VIII SA/Wa 822/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] lipca 2011 r. Z. B. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jednocześnie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy (formularz PPF) wniósł także o ustanowienie rady prawnego. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, jak i pism stanowiących uzupełnienie wynika, że aktualnie zamieszkuje on w [...], gdzie otrzymuje rentę "ze związku zawodowego", posiada dom – [...] m² (zajęty przez bank), zaś w Polsce, gdzie swój pobyt traktuje jako czasowy, posiada "kawalerkę" zamieszkałą przez matkę w ramach umowy dożywocia. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (ogłoszenie bankructwa w [...]) i zdrowotnej ([...]). Do pisma z [...] października 2011 r. skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy, z których wynika, że saldo w miesiącu kwietniu wynosiło – [...] zł, maju – [...] zł, czerwcu – [...] zł, lipcu – [...] zł, sierpniu [...] zł, wrześniu – [...] zł. W piśmie z [...] października 2011 r. skarżący wyjaśnił, że do [...] listopada 2011 r. złoży dokumenty potwierdzające stan zdrowia. Postanowieniem z 14 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] listopada 2011 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Uznał odmowę przyznania prawa pomocy za mocno krzywdzącą. Oświadczył, iż świadczenie rentowe wynosi ok. [...] zł. Wyjaśnił, iż kwoty wpłacane na rachunek w Polsce są jego zabezpieczeniem w czasie przyjazdu do kraju, pozwalają na zakup biletu lotniczego ([...] zł), pomoc finansową matce oraz opłatę pomocy dla niej. Skarżący wskazał, iż sytuacja związana z prowadzonym postępowaniem podatkowym, która zbiegła się z ze skutkami kryzysu i jego upadkiem na zdrowiu, jest dla niego bardzo trudna pod każdym względem. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § 2 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia przykładowo kosztów wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...] złotych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał on bowiem w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Nie przedstawił w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanej renty. Do sprzeciwu nie załączył żadnych dowodów potwierdzających zasadność jego wniosku. Dlatego też Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest osobą pozbawioną środków do życia. Od kwietnia do sierpnia 2011 r. na rachunku tym znajdowała się kwota kilkunastu tysięcy złotych. Stąd wniosek, że posiada on środki pieniężne niezbędne do kontynuowania postępowania sądowego. Tym bardziej, iż w dacie złożenia skargi, tj. w lipcu 2011 r. na rachunku bankowym posiadał środki pieniężne w kwocie [...] zł, czyli w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość ustalonego wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.