VIII SA/Wa 812/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-22

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, jeśli istnieje możliwość jego remontu, a właściciel wyraża chęć i możliwości jego przeprowadzenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, jeśli mimo jego nieodpowiedniego stanu technicznego, istnieje możliwość jego remontu, a właściciel wyraża chęć i posiada możliwości przeprowadzenia prac naprawczych. W takiej sytuacji organ powinien rozważyć wszczęcie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Dopiero niewykonanie tych prac może stanowić podstawę do nakazania rozbiórki.
Stan faktyczny
H. C. wniosła o nakazanie rozbiórki murowanego budynku gospodarczego należącego do Z. B., określając jego stan jako "ruinę" i wskazując na negatywny wpływ na jej nieruchomość. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił nakazania rozbiórki, uznając, że budynek, mimo złego stanu technicznego, nadaje się do remontu, a właściciel wyraża chęć i ma możliwości jego przeprowadzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB. H. C. zaskarżyła decyzję WINB do WSA, zarzucając nieprawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego oraz brak reakcji na naruszenie konstrukcji jej budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku, nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej jako organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 roku, poz. 1409 ze zm. dalej jako k.p.a.) i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane( DZ.U z 2013 roku, poz. 1409 ze zm. dalej jako ustawa prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania H. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku odmawiającej nakazania Z. B. rozbiórki murowanego budynku gospodarczego o wymiarach [...] m x [...] m, znajdującego się na działce o nr ew. [...] w miejscowości T. Ś. [...], gmina T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie następujących ustaleń faktycznych i dokonanej oceny prawnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. ( dalej jako PINB) odmówił wydania decyzji nakazującej Z. B. rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o wymiarach [...] x [...] m, znajdującego się na działce o nr ew. [...] w miejscowości T. Ś.. Odwołanie od decyzji PINB złożyła H. C.. Zdaniem organu odwoławczego organ I Instancji będąc związanym żądaniem określonym we wniosku strony, wydając decyzję ustosunkował się do treści żądania, jak również prawidłowo zastosował przepis materialnoprawny. H. C. w swoim wniosku z [...] czerwca 2014 roku żądała nakazu natychmiastowej rozbiórki ,,ruder’’, należących do Z. B., znajdujących przy granicy działki na której znajduje się jej budynek, zaadoptowany do celów mieszkaniowych. Organ wskazał, że przeprowadzone w dniu [...] lutego 2015 roku oględziny nie wykazały, aby przedmiotowy budynek nie nadawał się do remontu. Ustalono, że obiekt – budynek gospodarczy jest nieużytkowany, zniszczony, znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym( elementy drewniane dachu są uszkodzone i spróchniałe, dach na środku jest mocno ugięty, uszkodzone są również krokwie, pokrycie dachowe od strony sąsiedniej wysunięte na działkę sąsiednią). Z oceny pracowników organu nadzoru budowalnego wynika, że istnieje możliwość usunięcia tych wad poprzez wykonanie robót budowlanych naprawczych, a ponadto nie stwierdzono uchybień zagrażających bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz oszpecających widok ulicy lub otoczenia. Nadto organ ustalił, że właściciel obiektu Z. B. wyraża chęć i ma możliwości przeprowadzenia remontu obiektu. Organ wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego PINB winien rozważyć możliwość wszczęcia z urzędu odrębnego postępowania w oparciu o przepis art. 66 ustawy prawo budowlane, który daje możliwość wydania decyzji nakazującej usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym w określonym terminie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazywał, że przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, ale w okresie późniejszym został zalegalizowany. Odnośnie lokalizacji obiektu organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów międzysąsiedzkich oraz badania kwestii naruszenia prawa własności. Roszczenia w tym zakresie można dochodzić przed sądem cywilnym. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła H. C.. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego opierając się tylko na materiałach źródłowych, bez dokonania wizji na gruncie, rozpatrując zaskarżoną decyzję z ,, za biurka ‘’. Prowadzone postępowanie z niewiadomych przyczyn mijało się z prawdą i uwzględniało notoryczne kłamstwa ze strony Z. B.. Organ odwoławczy nie zajął żadnego stanowiska w sprawie naruszenia konstrukcji ściany budynku skarżącej poprzez niedozwolone obciążenie belkami. W ocenie skarżącej, organ bezpodstawnie ustalił, że Z. B. jest zainteresowany w utrzymaniu nieużytkowanej nieruchomości w należytym stanie technicznym. Jej zdaniem jest on bardziej zainteresowany aby całkowicie zniszczyć jej budynek, który został wyremontowany. Wskazywała również, że organ nie reaguje na powstanie budynku bez wymaganego pozwolenia i akceptuje fikcyjną legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Odnośnie stanowiska organu odwoławczego o braku kompetencji do rozstrzygania sporów granicznych, to skarżąca podnosi, że naruszenie granicy wynika z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, w sprawie która się toczy przed Sądem Rejonowym w Z.. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zauważyć, iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek właścicielki sąsiedniej nieruchomości – H. C., której nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania. Wnioskująca domagała się nakazania rozbiórki przez Z. B. budynku gospodarczego, którego stan określała jako ,,ruina ‘’ oraz wskazywała, że negatywnie oddziałuje na budynki znajdujące się na jej posesji. Wskazywała, że domaga się przeprowadzenia postępowania w trybie art. 67 ustawy prawo budowlane. Przebieg postępowania i działania organu nadzoru budowlanego w tym zakresie określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych( DZ.U nr 198, poz. 2043 dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z § 1 przedmiotowe rozporządzenie określa – tryb postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oraz obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego . W świetle § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia organ przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 67 ust.1 ustawy prawo budowlane – dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku o którym mowa w § 4 ust.1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy tego obiektu oraz przeprowadza rozprawę. Jeśli w wyniku przeprowadzenia postępowania określonego w wyżej przywołanym rozporządzeniu organ ustali, że dany obiekt budowlany – niewykończony lub nieużytkowany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia wydaje decyzję o nakazaniu rozbiórki, zgodnie z art. 67 ust.1 ustawy prawo budowlane. W niniejszej sprawie organ przeprowadził postępowanie celem ustalenia stanu technicznego nieużytkowanego obiektu gospodarczego znajdującego się na posesji Z. B.. W tym celu zostały przeprowadzone oględziny obiektu, które wykazały, iż znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym( uszkodzone drewniane elementy dachu, w tym krokwie), ale istnieje możliwość usunięcia tych wad poprzez wykonanie robót budowlanych naprawczych. Stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwu ludzi i mienia, ani oszpecenia otoczenia. Nadto podczas rozprawy administracyjnej uczestnik postępowania Z. B. jednoznacznie oświadczył, że ma możliwości i wyraża chęć przeprowadzenia robót naprawczych budynku. W tym stanie faktycznym, który zasadniczo nie jest kwestionowany przez strony postępowania, w tym skarżącą H. C. organ prawidłowo uznał, że nie istnieją podstawy do wydania decyzji nakazującej Z. B. rozebrania przedmiotowego budynku gospodarczego. Tak decyzja mogłaby zostać wydana w sytuacji jednoznacznej oceny, iż nie istnieją podstawy do remontu obiektu. Ocenę stanu technicznego obiektu dokonali pracownicy organu, którzy dysponują wiedzą właściwą do takiej oceny. Nadto istotną kwestią było stanowisko właściciela obiektu, który oświadczył, że ma możliwości i chęć przeprowadzenia prac remontowych. Organ trafnie zauważył, że skoro skarżąca domagała się rozebrania obiektu, to postępowania musiało zostać przeprowadzone w kontekście sprawdzenia przesłanek z art. 67 ustawy prawo budowlane. W razie gdy zachodzi możliwość remontowania obiektu budowlanego nie można zastosować wobec niego nakazu rozbiórki określonego w art. 67 ust.1 ustawy prawo budowlane( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2003 roku, syg. akt SA/Rz 1104/01). Trafnie organ zauważył, że ustalenie złego stanu technicznego obiektu – budynku gospodarczego daje podstawy organowi do wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie art. 66 ustawy prawo budowlane przez organ nadzoru budowlanego. W tym postępowaniu organ ustalając, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym nakazuje w zakreślonym terminie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Dopiero niewykonanie prac remontowych w określonym przez organ terminie będzie mogło stanowić podstawę do nakazania rozebrania obiektu. Zarzuty skargi, iż organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych ponieważ oparł się tylko na materiałach źródłowych są nieuzasadnione. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że zostały przeprowadzone oględziny budynku celem ustalenia jego stanu technicznego oraz czy stanowi on zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Organ ustalał i odnosił się do legalności postawienia obiektu. Wskazywał, że obiekt został wybudowany przez J. L. w warunkach samowoli budowlanej, ale decyzją z dnia [...] grudnia 1993 roku doszło do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Nadto należy podnieść, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 67 ustawy prawo budowlane organ ustala stan techniczny obiektu i możliwości jego remontu. Należy również zauważyć, iż organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym do ustalania przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami należącymi do skarżącej H. C. i uczestnika Z. B.. W związku z tym zarzut dotyczący przekroczenia granic nieruchomości podczas wznoszenia budynku nie mógł okazać się skuteczny i nie miał wpływu na treść orzeczenia. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło