VIII SA/Wa 818/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-08

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest świadczenie przedemerytalne, a która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie mieszkania, leki i spłatę kredytu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody i wydatki, uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sama trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskiego dochodu i wysokich wydatków, jest wystarczającą przesłanką do pozytywnego rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
H.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego, ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania, leków i spłaca kredyt, a jej majątek jest ograniczony. Skarżąca posiada część domu i nieruchomość rolną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla H.B.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla H.B. zam. G. [...], ul. L. [...] W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy H. B. podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł netto. Z tej kwoty opłaca mieszkanie, energię, gaz i telefon – [...] zł, ok. [...] zł wydaje na leki i spłaca kredyt – rata [...] zł zaciągnięty na leczenie syna. Jako jedyny majątek wymieniła [...] części domu i zabudowań gospodarczych oraz [...] nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Według oświadczenia prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem utrzymania jest niewielkie świadczenie przedemerytalne. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie jest ona w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło