VIII SA/Wa 813/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. gmina P. na decyzję Głównego lnspektora Transportu Drogowego z dnia 2 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją S. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z 12 lipca 2024 r., nr: [...], nałożono na "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K., gmina P.(dalej: strona, skarżąca, spółka) karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd. Podstawą prawną wydania tej decyzji był art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 728, dalej: u.t.d.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że powyższe naruszenie stwierdzono 22 maja 2024 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości R.na drodze wojewódzkiej nr [...]zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu ciężarowego marki S. o nr rej. [...] oraz naczepy marki S. o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony (7507 kg i 5900 kg). Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz spółki z M. do K.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 22 maja 2024 r. nr [...]. Od powyższej decyzji odwołane złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto wskazała, że spółka nie miała żadnego wpływu na powstałe naruszenie, ponieważ usterka powstała w trakcie załadunku w kopalni. Zatem było to zdarzenie nagłe i nieprzewidziane, zaś sam pojazd został przed wyjazdem poddany kontroli technicznej i wydany wykwalifikowanemu kierowcy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z 2 września 2024 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: P.r.d.) oraz poz. 5 pkt 5.2.3 lit. e) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141, dalej: rozporządzenie MSWiA z 2019 r.), po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po wskazaniu treści przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, podał, że przedmiotowa kara pieniężna jest konsekwencją naruszenia art. 66 ust. 1 P.r.d. W trakcie kontroli zespołu pojazdów skarżącej stwierdzono, że pojazd marki S. posiadał usterkę opon zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Na osi napędowej z prawej strony na zewnętrznej oponie pojazdu widoczny był uszkodzony kord opony, natomiast wewnętrzna opona na osi napędowej z prawej strony miała zużyty bieżnik poniżej granicy znacznika TWI. Powyższe zostało potwierdzone pomiarem cyfrowym miernikiem głębokości. Pomiar wykazał, że głębokość bieżnika po wewnętrznej stronie w trzech miejscach na przedniej oponie po prawej stronie pojazdu wynosi odpowiednio 0,79 mm, 0,03 mm, 1,17 mm. Zgodnie z załącznikiem nr 1 rozporządzenia MSWiA z 2019 r., obejmującym "Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego" taka usterka znajduje się w poz. 5 OSIE, KOŁA, OPONY I ZAWIESZENIE, pkt 5.2.3 Opony, lit. e - widoczny wskaźnik granicznego zużycia bieżnika opony głębokość rzeźby bieżnika opony niezgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, kategoria usterki niebezpiecznej. Skontrolowany stan przedmiotowego pojazdu został potwierdzony protokołem drogowej kontroli technicznej. Ponadto stan faktyczny znajduje również odzwierciedlenie w dokumentacji fotograficznej załączonej do akt sprawy, a wykonanej podczas przeprowadzonej kontroli drogowej. Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt u.t.d., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobieżenia powstaniu ww. naruszeń. Skarżąca przedstawiła jedynie wewnętrzne protokoły oceny stanu technicznego pojazdu z 20 maja 2024 r., w którym stwierdzono, że ogumienie prezentuje "stan dobry". GITD zaznaczył, że ww. dokument jest datowany na 2 dni przed datą dokonanej kontroli drogowej. Wykonana dokumentacja fotograficzna w trakcie kontroli prezentuje stan ogumienia, którego kondycja nie mogła się aż tak pogorszyć w ciągu tak krótkiego czasu, mając na uwadze tak duże zużycie bieżnika opony. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów: 1) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, 2) art. 7 k.p.a. przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 3) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa; 4) art. 93 ust. 3 i art. 92c ust. (brak wskazania numeru ustępu) u.t.d. przez ich niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że spółka nie miała żadnego wpływu na powstanie naruszenia; 5) art. 92a ust. 1, ust. 7 u.t.d. przez ich zastosowanie, mimo iż nie było ku temu podstaw, 6) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 poz. 221 t.j., dalej: Prawo przedsiębiorców) przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy tak, by nałożyć na niego karę. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji GITD i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie - uchylenie zaskarżonej decyzji GITD i umorzenie postępowania. Ponadto spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg. norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GITD o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę opon, zakwalifikowaną jako niebezpieczną. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d., z którego wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. Kontrola zespołu pojazdów podczas przewozu drogowego wykonywanego na rzecz spółki 22 maja 2024 r. ujawniła usterkę polegającą na uszkodzeniu kordu na zewnętrznej oponie pojazdu na osi napędowej z prawej strony oraz zużyty bieżnik poniżej granicy znacznika TWI na wewnętrznej oponie na osi napędowej z prawej strony (na podstawie pomiaru cyfrowym miernikiem głębokości bieżnika wynosiły: 0,79 mm, 0,03 mm oraz 1,17 mm.). W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę; 2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych; 3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych; 4) nie powodowało niszczenia drogi; 5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu; 6) nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych. Poza tym zabrania się stosowania w pojeździe przedmiotów wyposażenia i części nieodpowiadających warunkom określonym w przepisach szczegółowych (art. 66 ust. 4 pkt 2 P.r.d.). Zgodnie z § 11 ust. 7 pkt 4 i pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej: rozporządzenie MI z 2016 r.) pojazd nie może być wyposażony w opony, których wskaźniki pokazują graniczne zużycie bieżnika, a w odniesieniu do opon niezaopatrzonych w takie wskaźniki - o głębokości rzeźby bieżnika mniejszej niż 1,6 mm, z zastrzeżeniem § 23 ust. 4 pkt. 3. Ponadto pojazd nie może być wyposażony w opony o widocznych pęknięciach odsłaniających lub naruszających ich osnowę (§ 11 ust. 7 pkt 5 ww. rozporządzenia). Zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 5 OSIE, KOŁA, OPONY I ZAWIESZENIE pkt 5.2.3 lit. e do rozporządzenia MSWiA z 2019 r. usterka polegająca na głębokości rzeźby bieżnika opony niezgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia została zakwalifikowana do kategorii usterki niebezpiecznej. W myśl § 5 ust. 7 pkt 3 ww. rozporządzenia usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne - bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; 2) usterki poważne - mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; 3) usterki niebezpieczne - powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu Kontrola została udokumentowana protokołem z 22 maja 2024 r. nr [...] oraz zdjęciami fotograficznymi z widocznymi usterkami opony, dołączonymi do akt administracyjnych. Protokół kontroli został przez kierowcę podpisany bez uwag. Zdaniem organów orzekających w niniejszej sprawie stopień uszkodzenia opony w postaci widocznego oraz porozrywanego stalowego kordu opony, znaczące uszkodzenia i przecięcia opony na osi napędowej z prawej strony na zewnętrznej oponie pojazdu oraz zużycie bieżnika poniżej granicy znacznika TWI na wewnętrznej oponie osi napędowej z prawej strony, które udokumentowano w postaci fotograficznej w dniu przedmiotowej kontroli, tj. 22 maja 2024 r., jednoznacznie wskazują, że nie powstały w bieżącym dniu. Organy nie uznały tym samym argumentacji strony, że uszkodzenie opony powstało podczas rozładunku w kopalni, a zdarzenie to było nagłe, nieprzewidziane i niezależne od spółki (pismo z 5 czerwca 2024 r. i odwołanie). Jednocześnie strona dołączyła do akt protokoły oceny stanu technicznego naczepy ciężarowej oraz ciągnika siodłowego z 20 maja 2024 r., a więc sprzed dwóch dni przez kontrolą, z których wynika "stan dobry" ogumienia. W skardze skarżąca również podniosła, że stan opon nie był wynikiem zużycia, tylko ekstremalnych warunków przy rozładunku, w trakcie którego pojazd zakopał się i potrzebny był szereg działań, by powrócił na drogę. Uszkodzenie opon powstało bezpośrednio przez kontrolą, tj. podczas rozładunku u odbiorcy w kopalni. Natomiast w chwili wyjazdu zestaw pojazdów miał prawidłową wysokość bieżnika. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że porównanie oceny wynikającej z protokołów stanu technicznego zespołu pojazdów z 20 maja 2022 r. ze stanem ogumienia stwierdzonym podczas kontroli 22 maja 2022 r., udokumentowanej fotograficznie, wskazuje, że stan ogumienia skontrolowanego pojazdu nie mógł się pogorszyć w ciągu dwóch dni, w takim stopniu jak przedstawia to dokumentacja fotograficzna. Nie mógł to również być stan na skutek opisywanych zdarzeń z daty kontroli. Gdyby bowiem rzeczywiście miało miejsce takie zdarzenie, na jakie powołuje się strona (ekstremalne warunki przy rozładunku w kopalni), to z pewnością zostałoby ono odnotowane w protokole kontroli, w której brał udział kierowca pojazdu, podpisał ten protokół bez uwag, co wyklucza subiektywność ustaleń dokonanych przez kontrolujących. Kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów nie powołał się na zdarzenie "nagłe, nieprzewidziane i niezależne od spółki", zaistniałe podczas rozładunku. W tym miejscu należy podkreślić, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym, który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Stosownie bowiem do przepisu art. 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, stąd protokół kontroli korzysta z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych (por. wyrok NSA z 9 lipca 20I9 r., sygn. akt II GSK 1944/17, publ. LEX nr 2718129). Z wyroku tego wynika również, że utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. W związku z powyższym należało uznać, że w niniejszej sprawie nie zostały wykazane okoliczności wskazujące na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a to na niej spoczywał ciężar dowodu w zakresie dołożenia należytej staranności przy organizacji przewozu i braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Strona nie wykazała dowodów zwalniających ją z odpowiedzialności za stwierdzony podczas kontroli stan opon kontrolowanego zespołu pojazdów, będący usterką niebezpieczną, która stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Samo wskazanie przez skarżącą okoliczności, które – jej zdaniem – zwalniają ją z odpowiedzialności nie jest wystarczające do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego zasadnie organy uznały, że w sprawie nie zaszły przesłanki z tego przepisu odnoszące się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. W przypadku stwierdzenia przez kontrolującego usterki podczas kontroli, przeprowadzonej zgodnie z przepisami rozporządzenia MSWiA z 2019 r., organ miał obowiązek nałożenia kary przewidzianej w art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. Treść tego przepisu w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kary pieniężnej na kwotę 2.000 zł za stwierdzone naruszenie przepisu lp. 9.2. tego załącznika (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę opon). W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a przepisów Działu IVa k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się z uwagi na odrębne regulacje zawarte w u.t.d. (por. art. 189 § 2 pkt 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu postępowanie w niniejszej sprawie – wbrew zarzutom skargi - zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu, dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie znajdują w tej sprawie również zastosowania zarzucane w skardze przepisy art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców . Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.