełnienia czynów przepisów, które byłyby dla obwinionego względniejsze.
Zdaniem GKO, fakt popełnienia czynu zabronionego został należycie wykazany, opisany i udowodniony w orzeczeniu organu I instancji, a faktu tego obwiniony nie kwestionuje. Odnosząc się do kwestii okresu oczekiwania przez odwołującego na odpowiedź WFOŚiGW na pismo w sprawie przedłużenia terminu rozliczenia umowy z [...]grudnia 2015 r., organ odwoławczy uznał, że przemawia ona na niekorzyść skarżącego. GKO zauważyła, że obwiniony, mając świadomość nieefektywnego upływu terminu do realizacji i rozliczenia finansowego zadania, zwrócił się do Funduszu o przedłużenie terminu rozliczenia dopiero pismem
z [...] stycznia 2018 r., a więc prawie 3 miesiące od terminu realizacji i rozliczenia finansowego zadania, czyli do dnia [...] października 2017 r. Okoliczność, że Fundusz odpowiedział dopiero pismem z [...] lipca 2018 r. nie zwalniała obwinionego od obowiązku zwrotu pożyczki w terminie, w szczególności biorąc pod uwagę wiedzę odwołującego co do konsekwencji jej niezwrócenia w postaci odsetek. Zdaniem organu odwoławczego, nie zwalnia to zatem obwinionego z odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, gdyż miał świadomość zwłoki gminy
w realizacji zadania, biorąc pod uwagę okoliczności unieważnienia dwóch postępowań przetargowych i własnej reakcji na zaistniałą sytuację dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. pismem do WFOŚiGW. Opieszałość w zwrocie pożyczki
i w konsekwencji obowiązek zapłaty odsetek jest zaś okolicznością obciążającą.
Dalej GKO zauważyła, że regulamin organizacyjny urzędu gminy, który miał stanowić podstawę dla skarbnika do dokonania czynności wynikających z umowy [...]. zawiera jedynie ogólne określenie zadań realizowanych przez skarbnika. Nie ma w tym dokumencie konkretnych upoważnień do realizacji imiennie wykonywanych czynności i zadań w szczególności powierzenia skarbnikowi obowiązków i odpowiedzialności za prawidłowe wykonywanie zadań wynikających z umowy umorzenia pożyczki. Obwiniony pomimo, że powołuje się na tę okoliczność nie wykazał jakoby takie obowiązki były skarbnikowi powierzone. W tej sytuacji GKO uznała, że skarbnikowi nie powierzono obowiązków w ww. zakresie i tym samym to obwiniony odpowiadał za realizację obowiązków wynikających z umowy. Co więcej to właśnie obwiniony - jako kierownik jednostki - podpisał umowę o umorzeniu części pożyczki, która zawierała bezwzględne wymogi pod rygorem jej wypowiedzenia, czego konsekwencją było naliczenie odsetek karnych w wysokości [...]zł, zatem powinien zdawać sobie sprawę z postanowień jej paragrafów.
W ocenie GKO, przesłanki uznania odpowiedzialności obwinionego zostały zinterpretowane prawidłowo, zaś rozmiar wymierzonej kary zastosowany odpowiednio do czynu popełnionego przez odwołującego. Organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 16 ust. 1 uondfp. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce powstanie zobowiązania, zobowiązanie to nie zostało wykonane
w terminie, a skutkiem niewykonania terminowego zobowiązania było powstanie odsetek za zwłokę. W tym względzie spełniają się wszelkie okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie, które należało odnieść w procesie subsumpcji pod konkretną normę prawną, w tym przypadku pod normy prawne wynikające z art. 16 ust. 1 uondfp.
GKO uznała, że zasadnie orzeczono o nałożeniu kary pieniężnej, jak i że słuszny jest także jej wymiar. Przywołała treść art. 34a uondfp, podnosząc, że
w sprawie doszło do zapłacenia odsetek w kwocie [...]zł, zatem kwota zapłaconych odsetek w przybliżeniu dziesięciokrotnie przekracza wysokość kwoty bagatelnej określonej na podstawie art. 26 ust. 3 uondfp, co więcej kwota odsetek stanowi niemal 1/6 wielkości wartości pożyczki. Ponadto zwłoka była długa, a kwota nieuregulowanego w terminie zobowiązania znaczna.
Zdaniem GKO, wymierzonej kary nie można uznać za zbyt surową. Stopień szkodliwości dla finansów publicznych czynu obwinionego jest znaczny, nie tylko
w aspekcie wysokości należności ubocznej powstałej wskutek niezrealizowania
w terminie zwrotu pożyczki, ale także w kontekście czasu pozostawania w zwłoce, który doprowadził do tak znacznej kwoty odsetek. Pomimo, że obwiniony był świadomy niewywiązania się z umowy nie podejmował działań zmierzających do uchronienia kierowanej jednostki od poniesienia niepotrzebnych kosztów. Przede wszystkim obwiniony powinien dopilnować wykonania zawartej umowy, czego nie zrobił. Ponadto gdy zorientował się, że pożyczka powinna zostać zwrócona, nie zrobił tego. Wystąpił z pismem do WFOŚiGW i czekał kilka miesięcy na odpowiedź. Tymczasem to kierowana przez odwołującego jednostka była w zwłoce i powinien on podjąć szybkie działania (na tym etapie przynajmniej minimalizując straty). Ponadto obwiniony na etapie postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych bagatelizuje swoją rolę i odpowiedzialność za nieprawidłowości.
Dlatego też, w ocenie GKO, nie ma podstaw do uznania, że wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju byłoby wystarczające dla zapewnienia prewencji indywidualnej. Ponadto RKO określając wysokość kary pieniężnej ukształtowała ją
w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.
Powyższe orzeczenie GKO z [...]lutego 2020 r. obwiniony zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie
w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Autor skargi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
1) art. 147 § 1 pkt 2 uondfp, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy niewykonanie przez Gminę [...]do dnia [...]października 2017 r. zobowiązania w wysokości [...]zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW dotyczyło rozchodów budżetu, a nie wydatków i w konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, a tym samym nie doszło do popełnienia przez skarżącego czynu określonego w art. 16 ust. 1 uondfp, ewentualnie
2) art. 147 § 1 pkt 3 uondfp, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. oskarżyciel oraz obrońca zgodnie wnosili
o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na konieczność dokonania ustaleń czy niewykonanie przez Gminę [...]do dnia [...]października 2017 r. zobowiązania w wysokości [...]zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW stanowiło niewykonanie w terminie wydatku z budżetu gminy w rozumieniu, czy też niewykonanie w terminie tego zobowiązania dotyczyło rozchodów budżetu,
a w konsekwencji czy doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych;
3) art. 147 § 1 pkt 2 uondfp w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 i 2 uondfp, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji wymierzającego karę w sposób noszący cechy przekroczenia granic uznania, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia obwinionemu kary nadmiernie surowej;
4) art. 147 § 1 pkt 2 uondfp w zw. z art. 80 ust. 1 uondfp poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji polegające na nieuwzględnieniu wykazywanych przez obwinionego okoliczności, mających wpływ na rodzaj wymierzonej kary, co
w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia obwinionemu kary nadmiernie surowej;
5) art. 147 § 1 pkt 2 uondfp w zw. z art. 33 ust. 1 i 2 w zw. z art. 80 ust. 1 uondfp
a w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji polegające na nieuwzględnieniu wykazywanych przez obwinionego okoliczności, mających wpływ na rodzaj wymierzonej kary, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia obwinionemu kary nadmiernie surowej;
6) art. 137 ust. 2 pkt 3 uondfp w zw. z art. 148 ust. 1 uondfp poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia, tj. czy niewykonanie przez Gminę [...] do dnia [...] października 2017 r. zobowiązania w wysokości [...]zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW stanowiło niewykonanie w terminie wydatku z budżetu gminy, czy też niewykonanie w terminie tego zobowiązania dotyczyło rozchodów budżetu,
a w konsekwencji czy rzeczywiście doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy
o finansach publicznych;
7) art. 16 ust. 1 uondfp w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich mylną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie doszło do wypełnienia przesłanki czynu zdefiniowanego ustawą
o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego
w art. 16 ust. 1 uondfp, podczas gdy zwrot pożyczki na rzecz WFOŚiGW stanowił rozchody budżetu, a nie jego wydatki określone w art. 44 ustawy o finansach publicznych.
W uzasadnieniu skargi, jej autor w szczegółowy sposób przedstawił ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o oddalenie skargi. Podtrzymując co do zasady argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonym orzeczeniu, uznała zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy
w trybie uproszczonym zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zaskarżone orzeczenie GKO, jak również poprzedzające je orzeczenie organu I instancji, Sąd uznał, że nie naruszają one przepisów prawa materialnego, a w toku postępowania nie zostały naruszone przepisy proceduralne
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające
w sprawie w sposób wszechstronny wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a subsumpcja tego stanu faktycznego została dokonana prawidłowo, pod właściwą normę prawną. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko zawarte przez GKO w zaskarżonym orzeczeniu.
Jednym z podstawowych zarzutów skargi jest okoliczność, że niewykonane przez Gminę [...] do dnia [...] października 2017 r. zobowiązanie w wysokości [...] zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW stanowiło rozchód budżetu,
a nie jej wydatek i w konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych i nie doszło do wypełnienia przesłanki czynu zdefiniowanego ustawą o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 16 ust. 1 uondfp. Zdaniem Sądu z powyższym zarzutem nie sposób się zgodzić. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 16 ust. 1 uondfp, który stanowi, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewykonanie w terminie zobowiązania jednostki sektora finansów publicznych, w tym obowiązku zwrotu należności celnej, podatku, nadpłaty lub nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, którego skutkiem jest zapłata odsetek, kar lub opłat albo oprocentowanie tych należności. Zatem czynem spenalizowanym
w art. 16 ust. 1 uondfp jest niewykonanie w terminie zobowiązania. Możliwość penalizacji czynu nie jest zaś uzależniona od charakteru zobowiązania, jak stara się wykazać skarżący. Fakt, że wykonane w terminie zobowiązanie w wysokości [...]zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW stanowiłoby rozchód budżetu jednostki kierowanej przez skarżącego, nie zmienia tego, że powinno zostać ono uregulowane w odpowiednim czasie, do czego niewątpliwe nie doszło. W przedmiocie wskazania przez organ I instancji jako przepisu sankcjonowanego art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, trafnie organ odwoławczy zauważył, że co prawda art. 6 ust 1 pkt 1 i 2 tej ustawy stanowi, że środki publiczne przeznacza się na wydatki publiczne oraz rozchody publiczne,
w tym na rozchody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, a art. 44 ust 3 pkt 3 omawianej ustawy stanowi że wydatki publiczne powinny być dokonywane w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Jednakże pomimo, że art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych w swej treści nie odnosi się wprost do rozchodów, to jednak w związku
z umieszczeniem go w rozdziale 5 ustawy o finansach publicznych zatytułowanym: "Zasady gospodarowania środkami publicznymi", stanowi on klauzulę generalną,
w przedmiocie zasad przeznaczania środków publicznych (bez różnicy czy mają one charakter rozchodu czy wydatku) na realizację zaciągniętych zobowiązań. Za powyższą interpretacją przemawia także brzmienie art. 3 pkt 2 ustawy
o finansach publicznych, który stanowi m.in., że finanse publiczne obejmują procesy związane z rozdysponowaniem środków publicznych, w szczególności wydatkowaniem środków publicznych. Tym samym ustawodawca w zakresie rozdysponowania środków publicznych mówi o wydatkowaniu środków publicznych nie dzieląc ich na rozchody i wydatki. Zatem zasady gospodarowania środkami publicznymi określone w rozdziale 5 ustawy o finansach publicznych (w tym art. 44 ust. 3 pkt 3) odnoszą się także do rozchodów publicznych. Trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że powyższa interpretacja zgodna jest także z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2012 r. V SA/Wa 839/12, gdzie w uzasadnieniu sąd wskazał, że przepisy prawa nie formułują legalnej definicji wydatku. Ustawa
o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy wykładni tego pojęcia odsyła do znaczenia nadanego mu w ustawie o finansach publicznych. Wydatek definiować należy zgodnie z ekonomicznym rozumieniem tego terminu, czyli jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego, tj. rzeczywisty wypływ środków z jednostki. Wydatkowanie środków publicznych oznacza ponoszenie wydatków publicznych i dokonywanie rozchodów budżetowych w oparciu o plany finansowe jednostek sektora finansów publicznych oraz
w wysokości i trybie właściwym dla poszczególnych tytułów wydatków lub rozchodów, zgodnie z mechanizmem budżetowym lub pozabudżetowym. Wydatkowanie oznacza podejmowanie przez dysponenta środków publicznych decyzji o ich przeznaczeniu w określonej wysokości i na określony cel. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 pkt 2 uondfp poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy niewykonanie przez Gminę [...] do dnia [...] października 2017 r. zobowiązania w wysokości [...] zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW dotyczyło rozchodów budżetu, a nie wydatków i w konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, a tym samym nie doszło do popełnienia przez skarżącego czynu określonego w art. 16 ust. 1 uondfp. W tym kontekście nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 ust. 1 uondfp w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich mylną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie doszło do wypełnienia przesłanki czynu zdefiniowanego ustawą o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 16 ust. 1 uondfp, podczas gdy zwrot pożyczki na rzecz WFOŚiGW stanowił rozchody budżetu, a nie jego wydatki określone w art. 44 ustawy o finansach publicznych. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że skarżący jako Wójt Gminy [...] miał obowiązek uregulować zobowiązanie. Nie zrobił tego, co wywołało skutek w postaci zapłaty odsetek. Zostały zatem wypełnione znamiona czynu określonego
w art. 16 ust. 1 uondfp. Przepis ten zresztą odwołuje się do zobowiązań, a nie jak to sugeruje skarżący do wydatków. Przyjęcie argumentacji skarżącego prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że zawarte umowy nie są wiążące i nie trzeba regulować zobowiązań, jeżeli ich regulowanie wiąże się z rozchodami. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 147 § 1 pkt 3 uondfp, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy na rozprawie przed organem odwoławczym
w dniu [...] lutego 2020 r. oskarżyciel oraz obrońca zgodnie wnosili o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na konieczność dokonania ustaleń czy niewykonanie przez Gminę [...] do dnia [...] października 2017 r. zobowiązania w wysokości [...]zł z tytułu zaciągnięcia pożyczki z WFOŚiGW stanowiło niewykonanie
w terminie wydatku z budżetu gminy w rozumieniu czy też niewykonanie w terminie tego zobowiązania dotyczyło rozchodów budżetu, a w konsekwencji czy doszło do naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że GKO nie jest związana wnioskami Zastępcy Głównego Rzecznika ani obrońcy. Co więcej należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania niczego by nie wniosło biorąc w szczególności powyższe wyjaśnienia w przedmiocie nieistotności charakteru zobowiązania dla przypisania czynu z art. 16 ust. 1 uondfp. W przedmiotowej sprawie miało miejsce powstanie zobowiązania, zobowiązanie to nie zostało wykonane w terminie, a skutkiem niewykonania terminowego zobowiązania było powstanie odsetek za zwłokę. W tym względzie spełniają się wszelkie okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie, które należało odnieść w procesie subsumpcji pod konkretną normę prawną, w tym przypadku pod normy prawne wynikające z przepisu art. 16 ust. 1 uondfp. Wynik subsumpcji wykazuje zgodność stanu faktycznego z dyspozycją przepisu oraz jego hipotezą, czego skutkiem jest sankcja z art. 31 ust. 1 pkt 3 uondfp (podobnie wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2596/15, ONSAiWSA 2018, nr 5, s. 93), zgodnie z którym, delikt finansowy, o którym mowa w art. 16 ust. 1 uondfp jest deliktem o charakterze skutkowym, co oznacza, że do przypisania tego czynu oraz odpowiedzialności za ten czyn konieczne jest wykazanie wypełnienia przez jego sprawcę wszystkich określonych nim znamion łącznie, a mianowicie niewykonania (istniejącego, możliwego do spełnienia i wymagalnego) zobowiązania jednostki finansów publicznych i pozostającej w związku przyczynowo - skutkowym
z niewykonaniem w terminie tego zobowiązania zapłaty odsetek, kar lub opłat (albo oprocentowania należności). W ocenie Sądu za niezasadne należy także uznać zarzuty skargi odnoszące się do wymierzenia - zdaniem skarżącego - nadmiernej kary. Zasadnie orzeczono
o nałożeniu skarżącemu kary pieniężnej, słuszny jest także jej wymiar. Za nieuzasadnioną uznać należy argumentację skarżącego, która ma na celu wykazanie mniejszego stopnia jego winy z uwagi na niewywiązanie się z obowiązków przez skarbnika gminy. Jak bowiem trafnie zauważył organ odwoławczy, regulamin organizacyjny gminy, który miał stanowić podstawę dla skarbnika do dokonania czynności wynikających z umowy [...]. zawiera jedynie ogólne określenie zadań realizowanych przez skarbnika. Nie ma w tym dokumencie konkretnych upoważnień do realizacji imiennie wykonywanych czynności i zadań w szczególności powierzenia skarbnikowi obowiązków i odpowiedzialności za prawidłowe wykonywanie zadań wynikających z umowy umorzenia pożyczki. Skarżący pomimo, że powołuje się na tę okoliczność nie wykazał jakoby takie obowiązki były skarbnikowi powierzone. W tej sytuacji słusznie GKO uznało, że skarbnikowi gminy nie powierzono obowiązków ww. zakresie i tym samym to skarżący odpowiadał za realizację obowiązków wynikających z umowy. Co więcej to właśnie skarżący - jako kierownik jednostki - podpisał umowę o umorzeniu części pożyczki, która zawierała bezwzględne wymogi pod rygorem jej wypowiedzenia, czego konsekwencją było naliczenie odsetek karnych w wysokości [...]zł. Skarżący zatem powinien zdawać sobie sprawę z postanowień przedmiotowej umowy. W myśl art. 34a uondfp karę pieniężną albo karę nagany można wymierzyć
w szczególności w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znaczny. Nie ulega wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy doszło do zapłacenia odsetek w kwocie [...]zł, zatem kwota zapłaconych odsetek w przybliżeniu dziesięciokrotnie przekracza wysokość kwoty bagatelnej określonej na podstawie art. 26 ust. 3 uondfp, co więcej kwota odsetek stanowi niemal 1/6 wielkości wartości pożyczki. Ponadto zwłoka była długa, a kwota nieuregulowanego w terminie zobowiązania znaczna (także gdyby odnieść ją pomocniczo do pojęcia mienia znacznej wartości zdefiniowanego w art. 115 § 5 Kodeksu karnego). Zgodnie z art. 33 ust. 1 uondfp organ orzekający wymierza karę według swojego uznania uwzględniając stopień szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia dyscypliny, stopień winy a także cele kary w zakresie społecznego odziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które ma osiągnąć
w stosunku do ukaranego. Biorąc pod uwagę powyższe wytyczne zgodzić się należy z GKO, że wymierzonej kary nie można uznać za zbyt surową. Stopień szkodliwości dla finansów publicznych czynu skarżącego jest znaczny, nie tylko w aspekcie wysokości należności ubocznej powstałej wskutek niezrealizowania w terminie zwrotu pożyczki ale także w kontekście czasu pozostawania w zwłoce, który doprowadził do tak znacznej kwoty odsetek. Pomimo, że skarżący był świadomy niewywiązania się z umowy, nie podejmował jednak działań zmierzających do uchronienia kierowanej jednostki od poniesienia niepotrzebnych kosztów. Przede wszystkim zaś skarżący powinien dopilnować wykonania zawartej umowy, a tego jednak nie zrobił. Również nie zrobił tego gdy zorientował się, że pożyczka powinna zostać zwrócona. Wystąpił wówczas z pismem do WFOŚiGW i czekał kilka miesięcy na odpowiedź. Tymczasem to kierowana przez skarżącego jednostka była w zwłoce
i powinien on podjąć szybkie działania, na tym etapie przynajmniej minimalizując straty. Dlatego nie ma podstaw do uznania, że wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju byłoby wystarczające dla zapewnienia prewencji indywidualnej. Należy także podkreślić, że wysokość kary pieniężnej nałożonej skarżącemu ukształtowana jest
w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Stosownie do art. 31 ust. 2 uondfp karę pieniężną wymierza się w wysokości od 0,25 (o taką karę alternatywnie wnioskował skarżący w piśmie z [...] stycznia 2020 r.) do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - obliczonego jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego - należnego w roku, w którym doszło do tego naruszenia. W sprawie zastosowano zaś jedynie 0,5 krotności miesięcznego wynagrodzenia skarżącego. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło