VIII SA/Wa 818/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-03

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Artur Kot, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać stwierdzona za nieważną z powodu rzekomego fałszerstwa podpisu właściciela nieruchomości, jeśli brak jest orzeczenia sądu lub prokuratury potwierdzającego fałszerstwo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., które muszą dotyczyć samej decyzji, a nie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Fałszerstwo podpisu, bez potwierdzenia przez sąd lub prokuraturę, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stan faktyczny
H.B. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. z 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kabla światłowodowego na jej nieruchomości, zarzucając fałszerstwo podpisu na umowie. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując brak orzeczenia sądu lub prokuratury potwierdzającego fałszerstwo. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej działki skarżącej, a w pozostałej części uchylił i umorzył postępowanie. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał i nakazał wypłacić adwokatowi R.G. kwotę 240 zł oraz 55,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 15, poz. 1118 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu wniosku H.B. dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...].11.2000 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej inwestorowi Bankowemu Przedsiębiorstwu Telekomunikacyjnemu [...] S.A. na budowę kabla światłowodowego relacji W. – K., na odcinku terenu gminy P. obejmującego miejscowości : B., O., L.S., P.K., F. – odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...].11.2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzja wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Wnioskodawczyni w swym wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazała, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa – bez jej zgody jako właścicielki nieruchomości, przez którą inwestycja przebiega. Podniosła, że nie składała żadnego podpisu na umowie, a znajdujący się na niej podpis nie należy do niej. Do wniosku dołączyła kopię opinii biegłego sądowego, z której wynika, że podpisy złożone na dokumentach nie są autentycznymi podpisami wnioskodawczyni. Organ analizując cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie znalazł podstaw do wzruszenia decyzji, bowiem nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, które wskazywałyby, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ w aktach sprawy brak jest dokumentu – orzeczenia sądu lub prokuratury orzekającego fałszerstwo, nie ma podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji w trybie nadzwyczajnym. Ponadto organ zauważył, że fakt występowania fałszerstwa – ale potwierdzony przez sąd lub prokuraturę, może stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji na jego podstawie wydanej jedynie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H.B.. Podniosła, że art. 156 § 1 pkt 4 kpa przewiduje przesłankę stwierdzenia nieważności, gdy decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a ponieważ nie istnieje taka osoba z którą była zawarta umowa, więc nie została doręczona nikomu, dlatego nie mogła być zaskarżona w wyznaczonym terminie. Ponieważ od doręczenia zaskarżonej decyzji nie upłynęło jeszcze 10 lat, zaś zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, dlatego jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dodała, że oryginały sfałszowanych dokumentów znajdują się w Prokuraturze, która nie zakończyła jeszcze postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 2 listopada 2009 r. w części dotyczącej działki nr ewid. [...], w pozostałej części uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądowo - administracyjne wskazał, że decyzja Wójta Gminy P. z 2000 r. powinna być poddana kontroli w zakresie w jakim dotyczy ona działki należącej do wnioskodawczyni, dlatego należało uchylić zaskarżoną decyzję w części nie dotyczącej działki nr [...] i umorzyć postępowanie przed organem I instancji w tym zakresie. Co do pozostałej części decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Wójta Gminy P. z 2000 r. nie narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Nadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kwestia sfałszowania podpisu na umowie nie może być przedmiotem badania organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast wskazana okoliczność może stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Przesłanki wznowieniowe nie mogę być badane w postępowaniu nieważnościowym. Odwołująca się złożyła stosowny wniosek o wznowienie postępowania, który został przekazany według właściwości Staroście B.. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. o pozwoleniu na budowę, która poprzedzona była decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest sprzeczna z żadnymi innymi przepisami prawa budowlanego. Co zaś tyczy się zarzutu odwołującej się, że podstawą do stwierdzenia nieważności może być art. 156 § 1 pkt 4 kpa, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, to organ wskazał, że decyzja o pozwoleniu na budowę skierowana jest do inwestora, dlatego zarzut ten organ uznał za niezasadny. Ponieważ decyzja organu I instancji w zakresie dotyczącym działki odwołującej się nie jest dotknięta żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, dlatego należało ją w tym zakresie utrzymać w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H.B. (dalej jako skarżąca). W uzasadnieniu skargi powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty, zawarte w zaskarżonej decyzji, i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z 2000 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Kwestia wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem ww. decyzji, a dokładnie przekazania według właściwości wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, jest przedmiotem innej sprawy rozpoznawanej przez tutejszy Sąd pod sygnaturą VIII SA/Wa 820/10. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy ustalając stan faktyczny sprawy. Tak ustalony stan faktyczny organy zbadały pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, zbadały również czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest zgodna z wcześniej wydaną decyzją ustalającą warunki zabudowy oraz czy jest zgodna z przepisami prawa budowlanego. Tak przeprowadzone badanie zgodności ww. decyzji z prawem dało wynik negatywny. Oceny tej nie sposób w żaden sposób podważyć, gdyż odpowiada ona prawu. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów skarżącej udzielając odpowiedzi co do zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Ocenę tą Sąd również podziela. Należy podkreślić, że skarżona decyzja została skierowana do inwestora, a w związku z tym nie można mówić o skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zauważyć należy, że organ pouczył skarżącą o tym, że podnoszone przez nią okoliczności (sfałszowania jej podpisu) mogłyby ewentualnie odnieść skutek w postępowaniu o wznowienie postępowania. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym powszechnie przyjmuje się, iż okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008r., sygn. akt I OSK 120/08, Lex nr 485364). W odróżnieniu od przypadków, które uzasadniają wznowienie postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.), gdzie wadą jest dotknięte samo postępowanie (np. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktycznie okazały się fałszywe lub orzekał pracownik, który podlegał wyłączeniu), w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wada - i to wyjątkowo ciężka - musi tkwić w samej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998r., sygn. akt II SA 1241/98, Lex nr 41894). W wyroku z dnia 28 marca 1988 r., sygn. akt II SA 1241/98 (opubl. ONSA 1988/1/45) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) orzeczono, jak w pkt 2 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło