VIII SA/Wa 841/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E. W. i D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu punktu małej gastronomii oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej, jako Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm.) powoływanej dalej, jako Kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności punktu małej gastronomii p.n. "[...]", zlokalizowanego na terenie dworca [...] w R., przy ul. P. [...], nakazał E. i D.W. dokonać rozbiórki obiektu punktu małej gastronomii p.n. "[...]", zlokalizowanego na terenie dworca [...] w R., przy ul. P. [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2009r. Organ w dniu [...] lipca 2009 r. dokonał oględzin ww. obiektu budowlanego o wymiarach 1,75 m x 2,93 m oraz wysokości 2,2 m, który został posadowiony na płytach chodnikowych bez fundamentów. Inwestorzy E. i D. W. nie legitymują się pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem właściwemu organowi zamiaru wykonania ww. obiektu, który funkcjonuje jako punkt małej gastronomii. Ww. punkt małej gastronomii organ I instancji zakwalifikował jako tymczasowy obiekt budowlany, którego definicję określa art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego pojęcie to oznacza - obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: (...) pawilony sprzedaży ulicznej, barakowozy, obiekty kontenerowe. Postanowieniem PINB z dnia [...] listopada 2009r. zobowiązano inwestorów do przedłożenia w terminie do [...] grudnia 2009r.: - zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku braku takiego planu, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oraz w przypadku pozytywnego stanowiska tego organu: - projektu budowlanego przedmiotowego obiektu zawierającego projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnym podkładzie geodezyjnym; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do dnia wydania decyzji zobowiązani inwestorzy nie przedłożyli ww. dokumentów, tym samym nie spełnili w wyznaczonym terminie obowiązku, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, organ na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązany był do orzeczenia o nakazie rozbiórki ww. obiektu budowlanego zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. wnieśli E. i D. W.. W uzasadnieniu odwołania odwołujący się nie zgodzili się z ustaleniami organu, że przyczepa stanowiąca punkt małej gastronomii mimo, że nie jest trwale związana z gruntem, to należy ją zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany. Przedmiotowa przyczepa nie jest trwale związana z gruntem, nie jest podłączona do przyłącza wody, kanalizacji czy przyłącza elektrycznego, jest zaś zarejestrowana i powinna być traktowana jako pojazd, ponadto posiada stosowne badania techniczne oraz ubezpieczenie OC. Działalność inwestorów jest przydatna nie tylko pasażerom, ale również kierowcom i obsłudze linii autobusowych. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dodatkowo pismem z dnia [...] maja 2010 r. odwołujący się uzupełnili odwołanie załączając ocenę techniczną ww. przyczepy wnosząc o zaliczenie jej w poczet materiału dowodowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania małżonków W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę obiektu punktu małej gastronomii pod nazwą "[...]", zlokalizowanego na terenie dworca [...] w R. przy ul. P. [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podzielił argumentację organu I instancji co do wybudowania tymczasowego obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 29 – 31 Prawa budowlanego przewidują możliwość wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. W myśl tych przepisów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione są obiekty tymczasowe: - niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; - obiektów do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych; - tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niespełniających jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel. Ponieważ przedmiotowego punktu małej gastronomii nie można zaliczyć do żadnej z ww. grup, dlatego koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę. Organ I instancji podjął próbę przeprowadzenia procedury legalizacyjnej zobowiązując inwestorów do przedłożenia odpowiednich dokumentów, czego zobowiązani nie uczynili. Wobec istnienia samowoli budowlanej organ I instancji zobowiązany był do orzeczenia nakazu rozbiórki. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany nie może zostać uznany za pojazd, gdyż został unieruchomiony i w obecnej chwili nie jest możliwe przemieszczenie go w inne miejsce. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli E. i D. W. (dalej jako skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niezasadne uznanie, że obiekt punktu małej gastronomii stanowi tymczasowy obiekt budowlany, gdy w rzeczywistości jest pojazdem (zarejestrowanym, posiadającym aktualne badanie techniczne oraz ubezpieczenie OC) i nie można stosować do niego przepisów o pozwoleniu na budowę. Ponadto zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych poprzez stwierdzenie, że miała miejsce budowa punktu małej gastronomii, podczas gdy przywiezienia przyczepy nie można w żaden sposób zakwalifikować jako budowy obiektu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Do skargi załączyli ocenę techniczną wraz z dokumentacją fotograficzną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu Sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny sprawy pozostaje w zasadzie bezsporny. Skarżący posadowili na terenie dworca [...] kiosk, który pierwotnie był posadowiony na kołach, a następnie został ich pozbawiony, nie posiada fundamentów, a ustawiony został na płytach chodnikowych. Tym samym skarżący zrealizowali obiekt tymczasowy w warunkach samowoli budowlanej nie dokonując stosownego zgłoszenia. Mając takie ustalenia należy w pierwszej kolejności zauważyć, że konstrukcja kiosku i sposób jego użytkowania wskazują na to, iż z punktu widzenia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118 ze zm./ jest tymczasowym obiektem budowlanym, przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Nie ma żadnej wątpliwości, że przedmiotowy obiekt jest kioskiem ulicznym nie połączonym w sposób trwały z gruntem. Zasadą przewidzianą w art. 28 ustawy Prawo budowlane jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 29 i art. 30. Jednym z wyjątków przewidzianym przez przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy jest odstąpienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zwolnienie to nie dotyczy obiektów związanych z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W przypadku tymczasowych obiektów budowlanych ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskiwania przez inwestorów pozwolenia na budowę na rzecz zgłoszenia. Przewidział on mianowicie w art. 30 ust. 1 pkt 1 konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi między innymi budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ale pod warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy, to jest w przypadku, gdy są to tymczasowe obiekty budowlane, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż kiosk ma być w terminie nie dłuższym niż 120 dni od rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przeniesiony w inne miejsce. Przy braku tej przesłanki skarżący winni byli uzyskać nawet pozwolenie na budowę. Problematykę informacji, jakie mają zostać zawarte w zgłoszeniu określa przepis art. 30 ust. 2 ustawy ustalając, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgłoszenia, o którym mowa wyżej, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości fakt, że skarżący o zamiarze posadowienia kiosku na terenie dworca właściwemu organowi nie zgłosili w formie przewidzianej wyżej, ani też nie uzyskali pozwolenia na budowę. Bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący posadowili kiosk na terenie będącym przedmiotem dzierżawy oraz, że prowadzili tam działalność bez sprzeciwu wydzierżawiającego. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przewiduje, obowiązek nakazania przez właściwy organ, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten wprowadza obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia braku wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W tym zakresie ustawa wprowadziła automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Rozpoznając skargę w takim przypadku Sąd może jedynie skontrolować, czy zasadny jest zarzut, że obiekt budowlany lub jego część wykonany został bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy. Okoliczności, którymi kierował się inwestor dopuszczając się samowoli budowlanej schodzą na plan drugi. W takiej sytuacji należy uznać, że decyzje organów obu instancji, wydane w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego są trafne. Rolą tego przepisu jest zwalczanie samowoli budowlanej poprzez rozbiórkę obiektów zbudowanych bez wymaganego zezwolenia bez możliwości jakichkolwiek odstępstw od tej sankcji. Organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że doszło do wykonania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia obowiązany jest w trybie powołanego przepisu nakazać jego rozbiórkę, bez możliwości badania przyczyn, dla których inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Jedynie w takim zakresie omawiana decyzja podlega kontroli Sądu, którego rolą jest wyłącznie zbadanie, czy doszło do samowolnego wykonania obiektu budowlanego pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wobec stwierdzenia, że materiał dowodowy zebrany w sprawie fakty powyższe potwierdza, zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem. Okolicznością, która musi decydować o trafności rozstrzygnięcia jest stwierdzenie, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co powoduje, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Nie można uznać, iż są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze, w szczególności okoliczność, że kiosk nie jest trwale połączony z gruntem, jest ruchomym obiektem, który może być przesuwany i przemieszczamy na kołach z miejsca na miejsce, co wyklucza możliwość uznania go za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wymieniając kioski uliczne, czy pawilony sprzedaży ulicznej nie połączone trwale z gruntem wśród obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem zalicza je do tymczasowych obiektów budowlanych, przesądzając tym, samym, iż są to obiekty budowlane objęte normami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.