VIII SA/Wa 838/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-17

Skład orzekający: Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w którym skarżący wskazał, że jest w stanie częściowo partycypować w kosztach, powinien być rozpoznany jako wniosek o całkowite zwolnienie, jeśli z dalszych wyjaśnień wynika, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje jego utratę mocy, a wniosek podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Sąd, analizując wyjaśnienia skarżącego zawarte w sprzeciwie, może uznać, że pierwotny wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powinien być rozpoznany jako wniosek o zwolnienie w całości, jeśli okoliczności sprawy wskazują na niemożność partycypowania w kosztach bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy przyznał częściowe zwolnienie ponad kwotę 50 zł. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację materialną swojej pięcioosobowej rodziny, w tym koszty utrzymania studiujących synów i leczenia chorej żony. Sąd uznał, że mimo wniosku o częściowe zwolnienie, sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono S. G. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej postanawia : zwolnić S. G. od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał S. G. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. W piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. tj. w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego skarżący nie zgodził się z dokonaną w tym postanowieniu oceną jego sytuacji rodzinnej i materialnej podając, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jak wynika z wyjaśnień zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] stycznia 2010 r., skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie żoną i trojgiem dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z wynagrodzenia małżonków za pracę oraz dieta z tytułu sprawowania mandatu radnego przez skarżącego w łącznej wysokości [...] zł brutto. Skarżący wyjaśnił, że dwóch synów studiuje w systemie dziennym, a koszty ich utrzymania wynoszą miesięcznie [...] zł (wyżywienie i akademik). Ponadto rodzina ponosi wydatki z wiązane z chorobą nowotworową żony skarżącego tj. wizyty lekarskie w Ł. oraz niezbędne lekarstwa ok. [...] zł miesięcznie. Pozostała kwota musi wystarczyć na bieżące utrzymanie małżonków i małoletniej córki. W złożonym sprzeciwie skarżący podkreślił, że "od niedawna" ma stałą pracę, natomiast wcześniej był osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i zmuszony był opiekować się chorą żoną i małoletnią córką. Wyjaśnił, że w jego sytuacji materialnej każdy dodatkowy wydatek stanowi obciążenie dla domowego budżetu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Przede wszystkim zauważyć należy, że w złożonym w dniu [...] stycznia 2010 r. wniosku skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, co sugerowałoby, że jest on w stanie częściowo partycypować w tychże kosztach. Biorąc jednak pod uwagę wyjaśnienia zawarte w sprzeciwie Sąd uznał, że wniosek skarżącego dotyczy zwolnienia od kosztów w całości i w takim też zakresie poddał go rozpoznaniu. Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a., wynika, że prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sformułowanie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w odpowiednim zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przypadku powziętych wątpliwości sąd, zgodnie z art. 255 p.p.s.a, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny kształtuje się na poziomie ok. [...] zł brutto, co przy konieczności ponoszenia stałych wydatków na leki i wizyty lekarskie żony skarżącego, a także kosztach bieżącego utrzymania także dwóch studiujących w systemie dziennym synów powoduje, że nie jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania. Wobec zatem wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło