VIII SA/Wa 817/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-10
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo posiadania dochodu z trzech źródeł, wykazał, że jego wysokość w przeliczeniu na członka rodziny jest niewielka, a konieczność uiszczenia wpisu od skargi w czterech sprawach (łącznie 2000 zł) stanowiłaby obciążenie nieproporcjonalne do jego możliwości finansowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku VAT. Wnioskodawca wykazał, że jego dochody z trzech źródeł, mimo ich istnienia, są niewielkie w przeliczeniu na członków rodziny (żona bezrobotna, córka ucząca się), a konieczne wydatki na utrzymanie, leczenie i edukację znacząco obciążają jego budżet. Dodatkowo, zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi w czterech podobnych sprawach.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec - grudzień 2006 r. oraz styczeń - wrzesień 2007 r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i uczącą się córką. Żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, córka również nie osiąga dochodu. Według oświadczenia wnioskodawca uzyskuje dochód z trzech źródeł: umowy o pracę - [...] zł brutto, częściowo zajętej renty - [...] zł (odcinek w załączeniu) oraz umowy zlecenia - [...] zł brutto (załączone zaświadczenie). Wskazał, że jest po bardzo poważnym [...], również jego żona ma problemy ze zdrowiem w związku z tym na leki i niektóre zabiegi wnioskodawca wydaje około 300 zł miesięcznie. Pozostała kwota z trudem wystarcza na skromne codzienne utrzymanie. Do koniecznych miesięcznych wydatków należą opłaty za mieszkanie - 600 zł, energia i gaz około 150 zł, telefon 60 zł. Pozostałe wydatki to skromne wyżywienie, koszty dojazdu do pracy, leki, leczenie oraz nauka córki. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Podał, że aktualnie w Sądzie ma cztery identyczne sprawy, a w każdej z nich zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Gdyby opłacił koszty postępowania naraziłby się albo na eksmisję z mieszkania, albo zmuszony byłby do przerwania leczenia swojego i żony.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym . Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżący posiada wprawdzie stały dochód uzyskiwany z trzech niezależnych źródeł jednakże jego wysokość w przeliczeniu na każdego członka rodziny jest niewielka. Biorąc pod uwagę wysokość wpisu (500 zł) i zestawiając go z wysokością uzyskiwanych przez skarżącego dochodów (około 2.000 netto) przy konieczności ponoszenia bieżących kosztów utrzymania uznano, że nie jest on aktualnie w stanie partycypować w tychże kosztach. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że skarżący faktycznie jest zobowiązany do uiszczenie takiego wpisu w czerech sprawach, co łącznie daje kwotę 2.000 zł, a więc tyle ile wynosi jego miesięczny dochód. Jednocześnie oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że nie jest wykluczone, że sytuacja materialna skarżącego ulegnie w przyszłości poprawie i będzie on w stanie ponosić wydatki np. na opłaty kancelaryjne za podejmowane przez Sąd czynności.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło