VIII SA/Wa 813/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-28

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty postępowania sądowego oraz inne aktywa majątkowe, może zostać uznana za osobę znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie oszczędności wielokrotnie przekraczających koszty postępowania oraz innych aktywów majątkowych, takich jak nieruchomość rolna, dom czy samochody, wyklucza uznanie takiej osoby za znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
T. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów. W uzasadnieniu podał, że jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł, a posiada oszczędności w kwocie [...] zł, dom, nieruchomość rolną, dwa samochody i mieszkanie. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów za 2015 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, T. O. podał, że wspólnie z żoną i dwiema małoletnimi córkami utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił dom, nieruchomość rolną ([...] ha) wraz z budynkami gospodarczymi, oszczędności w kwocie [...] zł, dwa samochody osobowe oraz mieszkanie o powierzchni [...] m² - stanowiące własność żony. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o takie wnioskuje skarżący) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Jednocześnie wykładnia zawartego w tym przepisie zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Według złożonego oświadczenia czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się ze stałego dochodu (ze stosunku pracy skarżącego i jego żony) w wysokości [...] zł, a co szczególnie istotne posiada oszczędności w kwocie [...] zł, wielokrotnie przekraczającej koszty postępowania sądowego (200 zł tytułem wpisu od skargi). W ocenie referendarza dysponowanie oszczędnościami w takiej wysokości oraz posiadanie określonego majątku (nieruchomość rolna, samochody, dom, mieszkanie) w żaden sposób nie wskazuje, aby skarżący znajdował się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Oceny tej nie zmienia wskazanie przez skarżącego na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, leczeniem, czy ubezpieczeniem samochodów. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący bez wątpienia nie należy do żadnej z tych grup i w ocenie referendarza jest w stanie ponieść koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło