VIII SA/Wa 826/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-18

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, gdzie strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia adwokata, jeśli strona nie wykazała trudnej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać odmówiony, jeśli strona nie wykazała trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej potrzebę przyznania takiego wsparcia, zwłaszcza gdy posiada stały dochód i jest zwolniona z innych opłat.
Stan faktyczny
E. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z mężem z dochodu w łącznej wysokości [...] zł, a zobowiązania wynoszą ok. [...] zł, wskazując na schorzenia obojga. Sąd uznał, że wnioskodawczyni jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie adwokata nie został wystarczająco uzasadniony trudną sytuacją finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. E. G., wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem utrzymuje się dochodu w łącznej wysokości [...] zł, a zobowiązania i stałe wydatki wynoszą ok. [...] zł. Oświadczyła, że oboje z mężem są osobami schorowanymi. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawczyni zwolniona jest zatem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. Wnioskodawczyni podobnie jak jej mąż posiada stały dochód z tytułu zatrudnienia – [...] zł i jakkolwiek wskazała, że stałe zobowiązania wynoszą ok. [...] zł to nie wyjaśniła jakiego rodzaju są to wydatki. W zasadzie nie uzasadniła złożonego wniosku w zakresie wykazania trudnej sytuacji finansowej rodziny. Nie wykazała także, aby istotnie małżonkowie mieli problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, co w sytuacji ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych pozwala na przyjęcie, że jeśli wnioskodawczyni uzna za konieczny udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika to będzie w stanie ponieść takie koszty. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło