VIII SA/Wa 807/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-14
Skład orzekający: Artur Kot, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w akcie stanu cywilnego, dotyczącej nazwiska, jest możliwe bez zgody osoby, której akt dotyczy, jeśli ta osoba nie wyraziła sprzeciwu, ale też nie wyraziła zgody na sprostowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zgody zainteresowanego uczestnika postępowania na sprostowanie błędu pisarskiego w akcie stanu cywilnego zasadnie skutkuje brakiem podstaw prawnych do sprostowania. Naruszenie dóbr osobistych uczestnika (brata skarżącej) poprzez sprostowanie aktu bez jego zgody byłoby działaniem niezgodnym z prawem. W takiej sytuacji, doprowadzenie do sprostowania błędu w pisowni nazwiska powinno nastąpić w trybie postępowania przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w akcie urodzenia jej brata K. M., polegającej na błędnym zapisie nazwiska "M." zamiast "M.". Organ I instancji odmówił sprostowania, wskazując na brak zgody zainteresowanego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że mimo oczywistej omyłki, sprostowanie bez zgody zainteresowanego jest niedopuszczalne ze względu na ochronę dóbr osobistych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że sprostowanie aktu jest niezbędne do stwierdzenia nabycia spadku po ojcu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania omyłki pisarskiej w akcie stanu cywilnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G., działając na podstawie art. 28 i 31 ustawy z dnia 28 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 161, poz. 1688 ze zm.), art. 23 Kodeksu Cywilnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku J. G. z d. M., odmówił sprostowania oczywistego błędu pisarskiego w akcie urodzenia Nr [...] na nazwisko: M.K. s. J.
i M., ur. [...].09.1960 r. w G., sporządzonym w księdze urodzeń przechowywanej w Urzędzie Stanu Cywilnego w G. nazwiska "M." na nazwisko "M.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K.M. poproszono o wypowiedzenie się odnośnie sprostowania w jego akcie urodzenia oczywistego błędu pisarskiego w terminie 7 dni. Zainteresowany do dnia wydania decyzji nie zajął stanowiska w sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 Kodeksu Cywilnego nazwisko stanowi dobro osobiste i skoro zainteresowany mając wiedzę o tym, że jego rodzice nosili nazwisko "M.", nie wnosił i nie wniósł sam o sprostowanie błędu w akcie urodzenia, zaakceptował taki stan rzeczy, sprostowanie błędu w jego akcie urodzenia bez jego zgody zdaniem organu nie jest możliwe.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J.G.. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy ponownie do rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania odwołująca się wskazała na swój interes prawny
w załatwieniu sprawy podnosząc, że rozpoznanie sprawy przez sąd cywilny
o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu wymaga przedłożenia sprostowanego aktu urodzenia jej brata K. M.. Decyzja organu I instancji uniemożliwia odwołującej się stwierdzenie nabycia spadku. Podniosła, że sprostowanie aktu stanu cywilnego jest czym innym niż zmiana nazwiska i nie wymaga zgody zainteresowanego, choć rozumie brata, który całe życie posługiwał się wadliwym nazwiskiem, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by zainteresowany po sprostowaniu mu przez organ błędu w nazwisku, natychmiast zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Stanu Cywilnego o zmianę nazwiska powtórnie na "M.", co będzie uzasadnione i na co organ winien wyrazić zgodę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], Wojewoda [...] biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 ww. ustawy w akcie stanu cywilnego nie można dokonać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej, można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie na tle całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym aktów stanu cywilnego rodziców i siostry), do takiej oczywistej omyłki pisarskiej niewątpliwie doszło. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął, że odwołująca się nie może domagać się sprostowania oczywistego błędu pisarskiego w akcie urodzenia brata, ponieważ zainteresowany wiedząc o toczącym się postępowaniu nie wyraził na to zgody. Również przed organem odwoławczym zainteresowany zgody takiej nie wyraził. Organ odwoławczy wskazał, że imię i nazwisko należą do dóbr o charakterze ściśle osobistym, podlegającym ochronie prawnej przewidzianej w art. 23 kc i jako takie nie są zbywalne, ani w drodze dziedziczenia, ani też w drodze innych czynności prawnych, nie mogą być przeniesione na inną osobę. Niedopuszczalne zatem jest ingerowanie w sferę dóbr ściśle związanych z osobą ludzką (imię i nazwisko) poprzez ustalenie pisowni jej nazwiska bez wyraźnej zgody osoby, której dotyczy.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniosła J. G. (dalej jako skarżąca). Skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Podniosła, że organ odwoławczy przyznał, że w sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o sprostowanie nazwiska oraz że właściwym nazwiskiem K. M. winno być nazwisko M., a jednak wydał decyzję zupełnie sprzeczną z poczynionymi przez siebie ustaleniami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wzmacniając ją jedynie dodatkowo orzeczeniem Sądu Najwyższego oraz przepisami Konstytucji oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W ocenie Sądu, brak zgody zainteresowanego uczestnika postępowania na sprostowanie błędu pisarskiego w akcie stanu cywilnego zasadnie organy uznały za skutkujące brakiem podstaw prawnych do sprostowania aktu stanu cywilnego.
Organ uwzględniając wniosek skarżącej naruszyłby dobra osobiste uczestnika (brata skarżącej) i to byłoby działanie niezgodne z prawem.
W tej sytuacji doprowadzenie do sprostowania błędu w pisowni nazwiska uczestnika (brata) w akcie stanu cywilnego powinno nastąpić w trybie stosownego postępowania przed sądem powszechnym.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak
w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło