VIII SA/Wa 831/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. B. o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanowił: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z 7 grudnia 2015 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że oboje z żoną są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, na utrzymaniu mają dwoje małoletnich dzieci ([...] i [...] lat). Rodzina zamieszkuje w domu użyczonym przez ojca skarżącego, który wspomaga ją finansowo. Skarżący podał, że posiada [...]ha gruntu rolnego, którego nie uprawia, gdyż nie stać go na zakup maszyn i środków niezbędnych do produkcji rolnej. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku oświadczył, że jego żona nie podejmuje pracy, gdyż wychowuje dwoje małoletnich dzieci. Natomiast pomoc jaką rodzina otrzymuje od ojca skarżącego to kwota ok. [...]zł. Oświadczył także, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej (w załączeniu zaświadczenie). Odnośnie finansowania ustanowionego pełnomocnika z wyboru podał, że zgodnie z umową z pełnomocnikiem jego wynagrodzenie będzie uzależnione od wyniku postępowania i wypłacone po zakończeniu sprawy. Skarżący nie podał jednak, do czego był zobowiązany ww. wezwaniem obiektywnych przyczyn uniemożliwiających mu podjęcie zatrudnienia (jest trwale bezrobotny od 2011 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, referendarz sądowy prawidłowo uznał, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że w jego przypadku przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest obiektywnie zasadne. Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania podziela uzasadnione wątpliwości referendarza sądowego, o których mowa w zaskarżonym rozstrzygnięciu co do rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Oświadczenia skarżącego są bowiem niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji pod kątem spełniania przesłanek do przyznania mu prawa pomocy. Nie wykazał on bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, niezastosowanie się do wezwania wystosowanego do skarżącego w trybie powołanego wyżej przepisu art. 255 u.p.p.s.a. powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny. Wątpliwości co do oświadczeń skarżącego pozostały niewyjaśnione. W rezultacie Sąd został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy sytuacja taka nie jest odosobniona, gdyż skarżący wielokrotnie występował do tutejszego Sądu z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, notorycznie powołując te same lub podobne okoliczności faktyczne. Dlatego Sąd podziela ocenę, że w niniejszej sprawie wobec niewypełnienia nałożonego przez Sąd obowiązku, brak jest możliwości ustalenia czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z treścią powołanego na wstępie art. 246 § 1 p.p.s.a. na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2 tego przepisu. Zawarty zaś w jego treści zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w trudnej sytuacji, która umożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy prawidłowo przyjął zatem, że wobec nienadesłania wszystkich materiałów źródłowych, sytuacja majątkowa skarżącego nie jest możliwa do zbadania. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.