VIII SA/Wa 808/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-22

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia przekraczającego dopuszczalną wysokość bez uwzględnienia wpływu podniesienia i utwardzenia terenu sąsiedniej działki na wysokość ogrodzenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim wyroku sądu administracyjnego dotyczącym tej samej sprawy. Wydając decyzję, organ musi w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym uwzględnić wpływ podniesienia i utwardzenia terenu sąsiedniej działki na wysokość ogrodzenia. Brak odniesienia się do tych okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca T.C. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z sierpnia 2013 r. odmowną wobec wydania nakazu rozbiórki murowanego ogrodzenia przekraczającego dopuszczalną wysokość, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji odmówił wydania nakazu rozbiórki, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, pomimo że skarżąca wskazywała na wpływ podniesienia i utwardzenia terenu sąsiedniej działki na wysokość ogrodzenia oraz brak wymaganych dokumentów od inwestora.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku; zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.1 w związku z art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej jako "ustawa Prawo budowlane") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm., dalej jako "K.p.a.") odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia zrealizowanego pomiędzy działkami przy ul. P. [...] i [...] w R.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że sprawa ogrodzenia wewnętrznego nieruchomości przy ul. P. [...] w R. była już przedmiotem wielu rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt VIII SA/Wa 635/12 z dnia 27 grudnia 2012 r. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. Nr [...] z [...] lutego 2012 r. orzekającą o braku podstaw do wydania nakazu wykonania robót budowlanych doprowadzających zrealizowane ogrodzenie przy ul. P. [...], do stanu zgodnego z prawem poprzez obniżenie jego wysokości o 0,[...] m mierząc od poziomu kostki brukowej ułożonej na tej nieruchomości. W ocenie ww. Sądu organ winien odnieść się do usytuowania ogrodzenia w kontekście umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczenia kuchni w budynku T. C., a także do utwardzenia działki sąsiedniej. Rozpatrując ponownie sprawę przedmiotowego ogrodzenia, organ ustalił, że ogrodzenie wykonane jest w technologii murowanej, długości [...] m i grubości muru [...] cm. Mur ogrodzeniowy ma własną ławę betonową i jest wysokości [...] m mierzony od strony nieruchomości przy ul. P. [...] oraz [...] m od strony nieruchomości przy ul. P. [...] (różnica poziomów wysokości terenu działek). "Zacieniane" okno kuchenne w budynku T. C. o wym. [...] m x [...] m znajduje się na wysokości [...] m od poziomu terenu jej działki i w odległości [...] m od muru ogrodzeniowego. Organ wykonał w programie komputerowym "A.", który jest powszechnie stosowany przez architektów i konstruktorów do projektowania obiektów budowlanych, analizę graficzną, na podstawie której ustalił, że przedmiotowe ogrodzenie nie powoduje zacienienia pomieszczenia kuchni w budynku T. C.. Odnosząc się do kwestii utwardzenia terenu działki przy ul. P. [...] na wysokość około [...] m ponad poziom terenu działki T.C., podnoszonej w wyroku Sądu organ stwierdził, że utwardzenie to nie wpływa na rzeczywistą wysokość ogrodzenia wynoszącą [...] m. Wysokość ta mierzona jest od poziomu posadowienia ogrodzenia (ławy betonowej), a nie od poziomu utwardzenia działki przy ul. P. [...]. Niemniej utwardzenie to jest przedmiotem odrębnego postępowania. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła T.C.. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie m.in.: - art. 30 ustawy Prawo budowlane poprzez pozwolenie dopuszczenie do sytuacji, w której powstaje płot murowany o wysokości powyżej [...] m bez dokonanego wcześniej wymaganego prawem zgłoszenia i nie jest wydawany nakaz rozbiórki, w przypadku gdy w takich właśnie sytuacjach prawo taki nakaz przewiduje, - art. 49b ustawy Prawo budowlane poprzez niewydanie nakazu rozbiórki pomimo wybudowania płotu bez zgłoszenia oraz nie przedłożeniu przez inwestora D. T. odpowiednich dokumentów, do których to złożenia została zobowiązana, - art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane poprzez oparcie decyzji na tej właśnie podstawie w przypadku gdy nie było wydane postanowienie wstrzymujące roboty budowlane i przepis ten w oparciu o stan faktyczny nie znajduje zastosowania, - art. 107 K.p.a. poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nie dający możliwości zweryfikowania toku myślowego wydającego decyzję. W związku z powyższym, odwołująca się wniosła o zmianę decyzji i wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako "[...]WINB") decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił w całości decyzję organu I instancji i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia pomiędzy działkami przy ul. P. [...] i [...] w R.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że jego zdaniem organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Jak już podkreślano we wcześniejszych rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego nie ulega wątpliwości, że ogrodzenie pomiędzy działkami przy ul. P. [...] i [...] w R. przekracza wysokość [...] m, stąd inwestor zobowiązany był dokonać zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Wobec przystąpienia do realizacji robót bez dopełnienia ww. obowiązku, należało przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane (ogrodzenie działki zabudowanej traktowane jest jako urządzenie budowlane). Powyższe stanowisko podzielił także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie organ I instancji wydając swoje rozstrzygnięcie prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jak słusznie wskazał organ I instancji, T. C. w toku postępowania doprecyzowała swój wniosek z dnia [...] czerwca 2007 r. wnosząc do protokołu z dnia [...] czerwca 2008 r. o rozbiórkę ogrodzenia. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane odnosząc się do żądania wyrażonego we wniosku T. C.. [...]WINB zauważył, że w przypadku stwierdzenia wykonywania robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia, organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy winien dokonać oceny stanu faktycznego sprawy, mając na względzie stan techniczny urządzenia, jak też zgodność ich wykonania z przepisami szczególnymi (w tym techniczno - budowlanymi), jak też w zakresie spełniania warunków co do bezpieczeństwa ludzi i mienia, a po analizie powyższych przesłanek wydać stosowną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji właściwie przeanalizował sprawę w kontekście przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W toku postępowania organ I instancji wykonał analizę graficzną przy pomocy programu komputerowego "A." z której wynika, że przedmiotowe ogrodzenie nie powoduje zacienienia pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w budynku na działce T. C.. W omawianej sprawie nie można mówić zatem o naruszeniu § 13 ww. rozporządzenia. Powyższe zdaniem [...]WINB czyni zadość ocenie prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12. Zdaniem [...]WINB, organ I instancji prawidłowo przeanalizował sprawę mając na uwadze przepisy § 41, § 42 i § 43 ww. rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym, nie budzi zastrzeżeń co do trwałości, a co za tym idzie nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania nie stwierdził stanu faktycznego naruszającego przepisy prawa, a zatem właściwe jest wydanie rozstrzygnięcia orzekającego o braku podstaw do wydania nakazu wykonania rozbiórki ogrodzenia, o co wnosiła T. C.. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...]WINB wskazał, że jego zdaniem są one bezzasadne. Kwestia braku wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane wynika z przepisu art. 50 ustawy Prawo budowlane, który wskazuje jednoznacznie, że może mieć on zastosowanie tylko do robót budowlanych, które w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu nie zostały jeszcze zakończone, tzn. do prowadzonych robót budowlanych. W stosunku do robót już wykonanych bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania. Za wykładnią taką przemawia art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, według którego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ww. ustawy. Zatem w takim przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane nie poprzedza postanowienie wstrzymujące roboty budowlane. Wydanie więc postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanym w omawianym stanie faktycznym nie było konieczne, niemniej jednak wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane organ I instancji oprócz wskazania właściwego ustępu ww. przepisu powinien podać w podstawie prawnej także art. 51 ust. 7 ww. ustawy. Powołanie się jedynie na art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz przepisy kompetencyjne nie wskazując jednocześnie na art. 51 ust. 7 ww. ustawy, który ma również zastosowanie w niniejszej sprawie jest niewątpliwie uchybieniem organu I instancji, co uzasadnia uchylenie jego decyzji i wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Organ I instancji powinien bowiem powołać jako podstawę prawną rozstrzygnięcia dodatkowo art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ odwoławczy usunął naruszenie prawa dokonane przez organ I instancji poprzez zawarcie w sentencji decyzji pełnej podstawy prawnej. Powyższe uchybienie organu I instancji nie uzasadnia przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż sprawa została wyjaśniona dostatecznie i z zachowaniem przepisów prawa procesowego i materialnego. Odnosząc się do kwestii utwardzenia terenu, [...]WINB zauważył, iż powyższe stało się przedmiotem odrębnego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Zdaniem [...]WINB kwestia podniesienia i utwardzenia działki przy ul. P. [...] nie ma wpływu na wysokość ogrodzenia od strony działki przy ul. P. [...] należącej do T. C.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T.C. (dalej jako "skarżąca"). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 30 ustawy Prawo budowlane poprzez pozwolenie dopuszczenia do sytuacji, w której powstaje płot murowany o wysokości powyżej [...] m bez dokonanego wcześniej wymaganego prawem zgłoszenia i nie jest wydawany nakaz rozbiórki, w przypadku gdy w takich właśnie sytuacjach prawo taki nakaz przewiduje, - art. 49b ustawy Prawo budowlane poprzez niewydanie nakazu rozbiórki pomimo wybudowania płotu bez zgłoszenia oraz nie przedłożeniu przez inwestora D. T. odpowiednich dokumentów, do których to złożenia została zobowiązana, - art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 51 ust. 7 ww. ustawy poprzez błędne ich zastosowanie i w konsekwencji nie wydanie nakazu rozbiórki pomimo, iż przepisy do tego zobowiązują w przypadku, gdy postępowanie naprawcze nie przyniosło skutku; - art. 77 K.p.a. poprzez uznanie, że kwestia podniesienia i utwardzenia terenu na działce przy ul. P. [...] nie ma wpływu na wysokość ogrodzenia od strony działki przy ul. P. [...] w przypadku gdy jest to podstawą całego postępowania i cała sprawa zaczęła się właśnie od zmiany wysokości poziomu gruntu; - art. 7 oraz 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że nakaz rozbiórki w tym przypadku nie powinien być wydany w momencie, gdy zebrany w sprawie materiał wskazuje na wykonanie ogrodzenia w sposób sprzeczny z przepisami; - art. 8 K.p.a. poprzez wydanie w tej samej sprawie wielu przeczących sobie wzajemnie decyzji na różnych poziomach postępowania administracyjnego oraz dzielenia sprawy na kilka drobniejszych nie związanych ze sobą postępowań, w przypadku gdy dla wyjaśnienia sprawy winno być prowadzone jedno postępowanie uwzględniające wszystkie aspekty związane ze sprawą co zarazem przyspieszyłoby finalne zakończenie postępowania. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w całym toku wydawania decyzji w tej sprawie pominięto fakt, że wcale nie zostało zbadane i wzięte pod uwagę to, czy płot stanął w tym miejscu zgodnie z przepisami i czy spełnia warunki, jakie stawia się takim obiektom. Organ postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie [...] dni wymienionych w postanowieniu dokumentów pod rygorem zastosowania art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który to nakazuje w przypadku niespełnienia nałożonego obowiązku wydanie nakazu rozbiórki zgodnie z art. 49b ust 1 ww. ustawy. Inwestor w ustanowionym terminie nie przedłożył odpowiednich dokumentów, a pomimo tego nakaz do dnia dzisiejszego nie został wydany. [...]WINB w ogóle nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia art. 30 oraz 49b ustawy Prawo budowlane skupiając się jedynie na zarzucie błędnie zastosowanego art. 51 ust. 1 ww. ustawy. Skarżąca zauważyła, że kwestia podniesienia i utwardzenia terenu na działce przy ul. P. [...] jest podstawą całego postępowania a cała sprawa zaczęła się właśnie od zmiany wysokości poziomu gruntu. Faktycznie zostało wszczęte postępowanie w sprawie utwardzenia gruntu, natomiast kompletnie został już pominięty fakt podniesienia gruntu. Samo podniesienie skutkowało tym, że płot od strony działki przy ul. P. [...] ma wysokość wykraczającą ponad normy wskazane w przepisach. Różnicą jest właśnie ta wysokość, o którą został podniesiony poziom gruntu. W związku z tym, w zależności od tego, z której strony ogrodzenia mierzona jest jego wysokość, wynosi ona [...] cm od strony działki przy ul. P. [...] oraz [...] cm od strony działki przy ul. P. [...]. Nie można zgodzić się w związku z tym ze stanowiskiem organu, że podwyższenie terenu nie ma wpływu na wysokość ogrodzenia, bo w tym przypadku jest to podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu [...] stycznia 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym podniosła, że teren sąsiedniej posesji dalej pozostaje podwyższony, a Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w R. i [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. nie odniosły się do twierdzeń skarżącej dotyczących utwardzenia terenu działki inwestora D.T. i podwyższenia jej poziomu w stosunku do działki skarżącej, na co wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12. Podwyższony teren na sąsiedniej posesji powoduje, że piwnica w domu skarżącej jest nagminnie zalewana i wymaga stałego osuszania oraz remontu. W związku z powyższym poparła wcześniejsze wnioski oraz wniosła o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego załączonych do pisma fotografii. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] stycznia 2014 r. skarżąca popierając skargę dodatkowo oświadczyła, że w sprawie utwardzenia terenu nie toczy się żadne odrębne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12, uchylając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję (odpowiednio z [...] czerwca 2012 r. i [...] lutego 2012 r.) wskazał okoliczności wymagające wyjaśnienia w celu prawidłowego załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym w sprawie znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Związanie oceną prawną dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony jedynie w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (vide: wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., II FSK 1328/10, CBOSA), czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana, związany jest wskazaniem sądu co do sposobu ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego. Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego należy stwierdzić, że zarówno orzekające w tej sprawie organy administracji, jak i Sąd w obecnym składzie pozostają związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12. W powołanym orzeczeniu Sąd zauważył, że wobec tego, iż przedmiotem kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji jest ogrodzenie zrealizowane w R. pomiędzy działkami przy ulicy P. [...] i [...], którego wysokość przekracza [...] m zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Sąd stwierdził, że ogrodzenie w myśl art. 3 pkt 9 ww. ustawy jest urządzeniem budowlanym, dlatego też organy prawidłowo oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy dokonały w odniesieniu do treści art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Wybudowanie ogrodzenia o wysokości powyżej [...] m bez zgłoszenia czyni zasadnym dokonanie oceny urządzenia budowlanego, o którym mowa na gruncie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organy dokonując oceny zacienienia pomieszczenia skarżącej, powołując się na ustalenie wysokości przesłaniania liczonej od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi ogrodzenia nie odniosły się co do całej treści § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten dla prawidłowej oceny wymaga ustalenia wskazanego w nim kąta i sytuacyjnego odniesienia się do niego obiektów przesłanianego i przesłaniającego (przesłaniających). Zaniechanie dokonania takiej oceny narusza treść art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a wyraz temu winien dać, w myśl art. 107 § 3 K.p.a., w uzasadnieniu decyzji. Sąd zauważył jednocześnie, że skarżąca zarówno w postępowaniu przed organami administracji, jak i w swojej skardze podnosi okoliczności utwardzenia sąsiedniej działki, na której wybudowano ogrodzenie. Okoliczność ta ma zaś bezpośredni związek z ogrodzeniem, ponieważ wpływa na jego wysokość, która zależnie od miejsca dokonywania pomiarów (z działki skarżącej, czy z działki inwestora) jest różna. Okoliczność utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych, co do zasady leży w zainteresowaniu organów nadzoru budowlanego. Wprawdzie zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, ale w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13. Tymczasem, organy w żaden sposób nie odniosły się do twierdzeń skarżącej dotyczących okoliczności utwardzenia terenu działki, ze wskazaniem na podwyższenie jej poziomu w stosunku do działki skarżącej. Powyższe, zdaniem Sądu narusza treść art. 7 K.p.a, 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym obecnie kontrolowaną sprawę, organy obu instancji nie zastosowały się w pełni do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12. Organy wprawdzie w uzasadnieniach swoich decyzji, w wystarczający sposób i zgodnie ze wskazaniami tutejszego Sądu zawartymi w poprzednim wyroku, dokonując oceny zacienienia pomieszczenia skarżącej odniosły się co do całej treści § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ocena tego zacieniania dokonana w oparciu o analizę graficzną i znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy dokumentację fotograficzną nie budzi zastrzeżeń Sądu. W tym zakresie organy zastosowały się bowiem w pełni do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. Niemniej jednak, organy obu instancji, nie odniosły się i nie wyjaśniły w wystarczający i przekonywujący sposób w uzasadnieniach swoich decyzji - zgodnie ze wskazaniami Sądu, jaki wpływ na wysokość ogrodzenia ma kwestia podniesienia i utwardzenia działki przy ul P. [...] w R.. Organ I instancji stwierdził bowiem, że utwardzenie to nie wpływa na rzeczywistą wysokość ogrodzenia wynoszącą [...] m. Organ odwoławczy odnosząc się do powyższej kwestii również jedynie arbitralnie stwierdził, że kwestia podniesienia i utwardzenia przedmiotowej działki nie ma wpływu na wysokość ogrodzenia od strony działki przy ul. P. [...] należącej do skarżącej. Tymczasem, zauważyć należy, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 635/12 jednoznacznie wskazał, iż okoliczność utwardzenia sąsiedniej działki ma jednak bezpośredni związek z ogrodzeniem, ponieważ wpływa na jego wysokość, która zależnie od miejsca dokonywania pomiarów (z działki skarżącej, czy z działki inwestora) jest różna. Nadto Sąd stwierdził, że okoliczność ta co do zasady leży w zainteresowaniu organów nadzoru budowlanego. Tym samym, uznać należy, że organy obu instancji, prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, w zupełnie dowolny i nie przekonywujący sposób zakwestionowały pogląd Sądu zawarty w ww. wyroku. Organy obu instancji dodatkowo wprawdzie podniosły, że kwestia podniesienia i utwardzenia działki jest przedmiotem odrębnego postępowania, niemniej jednak nie wynika to z akt administracyjnych sprawy, a skarżąca na rozprawie przed Sądem oświadczyła, że żadne takie postępowanie się nie toczy. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że skoro organy obu instancji nie odniosły się do twierdzeń skarżącej dotyczących okoliczności utwardzenia terenu a mających wpływ na wysokość ogrodzenia, niewątpliwie naruszyły art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienie organów skutkuje koniecznością uchylenia ich rozstrzygnięć w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c). Dodatkowo zauważyć wypada, że organ odwoławczy wydając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchybił temu przepisowi. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tą decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylając zaś w całości na podstawie tego przepisu decyzję organu I instancji jedynie w celu uzupełnienia jej podstawy prawnej o art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, faktycznie - jak wynika zarówno z sentencji jego rozstrzygnięcia, jak i z samego uzasadnienia, utrzymał w mocy tą decyzję. Skoro zaś organ odwoławczy faktycznie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy powinien przywołać art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a jedynie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnić na czym polegał błąd organu I instancji. Brak wskazania przez organ I instancji w jego rozstrzygnięciu całości podstawy prawnej, nie upoważniał zaś organu odwoławczego do uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a. oraz powyższe wskazania Sądu wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. Organ winien więc przede wszystkim odnieść się do twierdzeń skarżącej dotyczących okoliczności utwardzenia przedmiotowej działki, ze wskazaniem na podwyższenie jej poziomu w stosunku do działki skarżącej. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt c) p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie w pkt. 2 wyroku oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na który składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości [...] zł, Sąd postanowił na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło