VIII SA/Wa 805/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. (skarżąca) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z [...] września 2011 r.), w którym podała, że nie posiada środków finansowych na wpłatę kosztów sądowych. Następnie, odpowiadając na wezwanie Sądu skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy występując o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżąca podniosła, że prowadzi działalność rolniczą w zakresie uprawy zbóż, roślin strączkowych. Wskazała, iż spółka nie posiada środków na poniesienie wpisu sądowego. Przymrozki majowe spowodowały praktycznie zniszczenie upraw zbóż jarych spółki. Bieżąca sytuacja spółki poprawia się dopiero w końcu listopada bieżącego roku (z uwagi na zwrot podatku akcyzowego zawartego w paliwie rolniczym). W rubryce 6 formularza wniosku PPPr, dotyczącej wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, spółka wskazała kwotę [...] zł. Natomiast wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) oszacowała na kwotę [...] zł. Oświadczyła też, iż za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości [...] zł. Podała, że stan konta na rachunku bankowym w [...] S.A. wynosi [...] zł, przy czym kwota dostępna na tym rachunku to wartość [...] zł. Kwota [...] zł stanowi blokadę na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych, którą spółka nie może dysponować z uwagi na zajęcie komornicze. Z nadesłanych (na wezwanie Sądu) przez skarżącą dokumentów wynika, iż w roku podatkowym 2010 spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2010, CIT-8). Według przedłożonego przez skarżącą spółkę bilansu, stan jej aktywów na [...] grudnia 2010 r. wynosił [...] zł. Z kolei sporządzany dla celów bilansowych rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) wykazał w roku 2010 stratę w wysokości [...] zł (większą w porównaniu z rokiem poprzednim, tj. 2009, kiedy to strata spółki wyniosła [...] zł). Skarżąca przedstawiła także historię i wyciągi z rachunków bankowych za okres od [...] czerwca do [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom fizycznym i prawnym, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej do kosztów sądowych zaliczyć można wpis od skargi w kwocie [...] zł. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdza się, że w przypadku skarżącej spółki zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarżąca spółka wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.