VIII SA/Wa 822/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-14
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która zamieszkuje za granicą i otrzymuje rentę, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie radcy prawnego, jeśli nie udokumentuje swojej sytuacji materialnej w sposób przekonujący?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku udokumentowania wysokości otrzymywanej renty ani nie wyjaśnił, dlaczego dysponując znacznymi środkami na rachunku bankowym nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Analiza wyciągów bankowych wykazała, że na rachunku znajdowały się środki wielokrotnie przekraczające wysokość wpisu sądowego, co przemawia przeciwko przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał, że zamieszkuje w USA, posiada dom w Polsce obciążony hipoteką i mieszkanie w Polsce, gdzie mieszka jego matka na podstawie umowy dożywocia. Twierdził, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Do wniosku załączył wyciągi z rachunku bankowego, z których wynikało, że na koncie znajdowały się znaczne środki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pismach złożonych w wyniku uzupełnienia wniosku Z. B. podał, że aktualnie zamieszkuje w USA, gdzie otrzymuje rentę "ze związku zawodowego", posiada dom – [...] m² (zajęty przez bank), zaś w Polsce – gdzie swój pobyt traktuje jako czasowy ma "kawalerkę" zamieszkałą przez matkę w ramach umowy dożywocia. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (ogłoszenie bankructwa w USA) i zdrowotnej ([...]). Do pisma z dnia [...] października 2011 r. skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy, z których wynika, że saldo w miesiącu kwietniu wynosiło – [...] zł, maju – [...] zł, czerwcu – [...] zł, lipcu – [...] zł, sierpniu [...] zł, wrześniu – [...] zł. W piśmie z [...] października 2011 r. skarżący wyjaśnił, że do dnia [...] listopada 2011 r. złoży dokumenty potwierdzające stan zdrowia.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku udokumentowania wysokości otrzymywanej renty chorobowej. Nie wykazał tym samym jakoby znajdował się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej ponoszenie kosztów sądowych wywołanych wniesieniem skargi. Sama natomiast analiza złożonych wyciągów z rachunków bakowych przemawia za oceną, że skarżący nie jest osobą pozbawioną środków do życia. Od kwietnia do sierpnia 2011 r. na rachunku tym znajdowała się kwota kilkunastu tysięcy zł, a więc w dacie złożenia skargi – lipiec 2011 r. wielokrotnie przekraczająca wysokość ustalonego od niej wpisu. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego dysponując stosunkowo dużymi środkami na rachunku nie jest w stanie partycypować kosztach sądowych i co pochłania w większości te środki. Nie wykazał tym samym w sposób przekonywający, że istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego instytucji prawa pomocy.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło