VIII SA/Wa 814/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-18

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący wykazuje dochód wspólny z rodziną, ale nie wykazuje, że poniesienie kosztów spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca musi udokumentować sytuację majątkową uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, a sąd ocenia przedstawione okoliczności. W przypadku, gdy dochód wspólny z rodziną jest na poziomie umożliwiającym pokrycie kosztów, a nie wykazano uszczerbku w utrzymaniu, prawo pomocy należy odmówić.
Stan faktyczny
N. B. złożyła wniosek do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Skarżąca jest studentką, mieszka z rodzicami, którzy są emerytami, a matka wymaga stałej opieki. Dochód skarżącej z umów zlecenia jest nieregularny, a łączny dochód rodziny wynosi określoną kwotę. Skarżąca nie wykazała, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku N. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcie postępowania postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- N. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami. Oświadczyła, że jest studentką i z tytułu umów zlecenia uzyskuje nieregularny dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast rodzice są emerytami z łącznym dochodem – [...] zł, przy czym matka skarżącej porusza się na wózku inwalidzkim i wymaga stałej opieki osób trzecich. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca wspólnie z rodzicami osiąga dochód w wysokości [...] zł, zaś ustalony w sprawie wpis od skargi wynosi [...] zł. Trudno zatem podzielić pogląd, że przy takim dochodzie skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Nie wskazała ona zresztą na żadne okoliczności uzasadniające wniosek i nie wykazała, że uiszczenie kwoty [...] zł mogłoby prowadzi do powstania uszczerbku w utrzymaniu skarżącej. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło