VIII SA/Wa 841/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu W. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 listopada2017 r. w sprawie ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2017 r. Wnioskiem załączonym do skargi W. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości [...] zł i posiada nieruchomość rolną o powierzchni 7,2 ha oddaną w bezpłatną dzierżawę. Ponosi przy tym wydatki na internet – [...] zł, telefon – [...] zł, energię – [...] zł i leki ok. [...] zł. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Jego zdaniem, mimo posiadania niewielkiego dochodu, skarżący dysponuje określonym majątkiem tj. nieruchomością rolną ([...]ha), który może przynosić realne pożytki, a których skarżący dobrowolnie się pozbawił wydzierżawiając bezpłatnie nieruchomość. Ponadto w ocenie referendarza, ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem Sąd obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika udzielać potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach pranych tych czynności i skutkach ich zaniedbań. Pismem z dnia 17 listopada 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia wskazując, że wydzierżawienie nieruchomości jest obligatoryjne przy przejściu na emeryturę rolniczą, a uzyskiwanie dochodów w jego przypadku jest niemożliwe ze względu na stan zdrowia. Do pisma załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżonym postanowieniem skarżący został w całości zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Stanowisko referendarza sądowego, iż dochody skarżącego obiektywnie nie pozwalają mu na uiszczenie wpisu w kwocie [...] zł jest słuszne, bowiem deklarowany dochód z tytułu emerytury wynosi [...] zł. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego w przedmiocie odmowy ustanowienia dla niego adwokata należy podkreślić, że skarżący jakkolwiek posiada niski dochód, to nie jest pozbawiony określonego majątku. Posiada bowiem nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, którą oddał w bezpłatne użytkowanie. Słusznie zatem w tym zakresie referendarz uznał, że skarżący dobrowolnie pozbawił się potencjalnego źródła dochodów np. z tytułu czynszu dzierżawnego, a nie z powodu nieprowadzenia działalności rolniczej. Podkreślić w tym miejscu należy, że żaden przepis ustawy z dnia z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.) nie nakazuje właścicielowi gruntów bezpłatnego ich wydzierżawiania w zamian za emeryturę rolniczą. Ponadto Sąd nie jest związany wyłącznie zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, ale z urzędu kontroluje prawidłowość zastosowanych przepisów prawa materialnego jak i procesowego ( art. 134 w zw. z art. 145 p.p.s.a.). Udział zatem zawodowego pełnomocnika nie jest na obecnym etapie postępowania ani wymogiem koniecznym (brak przymusu adwokackiego), ani nie zwiększy gwarancji dostępu skarżącego do Sądu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.