VIII SA/Wa 814/10
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-10
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i rodzinną, w szczególności nie dołączyła dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej możliwości płatniczych. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, jednak przedstawione przez nią wyjaśnienia i brak dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną i rodzinną, w kontekście posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego, uniemożliwiły pozytywne rozpatrzenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej ppsa.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Zawarte w tym przepisie sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem. Do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Zasadą bowiem jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Stosownie do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa przewiduje, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, jest ona zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący wprawdzie w zakreślonym terminie do uzupełnienia wniosku złożył pismo, jednakże nie jest ono wyjaśnieniem powstałych wątpliwości. Oświadczył w nim bowiem, że aktualnie nie posiada żadnych źródeł utrzymania i nikt nie ponosi kosztów jego utrzymania. Jednocześnie nie nadesłał żadnego dokumentu potwierdzającego trudną sytuację rodzinną i materialną np. z właściwej jednostki opieki społecznej, ani też zaświadczenia wskazującego na stan zdrowia uniemożliwiający wykonywanie jakiejkolwiek pracy. Tym bardziej wyjaśnienia skarżącego budzą wątpliwości, że jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Zatem choćby z tego tytułu może osiągać dochody. Wobec takiej postawy skarżącego trudno zweryfikować informacje zawarte we wniosku.
Skoro zatem skarżący nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, to tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło