VIII SA/Wa 808/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego T. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...]Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. O. (dalej: "skarżący") w sprawie pomocy na zalesianie gruntów rolnych na rok 2016 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w dniu 22 lipca 2011 r. w Biurze Powiatowym ARiMR złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie PROW 2007 – 2013 na rok 2011. Do zalesienia zostały zadeklarowane dwie działki – A o pow. 1,14 ha oraz B o pow. 0,86 ha. Skarżący wnioskował o przyznanie wsparcia na zalesianie, w tym wsparcia na zabezpieczenie przed zwierzyną, premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej do łącznej powierzchni 2 ha. Do wniosku zostały dołączone wszystkie obligatoryjne załączniki. W dniu [...]września 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej jako Kierownik) wydał postanowienie o spełnianiu warunków do przyznania pomocy na zalesienie. W dniu [...]października 2011 r. strona złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, co potwierdzało zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo [...]. Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]wydał decyzję z dnia [...]listopada 2011 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie. W dniu [...]listopada 2011 r. Kierownik, uchylając decyzję z [...]listopada 2011 r., wydał kolejną decyzję w sprawie przyznania pomoc na zalesianie na 2011 r. przyznając płatności jak w poprzedniej decyzji, z tym że wysokość wsparcia na zalesianie została ustalona na kwotę [...] zł z uwagi na fakt, że w poprzedniej decyzji nie została uwzględniona płatność ,,zabezpieczenie przed zwierzyną – grodzenie 2 metrową siatką metalową ‘’. W dniach [...]lipca 2013 r. oraz [...]października 2013 r. zostały przeprowadzone kontrole na gruncie dotyczące realizowanego działania – zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne. Z czynności tych zostały sporządzone raporty według których stwierdzono powierzchnię zalesienia 1,26 ha, z czego 0,45 ha stanowiły drzewa iglaste, a obszar 0,81 ha – drzewa liściaste. W dniu [...]sierpnia 2014 r. Dyrektor decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...]listopada 2011 r. nr [...] o przyznaniu pomocy na zalesianie na rok 2011 uznając, iż zachodzi podstawa określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]września 2014 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z prowadzonym postępowaniem administracyjno – odwoławczym oraz sądowym w sprawie przyznania pomocy na zalesienie na rok 2011, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik w dniu [...]lutego 2017 r. wydał decyzję, którą odmówił skarżącemu przyznania pomocy na zalesienie na 2011 r. i nałożył sankcje w wysokości [...]zł na okres trzech lat kalendarzowych. Dyrektor ARiMR decyzją z [...]kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...]lutego 2017 r. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 7 grudnia 2017 r., sygn.. akt VIII SA/Wa 454/17 uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje Kierownika Biura Powiatowego z [...]lutego 2017 r. Przedmiotowe postępowanie dotyczy wniosku z [...]czerwca 2015 r. o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2016. Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]w dniu [...] lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty pomocy na zalesienie w ramach działania Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007 – 2013 z uwagi na niezłożenie dokumentu potwierdzającego przekwalifikowanie gruntu zalesionego na grunt leśny. W dniu 29 lipca 2017 r., skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...]września 2017 r. nr [...]Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania pomocy na zalesianie reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (DZ.U z 2016 r., poz. 153 ze zm. dalej jako rozporządzenie zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2016, poz. 1387), zwana dalej "ustawą EFRROW". Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW pomoc na zalesienie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, jeżeli: 1. został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2. zobowiązał się do: a. wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b. pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, 3. zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie; 4. są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z poen. zm.). W ocenie Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR rozstrzygnięcie w wydanej decyzji z dnia [...]lipca 2017 r. jest prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach prawa. Jak wskazano w treści niniejszej decyzji zgodnie z §13 pkt 9 rozporządzenia MRiRW premia pielęgnacyjna w piątym roku od zalesienia oraz premia zalesieniowa, począwszy od piątego roku od zalesienia, jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonywanym w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesieniem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny albo zaświadczenie o przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2, tj. oświadczenia o wykonaniu zalesienia. Organ podkreślił, że skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w dniu 31.10.2011 r. A zatem do końca 2016 roku powinien złożyć dokument określony w § 13 pkt 9 rozporządzenia MRiRW. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji Strona nie przedłożyła wymaganego w/w dokumentu - decyzji starosty o przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny lub zaświadczenia. W decyzji podniesiono, iż zgodnie z § 18 ust. 6 rozporządzenia MRiRW, w przypadku nieprzekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny z przyczyn innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1, do nieprzekwalifikowanego gruntu rolnikowi nie wypłaca się premii pielęgnacyjnej w piątym roku od zalesienia oraz premii zalesieniowej począwszy od piątego roku od zalesienia. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z 5 marca 2018 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący wskazał, że w latach 2014, 2015 i 2016 zwracał się pisemnie do Starostwa Powiatowego o skontrolowanie (z terminem zgodności z prawem Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zalesieniu z 10 marca 2009 r. § 13 pkt 9) udatności upraw, ale bez skutku. Dopiero w dniu 2 lutego 2018 r. przekwalifikowano 2 ha na grunt leśny. Do pisma załączono dwa wnioski kierowane do Starosty Powiatowego w [...]o przekwalifikowaniu gruntu zalesionego na leśny (pisma z dnia 17 marca 2014 r. i 19 października 2015 r.) W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż ocena legalności decyzji administracyjnej pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie może zostać dokonana tylko i wyłączenie na tle niewadliwych ustaleń faktycznych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ma zastosowanie wówczas, gdy organ wydający rozstrzygnięcie nie zastosował się do reguł swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten znajdzie zastosowanie wówczas, gdy organ dokonał ustaleń faktycznych w oderwaniu od zgromadzonych dowodów, a także gdy podstawą ustaleń faktycznych stały się wszystkie dowody, ale doszło do ich nieprawidłowej oceny z punktu widzenia logiki, wskazań wiedzy albo doświadczenia życiowego. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2016 r., poz. 153 j.t. ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW". Przepis § 13 ust. 9 cyt. rozporządzenia stanowi, że premia pielęgnacyjna w piątym roku od zalesienia oraz premia zalesieniowa, począwszy od piątego roku od zalesienia, jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonywanym w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesieniem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny albo zaświadczenie o przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2, tj. oświadczenia o wykonaniu zalesienia. W sprawie niniejszej Skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w dniu 31 października 2011 r. A zatem do końca 2016 roku powinien złożyć dokument określony w § 13 ust. 9 rozporządzenia MRiRW. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji Strona nie przedłożyła wymaganego w/w dokumentu – okoliczność niesporna. W przypadku nieprzekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny z przyczyn innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1, do nieprzekwalifikowanego gruntu rolnikowi nie wypłaca się premii pielęgnacyjnej w piątym roku od zalesienia oraz premii zalesieniowej począwszy od piątego roku od zalesienia - § 18 ust. 6 rozporządzenia MRiRW. Z kolei ust. 2 pkt 1 przywołanego przepisu stanowi o obowiązku zwrotu pomocy na zalesianie przez rolnika jeżeli zalesiony grunt nie został przekwalifikowany na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy leśnej. Organy, w decyzjach, nie badają tej okoliczności. Nie można też tracić z pola widzenia faktu, że Skarżący występował do Starostwa Powiatowego w [...]w latach 2014, 2015 i 2016 o skontrolowanie udatności uprawy, jak podnosi w uzupełnieniu skargi, co nie dało efektu. Twierdzenie Skarżącego w tym przedmiocie częściowo znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Starosty [...]z dnia [...]lutego 2018 r. [...]o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na leśny, będący własnością Skarżącego dz. Nr [...]o powierzchni zalesionej 2,00 ha obręb [...]gmina [...], pow. [...]woj. [...]. Starosta [...]wskazuje w przywołanej decyzji, że wnioskiem [...] wystąpił do ARiMR o przesłanie danych beneficjentów, którzy zalesili grunty rolne na terenie powiatu [...]. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia Starosty ARiMR pismem znak [...]z dnia [...]marca 2013 r. przekazała wykaz beneficjentów wraz z powierzchniami zalesionymi. Przedmiotowe zalesienie nie znajdowało się w w/w wykazie właścicieli i powierzchni gruntów zalesionych na terenie powiatu [...] (decyzja k. 59 akt sądowych). Zauważyć należy, że w tej dacie pozostawała w obiegu prawnym decyzja z 29 listopada 2011 r. o przyznaniu Skarżącemu pomocy prawnej na zalesianie na 2011 rok, o czym organy nie powiadomiły Starosty [...]niezasadnie wykluczając Skarżącego z grona beneficjentów i nie umieściły go w wykazie właścicieli, nie wskazały też powierzchni gruntów zalesionych. Takie działanie organu stanowi naruszenie art. 8 i art. 11 kpa. Zaniechanie organu w tym przedmiocie żaden sposób nie pozwala uznać, że postępowanie w sprawie było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Należy też mieć na uwadze, że Skarżący w roku 2014. monitował w tej sprawie Starostę – pismo z 17 marca 2014 r. (k. 60 akt), a następnie przypominał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR pismem z [...] października 2015 r. o braku decyzji o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na leśny podnosząc, że decyzja o odmowie wypłaty na zalesianie została po raz trzeci uchylona i wnosząc o podjęcie stosownych działań. W takiej sytuacji należy wyjaśnić przyczyny nie poinformowania przez ARiMR Starostwa w [...] o fakcie nie umieszczenia Skarżącego wśród beneficjentów wraz z powierzchnią zalesioną., co miało bezpośredni wpływ na nie wydanie stosownej decyzji, niezbędnej do przyznania płatności w tej sprawie. Jeszcze raz podkreślić należy, że organy procedując w przedmiotowej sprawie naruszyły zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 kpa obciążając Skarżącego konsekwencjami błędu popełnionego przez organ I instancji. Z tych też względów biorąc pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.