VIII SA/Wa 823/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-27

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci beneficjenta środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, organy administracji mogą odmówić umorzenia należności przypadającej od poręczycieli, mimo istnienia przesłanek wskazanych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy i nie jest obligatoryjna nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Organy administracji prawidłowo oceniły, że sytuacja finansowa poręczycieli pozwala na dochodzenie należności, a umowa poręczenia stanowi dodatkowe zabezpieczenie, które nie może być ignorowane przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o umorzenie należności wynikającej z dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej, przyznanego zmarłej G. S. i zabezpieczonego wekslem in blanco z poręczeniem M. K. i E. B. Po śmierci beneficjentki, poręczyciele wystąpili o umorzenie należności, powołując się na swoją sytuację materialną. Organy administracji obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że poręczyciele posiadają wystarczające dochody i majątek, a także że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wynikającej z przyznanej kwoty dofinansowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r., po rozpatrzeniu odwołań M. K. i E. B. utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia należności przypadającej od odwołujących – poręczycieli po zmarłej G. S., wynikającej z przyznanej kwoty dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] sierpnia 2013 r. została zawarta umowa nr [...] pomiędzy Starostą R. reprezentowanym przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R., a G. S. o przyznanie bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Zabezpieczenie spłaty udzielonego dofinansowania stanowił weksel in blanco z poręczeniem wekslowym dwóch osób. W dniu 14 maja 2014 r. poręczyciel M. K. poinformował Urząd, załączając akt zgonu, iż G. S. zmarła [...] maja 2014 r. Jednocześnie wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o umorzenie części kwoty dofinansowania, ustalonej na kwotę [...] zł należności głównej i [...] zł kwoty niewydatkowanej od której nalicza się odsetki. Kolejnymi decyzjami organ I instancji odmawiał umorzenia należności i umarzał postępowanie w zakresie rozłożenia należności na raty (decyzja z [...] września 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] października 2015 r.). Z kolei Wojewoda [...] uchylał wydane rozstrzygnięcia przez organ I instancji (decyzja z [...] października 2014 r., [...] kwietnia 2015 r., [...] lipca 2015 r., [...] grudnia 2015 r. ). Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Starosta R. orzekł o odmowie umorzenia należności, przypadającej od M. K. i E. B., zaś Wojewoda [...] decyzję tę uchylił w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Powołana decyzja Wojewody została, wskutek zaskarżenia M. K. uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 303/16. Po wyroku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 roku nr [...]uchylił decyzję Starosty R. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, stosownie do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. VIII SA/Wa 303/16, celem ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i majątkowej E. B. i M. K.. Starosta R., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wydał w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję znak: [...], odmawiając umorzenia należności przypadającej od E. B. i M. K. w łącznej kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 76 ust. 7 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit d ustawy z 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, dalej ustawa o promocji zatrudnienia) oraz art. 104 i 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej kpa). Uzasadniając wydaną decyzję, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, odnośnie sytuacji materialnej wnioskujących o umorzenie poręczycieli, Starosta R. ustalił, że M. K. posiada nieruchomości - budynek mieszkalny powierzchni [...] m² w trakcie budowy i jest właścicielem działki o powierzchni [...] m² o wartości około [...] zł., posiada samochód osobowy marki [...] o wartości [...] zł., ponadto uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia z wynagrodzeniem miesięcznym około [...] zł. Jak wyjaśnił organ I instancji z oświadczenia majątkowego ww. wynika, że nie posiada oszczędności i kredytów, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, wynajmując mieszkanie o powierzchni [...] m². W prowadzonym postępowaniu M. K. dołączył kserokopię oświadczenia spadkobierców G. S.; syna i córki (byłej współmałżonka E. B.), dotyczące przejęcia - odbioru przedmiotów po zmarłej w tym między innymi samochodu osobowego [...] z osprzętem; oświetlenie taxi, naklejki boczne oraz kasę fiskalną, taksometr radio CB z anteną. Przedmioty te zakupione były w ramach wyżej cytowanej umowy dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej-usługi taxi, którą prowadziła G. S.. Z kolei jak stwierdził Starosta, E. B. przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu na pełny etat w [...] z wynagrodzeniem zasadniczym [...] zł brutto. Również z jego oświadczenia majątkowego wynika, że nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego, pozostaje natomiast we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem dzieci w wieku szkolnym ([...] i [...]lat). Otrzymuje zasiłek alimentacyjny [...] zł na każde dziecko. Ww. oświadczył, iż nie jest w stanie spłacić zadłużenia po zmarłej (byłej) teściowej G. S.. Sprawa skarżących, zgodnie z wymogiem przepisu art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, została przedstawiona do zaopiniowania Powiatowej Radzie Rynku Pracy (Powiatowej Radzie Zatrudnienia), która po zapoznaniu się z całokształtem sprawy na posiedzeniu w dniu [...] maja 2017 r. – negatywnie zaopiniowała wniosek M. K. i E. B. dotyczący umorzenia należności z tytułu wypłaconego dofinansowania po zmarłej G. S.. Po przeprowadzeniu postępowania, dokonaniu analizy materiału dowodowego i oceny prawnej wynikającej z art. 76 ust 7 ustawy o promocji zatrudnienia, Starosta uznał, że nie zaszły przesłanki do umorzenia należności. W ocenie organu istnieje majątek, z którego można dochodzić należności w ramach postępowania egzekucyjnego, zatem nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy powołanej wyżej. Ponadto stronom decyzji będzie przysługiwało roszczenie regresowe w stosunku do spadkobierców G. S. i w tej sytuacji również nie spełniła się przesłanka opisana w art. 76 ust. 7 pkt 3, podobnie jak przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4. Końcowo Starosta podkreślił, że decyzje o umorzeniu należności są decyzjami uznaniowymi, zaś zaistniały stan faktyczny w sprawie potwierdzający istnienie majątku wyklucza wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem. W odwołaniu od powyższej decyzji, E. B. wskazał, że nie zgadza się z oceną organu I instancji, ponieważ majątek po zmarłej G. S. przejęły dzieci zmarłej, M. S. i K. B., była żona Strony. Ww. dołączył do odwołania kopię wyroku rozwodowego z dnia [...] czerwca 2015 r. podając przy tym, że po rozwodzie dzieci pozostały przy nim. Uważa że nie powinien odpowiadać za długi po zmarłej byłej teściowej. Z kolei M. K. w swoim odwołaniu sformułował wobec decyzji Starosty R. szereg zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz wniósł o umorzenie żądanej kwoty w oparciu o art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia albo o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony, w pierwszej kolejności Starosta R. powinien podjąć próby odzyskania majątku zakupionego z udzielonej dotacji od spadkobierców zmarłej, na zasadach ogólnych, czego nie uczynił. Strona uważa, że jego odpowiedzialność jest drugorzędna, a żądania wysuwane przez organ I instancji nieuzasadnione, wobec niepodjęcia działań zmierzających do odzyskania majątku od spadkobierców zmarłej. Wojewoda [...] (dalej także jako: organ odwoławczy) powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z [...] czerwca 2017 r. Po przedstawieniu przebiegu postępowania i treści art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, organ odwoławczy wywiódł, iż regulacja wynikająca z powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia w całości lub w części nienależnie pobranego świadczenia następuje w drodze uznaniowej decyzji właściwego organu, co oznacza, że po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych, wskazanych w art. 76 ust 7 wskazanej ustawy, warunkujących wydanie decyzji, po stronie organu administracji brak jest obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem Strony. Wyjaśnił, że wydanie decyzji uznaniowej, aby spełniała wymogi zgodności z prawem, powinno być poprzedzone rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. Oceniając kontrolowaną decyzję Starosty R., uznał ją za zasadną i przyjął, że sytuacja życiowa, finansowa i rodzinna odwołujących się E. B. i M. K. w chwili ponownego rozstrzygania wniosku o umorzenie należności nie dawała podstaw do umorzenia należności przypadających od Stron z tytułu zwrotu jednorazowo przyznanych G. S. środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Zaznaczył przy tym, że sytuacja materialna i życiowa Stron w jego ocenie jest przeciętna, jednak twierdzenie, iż sytuacja finansowa nie pozwala odwołującym na spłatę kwoty należnej jest nieuzasadniona w świetle udowodnionego stanu faktycznego. Jak podał Wojewoda - umorzenie należności w oparciu o art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy umożliwia organowi w bardzo szczególnych, wyjątkowych przypadkach na odstąpienie od egzekucji należności wyłącznie w oparciu o względy społeczne i ma na celu ochronę osoby zobowiązanej do spłaty i/lub osób od niego zależnych. Dodał, iż dotacja została udzielona ze środków publicznych i należy mieć również na uwadze interes wierzyciela - Skarbu Państwa, a nie wyłącznie interes wnioskodawców. Zatem stwierdził, że w przedmiotowej sprawie żadne szczególne względy społeczne, uzasadniające umorzenie należności nie występują, wbrew twierdzeniom odwołujących. M. K. i E. B. pracują, na bieżąco regulują comiesięczne zobowiązania, nie wykazując zadłużenia. Jedna ze stron M. K. jest w trakcie budowy domu. W rezultacie argumentacja E. B. i M. K., podnoszona we wniesionych odwołaniach, nie znalazła uznania organu odwoławczego i w oparciu o dokonane ustalenia przez organ I instancji, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. (dalej skarżący) wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście R.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, w szczególności: art. 76 ust. 7 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez uznanie, że dany przepis nie ma w tym przypadku zastosowanie, w sytuacji gdy powołany przepis daje podstawy do umorzenia należności w całości w stosunku do jego osoby, art. 76 ust. 7 pkt 3 powołanej ustawy poprzez uznanie, że nie ma podstaw do odzyskania należności od spadkobierców, a przepis w pkt. 3 jasno wskazuje, że odpowiedzialność poręczycieli występuje wtedy, gdy osoba zmarła i nie pozostawiła majątku, z którego można dochodzić należności, art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że w przypadku śmierci beneficjenta starosta zażąda od razu zwrotu od poręczycieli w przypadku gdy umowa w tym zakresie milczy i należałoby zastosować przepisy postępowania cywilnego i zażądać zwrotu na zasadach ogólnych w pierwszej kolejności, na co wskazywał wojewoda w poprzednich decyzjach, art. 7 k.p.a. poprzez brak reakcji ze strony Starosty i ostatecznie Wojewody na wnioski odwołujących o zwrócenie się do spadkobierców o zwrot należności w przypadku gdy organ winien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu kwestii związanych ze składanymi w sprawie wnioskami dotyczącymi dochodzenia należności od spadkobierców zmarłej G. S. w sytuacji gdy Wojewoda uprzednio wskazywał na taką konieczność, art. 7 k.p.a. poprzez czynienie zarzutu stronie odwołującej wobec nieokazania umowy o prace i nie wskazania miejsca pracy, - art. 8 k.p.a. poprzez wydanie w tej samej sprawie wielu przeczących sobie wzajemnie decyzji na różnych poziomach postępowania administracyjnego, a także poprzez przyjęcie automatycznej odpowiedzialności poręczycieli i próby przerzucenia ciężaru związanego z odzyskaniem należności na stronę skarżącą, co nie budzi zaufania do władzy publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wydane przez organy decyzje łamią podstawowe zasady postępowania administracyjnego i powinny być uchylone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia (ustawy z 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Spór dotyczy zasadności odmowy umorzenia dwóm poręczycielom - zadłużenia z tytułu zwrotu otrzymanych środków na podjęcie działalności gospodarczej przez G. S.. Przypomnieć zatem należy, że ww. zawarła z Powiatem R. – Starostą umowę nr [...] r. o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej. Zabezpieczeniem zawartej umowy był weksel in blanco wystawiony przez G. S., poręczony przez M. K. i E. B.. Po śmierci beneficjentki M. K. złożył wniosek o umorzenie wypłaconej kwoty dofinansowania. Zaskarżonymi decyzjami organy odmówiły umorzenia należności. Art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. A zatem przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia umorzenia należności z tytułu przyznanej i wypłaconej kwoty środków na podjęcie działalności gospodarczej na mocy umowy zawartej przez beneficjentkę i Starostą (umowę nr [...] r.). Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy najpierw wyjaśnić, że decyzja w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie słowa "może" w art. 76 ust. 7 u.p.z. (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1155/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1445/10, tamże). Tym samym ustawodawca pozostawia organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny przy wydawaniu omawianego rozstrzygnięcia. Uwaga ta nie oznacza jednak, że organy administracji publicznej mogą wydać w tej mierze decyzję zupełnie dowolną. Niewątpliwie orzekanie przez organy administracji w ramach tego uznania nie oznacza dowolności w rozstrzyganiu sprawy, ale musi wynikać z okoliczności tej sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny legalności działań organów w ramach uznania sprowadza się zatem do tego, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego. Sam wybór rozstrzygnięcia przez organy pozostaje już poza kontrolą sądową. Starosta podejmuje decyzję o odroczeniu, rozłożeniu na raty, czy umorzeniu całości lub części nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz uzasadniony interes Skarbu Państwa (wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., I OSK 576/06, LEX nr 341251). Z ustalonego stanu faktycznego, nie zakwestionowanego przez skarżących ewidentnie wynika, że obaj skarżący będący wnioskodawcami w niniejszej sprawie, osiągają dochody, z których istnieje możliwość wyegzekwowania należnej do zwrotu kwoty, chociażby w systemie ratalnym. Potwierdzają to złożone oświadczenia majątkowe złożone w toku postępowania administracyjnego. Nie mnie podkreślić należy, że zawarta umowa jak wynika z § 8 (umowy) była zabezpieczona poprzez weksel in blanco z poręczeniem wekslowym dwóch osób. Ponadto w § 11 umowy zawarto zapis, z którego wynika, że w zakresie nie unormowanym niniejszą umową mają zastosowanie przepisy kodeksu Cywilnego. Skarżący – będący poręczycielami, oferując zabezpieczenie środków otrzymanych z Funduszu Pracy, zgodzili się na egzekwowanie długu właśnie od poręczyciela w sytuacji niewydolności finansowej skarżącego. Poręczyciel przedłożył organowi, potwierdzone własnoręcznym podpisem oświadczenie o uzyskiwanych dochodach, ze wskazaniem źródła i kwoty dochodu oraz aktualnych zobowiązaniach finansowych. Nie można także w przedmiotowej sprawie abstrahować od faktu, że umowa o przyznaniu środków na podjęcie działalności gospodarczej została zabezpieczona wekslem in blanco z poręczeniem wekslowym dwóch osób. Zawierająca umowę (G. S.), oferując zabezpieczenie otrzymanych środków poprzez poręczenie dwóch osób fizycznych, zgodziła się na egzekwowanie długu od tych osób w sytuacji własnej niewydolności finansowej. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 46 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2012 r., poz. 457) Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia formą zabezpieczenia zwrotu refundacji lub dofinansowania może być poręczenie, weksel z poręczeniem wekslowym (aval), gwarancja bankowa, zastaw na prawach lub rzeczach, blokada środków zgromadzonych na rachunku bankowym albo akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika, a w przypadku poręczenia zwrotu refundacji lub dofinansowania przez osobę fizyczną poręczyciel przedkłada staroście oświadczenie o uzyskiwanych dochodach ze wskazaniem źródła i kwoty dochodu oraz o aktualnych zobowiązaniach finansowych z określeniem wysokości miesięcznej spłaty zadłużenia, podając jednocześnie imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, jeżeli został nadany, oraz nazwę i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość. Wśród przesłanek zastosowania umorzenia należności wskazanych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca nie wymienił kwestii zabezpieczeń z § 10 rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. Umowy poręczenia nie mogą być zatem przez organy traktowane jako ustawowa negatywna przesłanka do umorzenia należności, jednak zignorowanie ich zawarcia mogłoby z kolei prowadzić do sytuacji paradoksalnych. Zgodnie z art. 876 § 1 k.c. przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Niewykonanie zobowiązania przez dłużnika może zaś wynikać m. in. z okoliczności, które w świetle art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia mogą stanowić podstawę umorzenia należności. Pomijanie zatem zawarcia umów poręczenia w trakcie rozpoznawania spraw o umorzenie należności mogłoby prowadzić do iluzoryczności poręczenia, którego celem jest przecież wyłącznie zabezpieczenie zwrotu środków. Jednocześnie Sąd stwierdza, że aktualne ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne uznaje, iż w oparciu o art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, o umorzenie należności na podstawie powołanego przepisu mogą ubiegać się jedynie beneficjenci umowy. Nie mniej nie można zapominać wytycznych Sądu wynikających z wyroku VIII SA/Wa 303/16, dlatego też Sąd uznał, że wytyczne te choć chybione zostały wykonane. Jednocześnie Sąd zaznacza, że umowa podpisana przez poręczycieli podlega reżimowi prawa cywilnego, tym samym jej niewykonanie lub skutki niewykonania bądź nienależytego wykonania podlegają temu reżimowi. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło