VIII SA/Wa 837/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 3 października 2024 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Postanowieniem z 3 października 2024 r., po rozpatrzeniu wniosku A. K. (dalej: "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS") nr [...] z 20.08.2024 r., odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 5.08.2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 15.07.2024 r. nr [...] złożonego na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), DIAS utrzymał w mocy postanowienie własne. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "NUS" lub "organ egzekucyjny") wszczął wobec majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: z 10.02.2021 r. nr [...] (doręczonego 26.02.2021 r.) wystawionego przez NUS, obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie należności głównej 312,00 zł plus należne odsetki za zwłokę 16,40 zł, z 12.07.2018 r. nr [...] (doręczony 23.10.2018 r. w trybie zastępczym), z 14.01.2019 r. nr [...] (doręczony 21.03.2019 r.) wystawionych przez Wójta Gminy C., obejmujących należności z tytułu podatku rolnego za okres 01- 12/2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 220,00 zł, z 5.03.2019 r. nr [...] (doręczony 30.05.2019 r.), z 31.05.2019 r. nr [...] (doręczony 5.08.2019 r.), z 17.06.2019 r. nr [...] (doręczony 19.09.20219 r.), z 11.01.2021 r. nr [...] (doręczony 29.01.2021 r.), z 10.10.2023 r. nr [...] (doręczony 23.10.2023 r.) wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O., obejmujących należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu z 21.10.2016 r., 18.09.2016 r., 31.10.2016 r., 6.09.2019 r., 20.02.2023 r. w łącznej kwocie należności głównej 2.450,00 zł. W celu wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny dokonał, zawiadomieniem z 17.04.2024 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę u A. J. G.. Zawiadomienie doręczono pracodawcy 30.04.2024 r., natomiast na adres strony 23.04.2024 r. Pismem z 29.04.2024 r. skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną ww. zawiadomieniem z 17.04.2024 r., która postanowieniem NUS z 15.05.2024 r. nr [...] została oddalona. Postanowienie to, w wyniku rozpatrzenia zażalenia strony zostało następnie utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z 15.07.2024 r. nr [...]. Pismem z 5.08.2024 r., powołując się na art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 15.07.2024 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z 20.08.2024 r. nr [...] Dyrektor IAS na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż możliwość wyboru sposobu zaskarżania wprowadzonego przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a. dotyczy rozstrzygnięć zawierających pouczenie, że stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto wskazał, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że nie jest dopuszczalna zmiana kwalifikacji żądania strony na inne od tego, które wynika wprost z brzmienia treści żądania. Zaznaczył, że postanowienie z 15.07.2024 r. zawierało pouczenie, że w przypadku uznania, iż wydano je z naruszeniem prawa, skarżący może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora IAS w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zatem skarżący nie miał wynikającego z art. 52 § 3 p.p.s.a. wyboru środka zaskarżenia. Nadto DIAS wskazał, że jeżeli strona wystąpi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to traci możliwość wniesienia skargi do sądu. Utrzymując w mocy postanowienie własne z 20.08.2024r. DIAS powołał na wstępie przepisy art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 2505; dalej "u.p.e.a."), art. 17 § 1b tej ustawy oraz art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 dalej: "k.p.a."). Zauważył, że w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący pismem z 2.09.2024 r. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem DIAS nr [...] z 20.08.2024 r. odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. z 5.08.2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 15.07.2024 r. nr [...] dotyczącym oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Dyrektor IAS, działając jako organ II instancji stwierdził, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu nr [...] z 20.07.2024 r. stanowisko jest prawidłowe i zgodne z zaistniałym stanem faktycznym. Wskazał, iż postanowieniem z 15.07.2024 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z 15.05.2024 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, które jest ostateczne w administracyjnym toku instancji (art. 16 k.p.a.). Dodał, że postanowienia ostateczne to te postanowienia, na które nie służy zażalenie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem te, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do postanowień ostatecznych zaliczyć należy między innymi postanowienia wydane przez organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia zażalenia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, w stosunku do których upłynął termin do wniesienia zażalenia i termin ten nie został przywrócony. Przedmiotowe postanowienie zawierało stosowne pouczenie o prawie i terminie jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga do sądu administracyjnego otwierała etap postępowania sądowego, w którym zastosowanie mają przepisy p.p.s.a., w tym art. 53 § 1 oraz 54 § 1 wskazanej ustawy. Reasumując, zdaniem DIAS na etapie wydania postanowienia z 15.07.2024 r. w sprawie skargi na czynność przez Dyrektora IAS wyczerpano administracyjny tryb zaskarżenia. Tym samym wniosek strony z 5.08.24r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez DIAS na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. pozbawiony był podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia zawartego w nim żądania. Za zasadne uznał zatem zastosowanie w sprawie art. 61a k.p.a. i stanowisko wyrażone w postanowieniu Dyrektora IAS z dnia 20.08.2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wskazał, iż postanowienie Dyrektora IAS z dnia 3 października 2024 r. zaskarża w całości, jako niezgodnego ze staniem faktycznym i prawnym, w szczególności: - z art. 2 Konstytucji RP; 7 Konstytucji RP; art. 30 Konstytucji RP; Dyrektor IAS nie rozpoznał bowiem istoty sprawy, a uzasadnienie swojej decyzji oparł na stanowisku, które odbiega od obowiązującego prawa; - z art. 51 § 3 p.p.s.a. wobec błędnej interpretacji wyżej wymienionego przepisu. Wskazał, iż to strona decyduje o wniesieniu wniosku w oparciu o wyżej wymieniony przepis. W tym wypadku nie jest konieczne pouczenie co do możliwości wszczęcia takiej procedury. Jednocześnie nadmienił, że jego wniosek został wniesiony w terminie 30 dni od postanowienia z 15 lipca 2024r., znak sprawy: [...]. Jeżeli DIAS uważał, że takiej procedury nie można wszcząć czemu wniosku strony nie przekazał do Sądu. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do nadania wnioskowi strony z 5 sierpnia 2024r., prawidłowego toku opisanego art. 52 § 3 p.p.s.a. zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonym postanowieniu nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie, a będącego przedmiotem kontroli sądowej jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (zdanie pierwsze). Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości. Ocena okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, dokonana przez Dyrektora IAS jest prawidłowa. Przypomnieć wypada, że w realiach rozpoznawanej sprawy zaskarżone postanowienie z dnia 3 października 2024 r. zostało wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z 2.09.2024 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora IAS nr [...] z 20.08.2024 r. Postanowieniem tym Dyrektor IAS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. z 5.08.2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem DIAS z 15.07.2024 r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 15 maja 2024 r., oddalającego skargę skarżącego na czynność egzekucyjną dokonaną 17 kwietnia 2024 r. zawiadomieniem nr [...] w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Postanowienie Dyrektora IAS z dnia 15 lipca 2024 r. zawierało prawidłowe pouczenie oparte o przepisy art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. o prawie wniesienia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jak słusznie stwierdził Dyrektor IAS, na etapie wydania przez Dyrektora IAS postanowienia z 15.07.2024 r. w sprawie skargi na czynność egzekucyjną wyczerpano administracyjny tryb zaskarżenia. Strona zaś, po wyczerpaniu środków zaskarżenia w trybie administracyjnym miała możliwość wniesienia skargi do Sądu, zgodnie z pouczeniem. Tymczasem strona nie skorzystała z tej możliwości, ale wbrew treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. wniosła pismem z dnia 5 sierpnia 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora IAS na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Wskazany w tym piśmie adresat, podstawa prawna i treść żądania nie pozostawiają wątpliwości co do intencji strony w tym zakresie. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż Dyrektor IAS był zobligowany do nadania pismu biegu w sposób odmienny od wyraźnie wskazanego w jego treści, w szczególności, że skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości dalszego zaskarżenia postanowienia z dnia 15 lipca 2024 r. W świetle powyższych wywodów wniosek strony z 5 sierpnia 2024r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora IAS na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżącemu nie przysługiwał i brak było podstaw prawnych do jego merytorycznego rozpatrzenia. Prawidłowo zatem zastosowano w sprawie art. 61a k.p.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul. W powyższym przepisie ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, ale dotyczy do sytuacji kiedy stronie na etapie postępowania administracyjnego przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, celem wyczerpania środków zaskarżenia. Strona w takiej sytuacji może zrezygnować ze składnia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wnieść skargę do sądu bez skorzystania z tego prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący miał zaś możliwość wniesienia skargi do Sądu na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 15 lipca 2024 r., a nie przysługiwał jemu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, iż art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony z 5 sierpnia 2024r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora IAS z dnia 15 lipca 2024 r. Skarga jako niezasadna nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Dyrektor IAS nie dopuścił się bowiem wskazanych w skardze naruszeń, a także innych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Zauważyć jednocześnie należy, iż w skardze zostało zawarte żądanie dopuszczenia wniosków dowodowych, które miały być wskazane w uzasadnieniu skargi. Uzasadnienie skargi takich wniosków jednak nie zawiera, co sprawia, że żądanie przeprowadzenia dowodów było bezprzedmiotowe. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak wyroku.