VIII SA/Wa 811/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-05

Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy na zalesienie i nałożył sankcje, opierając się na wynikach kontroli stwierdzających mniejszą powierzchnię zalesienia niż zadeklarowana, mimo kwestionowania tych wyników przez stronę i braku pełnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zastosowały się w pełni do wytycznych wynikających z wcześniejszego wyroku sądu, nie rozważyły w pełni materiału dowodowego w kontekście zarzutów i dowodów przedstawionych przez skarżącego, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania i nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego poprzez odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji. Konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich aspektów podnoszonych przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2013, deklarując zalesienie 2 ha. Kontrola wykazała zalesienie na powierzchni 1,26 ha. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy i nałożyły sankcje wieloletnie, uznając przedeklarowanie powierzchni. Skarżący kwestionował wyniki kontroli, zarzucając błędy w raportach i niedokładność pomiarów. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy administracji i sądy, z różnymi rozstrzygnięciami.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]czerwca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego T. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów za rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]czerwca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego T. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T.O. (dalej: "skarżący") w sprawie pomocy na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w dniu 22 lipca 2011 r. w Biurze Powiatowym ARiMR złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie PROW 2007 – 2013 na rok 2011. Do zalesienia zostały zadeklarowane dwie działki – A o pow. 1,14 ha oraz B o pow. 0,86 ha. Skarżący wnioskował o przyznanie wsparcia na zalesianie, w tym wsparcia na zabezpieczenie przed zwierzyną, premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej do łącznej powierzchni 2 ha. Do wniosku zostały dołączone wszystkie obligatoryjne załączniki. W dniu [...] września 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej jako Kierownik) wydał postanowienie o spełnianiu warunków do przyznania pomocy na zalesienie. W dniu 13 października 2011 r. strona złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, co potwierdzało zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo [...]. Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję z dnia [...]listopada 2011 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie. W dniu [...] listopada 2011 r. Kierownik, uchylając decyzję z [...] listopada 2011 r., wydał kolejną decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na 2011 r. przyznając płatności jak w poprzedniej decyzji, z tym że wysokość wsparcia na zalesianie została ustalona na kwotę [...] zł z uwagi na fakt, że w poprzedniej decyzji nie została uwzględniona płatność ,,zabezpieczenie przed zwierzyną – grodzenie 2 metrową siatką metalową ‘’. W dniach 15 lipca 2013 r. oraz 14 października 2013 r. zostały przeprowadzone kontrole na gruncie dotyczące realizowanego działania – zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne. Z czynności tych zostały sporządzone raporty według których stwierdzono powierzchnię zalesienia 1,26 ha, z czego 0,45 ha stanowiły drzewa iglaste, a obszar 0,81 ha – drzewa liściaste. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor decyzją nr [...]stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o przyznaniu pomocy na zalesianie na rok 2011 uznając, iż zachodzi podstawa określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...] października 2015 roku Kierownik wydał kolejną decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie za 2011 r. dla skarżącego. Wysokość wsparcia na zalesienie, wysokość premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej została ustalona w wysokości jak w decyzji z [...] listopada 2011 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. Dyrektor wszczął kolejne postępowanie nieważnościowe, tym razem odnośnie decyzji wydanej w dniu [...] października 2015 r. Po przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor decyzją nr [...]z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2015 r. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji była okoliczność, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W dniu [...] grudnia 2015 roku Dyrektor wszczął postępowanie w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. i wydał w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzję nr [...]stwierdzającą nieważność wyżej powołanej decyzji. Kierownik po ponownym przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego w dniu [...] października 2016 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy na zalesianie na rok 2011 oraz nałożył sankcje wieloletnie w wysokości [...]zł, które będą potrącane z płatności realizowanych w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Dyrektor po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzją z dnia [...]listopada 2016 r. nr [...]postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Kierownik w dniu [...]lutego 2017 r. wydał decyzję, którą odmówił skarżącemu przyznania pomocy na zalesienie na 2011 r. i nałożył sankcje w wysokości [...]zł na okres trzech lat kalendarzowych. Dyrektor ARiMR decyzją z [...]kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...]lutego 2017 r. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 454/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Kierownika Biura Powiatowego z [...]lutego 2017 r. Przedmiotowe postępowanie dotyczy wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2013. Skarżący złożył w dniu [...]kwietnia 2013 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2013. W dniu [...]października 2013 r. w gospodarstwie została przeprowadzona kontrola na miejscu. Kontroli została poddana działka ewidencyjna nr [...]położona w miejscowości [...], gm. [...], powiat [...], woj. mazowieckie, na której skarżący dokonał zalesienia - w ramach PROW 2007-2014 zadeklarował do zalesienia działkę o powierzchni 2,00 ha. Podczas kontroli stwierdzono, iż powierzchnia zalesienia wynosi 1,26 ha w stosunku do zadeklarowanej 2,00 ha. W toku postępowania administracyjnego, Kierownik ARiMR decyzją nr [...] odmówił skarżącemu wypłaty pomocy na zalesianie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], decyzją nr [...]z dnia [...].07.2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę skierował do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Od wydanej decyzji nr [...]skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem WSA o sygn. akt VIII SA/Wa 994/14 skarga została oddalona. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...]lipca 2015 r. wydał kolejną decyzję o odmowie wypłaty pomocy na zalesienie. Organ odwoławczy postanowił uchylić zaskarżoną decyzję gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji było sprzeczne z jej rozstrzygnięciem. Wydana została decyzja nr [...]z dnia [...]sierpnia 2015 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po ponownej weryfikacji sprawy dotyczącej wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2013, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...]z dnia [...].10.2015 r., którą to odmówił przyznania pomocy na zalesianie oraz nałożył sankcje wieloletnie ze względu na przedeklarowanie powierzchni powyżej 50% w wysokości [...]zł, które będą potrącane w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych. W dniu [...].11.2015 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od powyższej decyzji, dołączając jednocześnie kopię raportu z czynności kontrolnych. Strona w odwołaniu kwestionuje wyniki kontroli na miejscu. W dniu [...]stycznia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] postanowieniem nr [...]zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji z dnia [...].10.2015 r., wydanej w sprawie wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2013. Rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] dotyczącej wniosku o wypłatę pomocy za rok 2013 i wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym zależało bowiem od uprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania pomocy na zalesianie za rok 2011 przez inny organ, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...].10.2016 r. wydał decyzję, którą to odmówił przyznania pomocy na zalesianie za 2011 r. oraz nałożył sankcje wieloletnie ze względu na przedeklarowanie powierzchni powyżej 50% w wysokości 7222,40 zł, które będą potrącane w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych. Po podjęciu postępowania decyzją z [...].11.2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].10.2015 r. o odmowie wypłaty pomocy na zalesienie z sankcjami wieloletnimi i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu [...]listopada 2016 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem sygn. akt VIII SA/Wa 1084/16 z dnia 7 lutego 2017 r. odrzucił skargę na decyzję z dnia [...]listopada 2016 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...]czerwca 2017 r. wydał decyzję nr [...]w sprawie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie z sankcjami wieloletnimi w wysokości[...]zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania pomocy na zalesianie oraz nałożenia sankcji wieloletnich jest przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do zalesienia powyżej 50%. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł skarżący. We wniesionym odwołaniu wskazywał, że organ wydał już trzy decyzje karzące go sankcjami na 2011 r., na 2016 r. i na 2013 r. Zarzucał, że raporty z kontroli zawierają uchybienia i niezgodności. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2017 r. nr [...]Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania pomocy na zalesianie reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (DZ.U z 2016 r., poz. 153 ze zm. dalej jako rozporządzenie zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2016, poz. 1387), zwana dalej "ustawą EFRROW". Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW pomoc na zalesienie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, jeżeli: 1. został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2. zobowiązał się do: a. wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b. pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, 3. zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie; 4. są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z poen. zm.). W ocenie organu odwoławczego należy zauważyć, iż skarżący do zalesienia zadeklarował dwie działki – A o pow. 1,14 ha oraz B o pow. 0,86 ha i wnosił o przyznanie wsparcia na zalesianie, w tym wsparcia na zabezpieczenie przed zwierzyną, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej. Istotne znaczenie dla przyznania płatności miały wyniki kontroli – przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. z której sporządzono [...]sporządzony w dniu kontroli tj. z [...] lipca 2013 roku ustalał powierzchnię zalesienia 1,26 ha, w tym 0,45 ha drzew iglastych i 0,81 ha drzew liściastych. Raport z czynności kontroli nr [...]sporządzony w dniu [...] października 2013 r. według którego do kontroli wykorzystano pomiary i zdjęcia wykonane w dniu [...] lipca 2013 r., a w dniu [...] października 2013 r. wykonano jedynie dodatkowe zdjęcia etykiet pochodzenia sadzonek. W ocenie organu należy zauważyć, iż w trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili mniejszą powierzchnię zalesioną, niż rolnik deklarował. Rolnik był obecny podczas kontroli i złożył podpis pod protokołem czynności kontrolnych. Organ winien wydać decyzję po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgodnie z art. 21 ust.2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (DZ.U z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego szkice przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli oraz zdjęcia wykonane w miejscach charakterystycznych pozwalają uznać, iż pomiaru dokonano według widocznych w terenie granic zalesienia wyznaczonych rzędami nasadzonych drzew. Analiza szkicu pozwala uznać, iż wnioskodawca dokonał nasadzenia pozostawiając spore pasy gruntu wzdłuż granic działki ewidencyjnej i granic istniejącego zalesienia. Z tego względu doszło do zalesienia mniejszą powierzchnią niż zadeklarował rolnik. Jeżeli doszło do zalesienia na mniejszej powierzchni niż zaplanowano, to strona winna poinformować o tym fakcie organ, a nie oczekiwać płatności w pełnej wysokości. Według organu odnosząc się do zarzutów skarżącego odnośnie braku winy w stwierdzonej nieprawidłowości to należy uznać, iż wnioskodawca nie zastosował się w pełni do zaleceń planu zalesienia i pozostawił w sposób nieuzasadniony obszar gruntów niezalesionych, mimo, że taki obowiązek nie wynikał z planu. W sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności lub przypadki działania siły wyższej, nieprawidłowość nie jest wynikiem oczywistego błędu, czy działania innego organu, a błąd nie mógł być w rozsądny sposób wykryty. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające odstąpienie od zastosowanych kar administracyjnych, o których mowa w art. 64 ust. 2 rozporządzenia UE nr 1306 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady(EWG) nr 352(WE), nr 165/94(WE), nr 2799/98(WE), nr 814/2000(WE), nr 1290/2005(WE), nr 485/2008. Zastosowania w sprawie również nie miał art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. W ocenie organu w sprawie nie zachodziła żadna z podstaw z art. 156 § 1 kpa pozwalająca uznać, iż wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł T.O.. W uzasadnieniu skarżący zwracał uwagę na błędy w raportach kontroli przeprowadzonych u skarżącego. Skarżący wskazywał, że w raporcie błędnie wskazano, że zalesienie zostało wykonane bez zachowania odpowiedniej odległości od działek sąsiadujących, które stanowią własność innego podmiotu. Skarżący wniósł zastrzeżenia do dokładności pomiarów co do nasadzeń. Do pisma procesowego z dnia [...] marca 2018 r. zatytułowanego informacja do akt spraw załączył decyzję (w kserokopii) z dnia [...] lutego 2018 r. Starosty [...]o przekwalifikowaniu - na podstawie danych uzyskanych z planu zalesienia gruntów rolnych sporządzonym przez Nadleśnictwo [...]– grunt rolny na grunt leśny będący własnością Skarżącego dz. Nr [...] o powierzchni zalesionej 2,00 ha, obręb [...]gm. [...]pow. [...], województwo [...] (k. 65 akt sadowych). Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. Skarżący podniósł m. in., że raport z 2013 r. został sfałszowany, bo na kontrolę przyjechała kobieta i mężczyzna a w raporcie widnieją imiona dwóch mężczyzn – protokół rozprawy k. 72. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu organ rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 23 kwietnia 2013 roku o przyznanie pomocy na zalesianie PROW 2007 – 2013 na rok 2013, gdzie do zalesienia zostały zgłoszone dwie działki – A o pow. 1,14 ha i B o pow. 0,86 ha – łącznie pow. 2,00 ha. Do wniosku zostały złożone wszystkie obligatoryjne załączniki. Przedmiotowe postępowanie co do płatności na zalesianie na rok 2013 dla skarżącego zostało prowadzone z uwzględnianiem wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego. Organ jako podstawę do odmowy przyznania płatności na zalesianie na rok 2013 wskazał ustalenia przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli, której wyniki zostały zawarte w dwóch raportach – z dnia [...].07.2013 r. nr [...]oraz z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Zauważyć należy, że wyniki tej kontroli były już przedmiotem oceny tut. Sądu w sprawie sygnatura akt VIII SA/Wa 454/17. Aczkolwiek wymieniona sprawa dotyczy płatności dla skarżącego za rok 2011, to nie można tracić z pola widzenia treści przepisu art. 153 p.p.s.a. mającego zdaniem Sądu zastosowanie w tej sprawie. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Użyty w cyt. przepisie art. 153 zwrot "wiążą w sprawie" oznacza, że chodzi tutaj o tożsamość sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Oczywistym jest, że sprawa niniejsza jest tożsama ze sprawą VIII SA/Wa 454/17 pod względem podmiotowym - płatności w obu postępowaniach dotyczą Skarżącego. Ma też miejsce tożsamość przedmiotowa skoro, aczkolwiek jest to płatność na kolejny rok, ale w ramach tego samego działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, zatem tej samej podstawy prawnej danego stosunku prawnego i tych samych okoliczności faktycznych. Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Związanie sądu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, Legalis). Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Kontrola rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym. W sprawie niniejszej kluczowym jest ustalenie jaka jest powierzchnia zalesienia. Kontrola ustaliła, że powierzchnia stwierdzona zalesienia wynosiła 1,26 ha, a powierzchnia deklarowana 2 ha. Według organu Skarżący dokonał nasadzeń pozostawiając spore pasy gruntu wzdłuż granic działki ewidencyjnej i granic istniejącego zalesienia, wbrew ustaleniom z planu zalesienia gdzie wskazano, że należy odstąpić od przygotowania gleby i sadzenia w odległości 1,5 m od granicy z istniejącym lasem i 3,0 m od granicy z gruntami rolnymi, drogami. Ustalenia w sprawie winny być oparte i ocenione na podstawie pełnego materiału zgromadzonego w sprawie, którego ocena znajdzie swój wyraz uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej gdzie organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa.). Należy wskazać, iż poza oceną organu - wbrew wytycznym Sądu, znalazł się dokument w postaci zaświadczenia wydanego przez nadleśniczego o wykonaniu zalesienia przez Skarżącego zgodnie z planem zalesienia (zaświadczenie z dnia 28 października 2011 r.) oraz jego wyjaśnień, iż wszelkie prace związane z nasadzeniami i wykonaniem ogrodzenia odbywały się według wskazań nadleśniczego i pod jego nadzorem. Nadto w tym zakresie organ nie dokonał oceny dokonanych nasadzeń w świetle uregulowań § 11 ust.3 rozporządzenia, w którym zapisano, iż rolnik zakłada uprawę leśną w odległości co najmniej: - 1,5 m od granicy sąsiedniego gruntu użytkowanego jako grunt leśny, - 3 m od granicy sąsiedniego gruntu użytkowanego w sposób inny niż wymieniony w punkcie 1 stanowiących własność innego podmiotu. Organ w zakresie sąsiadujących gruntów nie poczynił żadnych ustaleń, nie wskazuje na konkretne odległości nasadzeń od sąsiednich działek, nie ustala charakteru sąsiadujących działek (czy są to grunty rolne, drogi, las), ich właściciela do czego także był zobowiązany w/w wyrokiem WSA. Skarżący po przeprowadzonej kontroli i sporządzeniu raportu z dnia 16 lipca 2013 roku wniósł zastrzeżenia do protokołu, co do zmniejszonego areału zalesienia i wskazywał, że nie zgadza się z wynikami pomiarów i wskazuje, że stosował się do zaleceń leśniczego( pismo z dnia 19 lipca 2013 r.). Należy zauważyć, iż zgodnie z § 8 ust.3 i 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (DZ.U z 2014, poz. 1493), zgłoszone zastrzeżenia poddawane są przez kontrolujących analizie. Jeżeli zastrzeżenia nie zostaną uwzględnione, w całości albo w części, kontrolujący przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazania przyczyn nieuwzględnienia tych zastrzeżeń. Obowiązku wynikającego z wyżej powołanej regulacji organ nie wykonał i nie przedstawił pisemnej informacji. W ocenie Sądu braki postępowania wyjaśniającego w zakresie czy doszło do rzeczywistego zmniejszenia areału zalesiania i czy wynika to z zawinionego zachowania skarżącego pozwalają uznać, iż doszło do istnego naruszenia przepisów postępowania, nawet biorąc pod uwagę, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (DZ.U nr 64, poz. 427 ze zm.), która modyfikuje zasady procedowania w porównaniu z regułami kodeksu postępowania administracyjnego i ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane uchybienia proceduralne bez przeprowadzenia ich ponownie, z uwzględnieniem wszystkich aspektów podnoszonych przez Sąd w sprawie VIII SA/Wa 454/17 nie dają podstaw do odmowy płatności oraz nałożenia sankcji. Zauważyć też trzeba, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ II instancji wskazuje na obecność Skarżącego podczas kontroli, złożenie podpisu pod protokołem z czynności kontrolnych co sugeruje, że Skarżący zgadza się z wynikami kontroli. Sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca konsekwentnie kwestionowała przyjęte przez organ stanowisko co do powierzchni zgłoszonych przez nią działek i błędnego określenia przez kontrolujących obszaru zalesienia. Należy mieć na uwadze, że podpisanie sprawozdania przez beneficjenta stanowi jedynie potwierdzenie jego obecności w czasie kontroli (art. 27 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich) oraz możliwość do zgłoszenia uwag, a nie akceptację wyników kontroli. Reasumując, Sąd stwierdził, że sposób prowadzenia postępowania administracyjnego, jak i treść rozstrzygnięcia wskazuje, że organy, nie zastosowały się w pełni do wytycznych wynikających z wyroku Sądu z dnia 7 grudnia 2017 r., nie rozważyły w pełni materiału dowodowego w kontekście zarzutów skarżącego i przedstawionych przez niego dowodów, jak też nie rozważyły w pełni jego argumentów. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania i w konsekwencji do zastosowania zmniejszenia płatności w sytuacji braku niebudzących wątpliwości ustaleń w zakresie powierzchni działek rolnych. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą zastosowania prawa materialnego. Ponownie rozpatrując sprawę, organ winien dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem powyższych wywodów Sądu. W szczególności powinien wyjaśnić, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty są wystarczające do przyjęcia, że wnioskodawca składając wniosek w 2013 r. dokonał przedeklarowania powierzchni zalesionej, czy też konieczne jest ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło