VIII SA/Wa 812/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "SKO", "Kolegium") na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), stwierdziło, że z uchybieniem ustawowego terminu zostało wniesione przez "[...]" Sp. z.o.o Sp.k. z siedzibą w R., odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. z dnia [...] stycznia 202 Ir., znak: [...] w sprawie nałożenia na Spółkę "[...]" Sp. z.o.o Sp.k. kary pieniężnej w wysokości [...]zł. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie sprawy: Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. z [...] stycznia 2021 r., znak: [...]nałożono na Spółkę "[...]" Sp. z .o.o. Sp.k., karę pieniężną w wysokości [...]zł, z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego ulicy W. - drogi gminnej w dniach od [...] sierpnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r., w celu prowadzenia robót związanych z budową budynku na działce nr [...]. Pas drogowy zajmowany był przez w/w Spółkę po upływie terminu określonego w zezwoleniu znak: [...], tj. po dniu [...] sierpnia 2020 r. Z ustaleń SKO wynika, że w decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Powyższa decyzja została doręczona adresatowi w dniu [...] lutego 2021 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] marca 2021 r. Decyzję odebrał M. W., który legitymował się pieczątką zamieszczoną na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma jako osoba upoważniona do odbioru pism kierowanych do Spółki. Jak ustaliło Kolegium, w dniu [...] marca 2021 r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego w R. Biura Obsługi Mieszkańca odwołanie Spółki, reprezentowanej przez adwokata P. K., od wymienionej wyżej decyzji, które nadane zostało w placówce pocztowej "R. [...]" w dniu [...] marca 2021 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] marca 2021 r. Następnie SKO działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U poz. 1842 ze zm., dalej "ustawa") zawiadomiło pełnomocnika Spółki adwokata P. K. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji i możliwości złożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma, wniosku o przywrócenie terminu. W dniu [...] maja 2021 r. Spółka złożyła w Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] czerwca 2021r., znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło wniosku Skarżącej Spółki i odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wyjaśniło, iż w myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka się droga do merytorycznego rozpoznania tego środka. Zatem w sytuacji, gdy uchybienie terminu bez wątpienia nastąpiło, jak w niniejszej sprawie. Kolegium nie miało innej możliwości niż wydanie - na podstawie powołanych wyżej przepisów k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów Kolegium nie odniosło się do odwołania, ponieważ z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, za niedopuszczalne należało uznać rozpoznanie sprawy co do istoty. Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem SKO w terminie zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości, zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że wniesione odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. z dnia [...] stycznia 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, w sytuacji gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a nadto toczy się w dalszym ciągu postępowanie sądowo-administracyjne zainicjowane skargą "[...]" sp. z o.o. sp. k. w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła postawione zarzuty, akcentując, że w obrocie prawnym dalej toczy się postępowanie sądowo-administracyjne zainicjowane skargą "[...]" sp. z o.o. sp. k. w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2021 r. Zdaniem strony skarżącej w sposób niewłaściwy zastosowano art. 134 k.p.a. oraz art. 58 § 1 k.p.a. Bezzasadne bowiem jest przyjęcie przez Kolegium, że wniesione odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, w sytuacji gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej i podtrzymało argumentację wynikająca z zaskarżonego postanowienia. Odpowiadając na zarzuty skargi wyjaśniło, że w dniu [...] czerwca 2021 r. zostało wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w uzasadnieniu którego Kolegium odniosło się do podniesionej przez Spółkę kwestii uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie było konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2021 r., poz. 137) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie SKO nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu skarżąca uczyniła postanowienie z [...] czerwca 2021 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei w dniu [...] czerwca 2021 r. Kolegium wydało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sprawa o sygn. akt VIII SA/Wa 813/21). Wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z chwilą wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie wniesiono po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne, organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zauważyć należy, że treść art. 134 k.p.a. wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia ponadto wymaga, że jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron, jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji wskazać należy, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne, a jego podstawowym skutkiem jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości stron, że odwołanie skarżącej wpłynęło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przypomnieć bowiem należy, że skarżąca złożyła odwołanie w dniu [...] marca 2021 r. (wpłynęło do Urzędu Miejskiego w R. Biura Obsługi Mieszkańca), przy czym odwołanie Spółki, reprezentowanej przez adwokata P. K., od decyzji, nadane zostało w placówce pocztowej "R. [...]" w dniu [...] marca 2021 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] marca 2021 r. Skarżąca nie kwestionowała daty doręczenia decyzji Prezydenta Miasta R. wydanej przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. z [...] stycznia 2021 r., znak: [...]Skarżąca upatrywała wadliwości zaskarżonego postanowienia w sytuacji gdy został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, nadto toczy się postepowanie sądowo-administracyjne o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Za słuszne należy uznać stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania (art. 134 k.p.a.). Ponadto wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie do terminu do wniesienia odwołania było konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro Kolegium postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to wydając w dniu [...] czerwca 2021 r., zaskarżone postanowienie posiadało wiedzę, że termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony. Z uwagi na fakt, że odwołanie zostało w istocie złożone przez stronę po terminie, prawidłowe jest stanowisko organu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszym postępowaniu Sąd nie bada czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem w tym przedmiocie zostało wydane odrębne postanowienie, które podlegało ocenie Sądu w odrębnej sprawie (VIII SA/Wa 813/21). Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji