VIII SA/Wa 833/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2009 r. E.K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem, dwiema córkami i małoletnią wnuczką. Łączny dochód skarżącej i jej męża z tytułu zatrudnienia wynosi [...] zł brutto. Jako jedyny majątek wymieniono dom mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nadesłała oświadczenie, w którym podała, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł jest dla jej rodziny dużym obciążeniem, bowiem zalega ona z zapłatą podatku od nieruchomości ([...] zł), co jest przedmiotem niniejszej sprawy. Ponadto wyjaśniła, że do wskazanego w formularzu dochodu jej rodziny należy doliczyć kwotę [...] zł, którą jej córka otrzymuje od męża regularnie na utrzymanie. Załączyła także informację Spółdzielni Mieszkaniowej o wysokości czynszu za mieszkanie ustalonego w wysokości [...] zł oraz fakturę za gaz na kwotę [...] zł i za energię na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek E.K. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy, wysokość kosztów do jakich jest zobowiązana skarżąca jej oraz sytuację majątkową i rodzinną, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie wykazała w sposób przekonywający, że istotnie brak jest po jej stronie możliwości zgromadzenia środków finansowych niezbędnych dla pokrycia kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Podkreślić bowiem należy, że jedyne koszty do jakich jest ona zobowiązana to wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Jest to najniższy wpis przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stały dochód z tytuł zatrudnienia, który miesięcznie wynosi [...] zł brutto, również pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym córka otrzymuje od męża regularnie [...] zł miesięcznie. Nie jest zatem skarżąca osobą ubogą pozbawioną źródła utrzymania, której sytuacja uzasadniałaby obciążenie kosztami postępowania sądowego skarbu państwa. Również wysokość kosztów bieżącego utrzymania jakie ponosi skarżąca w zestawieniu z wysokością ustalonego wpisu od skargi nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślenie wymaga również to, iż skarżąca nie w pełni wywiązała się z nałożonego obowiązku wyjaśnienia własnej sytuacji finansowej. Zobowiązana do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów takich nie przedstawiła, nie wskazała również, czy pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym druga córka, także dorosła osiąga jakiekolwiek dochody, czy ewentualnie jest osobą bezrobotną. Z tych samych przyczyn uznano, że na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek o ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz charakter sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonywający, iż nie jest w sanie ponieść kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.