VIII SA/Wa 844/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...](dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania K. Z. (dalej: "skarżący", "strona") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] o nałożeniu opłat związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] w łącznej wysokości [...]zł. Decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej: Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Prezydent, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 110 ze zm.; dalej: u.p.r.d.), nałożył na K. Z., będącego w dniu [...] grudnia 2017r. właścicielem pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], obowiązek uiszczenia opłat związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem tego pojazdu w łącznej wysokości [...] zł, w terminie 30 dni od daty w której decyzja stanie się ostateczna na wskazany rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w R.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie dyspozycji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017r. Komendy Miejskiej Policji w R., usunięty został z ulicy B. w R. na parking strzeżony położony przy ul. W. [...] w R. pojazd marki [...] nr rej. [...], którego właścicielem w dniu wydania dyspozycji był K. Z.. Następnie wskazał, iż w dniu [...] lutego 2018r. skarżący został powiadomiony przez Komendę Miejska Policji w R. o usunięciu pojazdu i o skutkach jego nieodebranie z parkingu w ciągu trzech miesięcy od dnia usunięcia. Wobec nieodebrania pojazdu Prezydent wystąpił do Sądu Rejonowego w R. o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz gminy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r., sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy orzekł o przepadku wymienionego wyżej pojazdu. Postanowienie uprawomocniło się w dniu [...] maja 2019r. Dalej organ przytoczył treść art. 130a ust. 10h u.p.r.d. oraz podał, że wysokość opłaty ustalono na podstawie uchwał Rady Miejskiej w R.: nr [...] z dnia [...] listopada 2016r. w sprawie ustalenia na rok 2017 wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, nr [...] z dnia [...] listopada 2017r. w sprawie ustalenia na rok 2018 wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2018r. w sprawie ustalenia na rok 2018 wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Organ I instancji ustalił, że łączne koszty związane z usunięciem, przechowywaniem oszacowaniem oraz sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu wynosiły [...] zł, z czego [...] zł stanowiła opłata za usunięcie pojazdu, [...]zł stanowiły koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w 2017r., [...] zł to koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w 2018r. i [...] zł stanowiły koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w 2019r. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji, skarżący podniósł, iż jest osobą bezrobotną, bez majątku i obecnie przebywająca w Zakładzie Karnym w Ż. i nie jest w stanie zapłacić wskazanej w decyzji kwoty. Ponadto stwierdził nieścisłości w uzasadnieniu decyzji, dotyczące rozprawy w Sądzie Rejonowym w R.. Skarżący wniósł o zwolnienie go z kosztów usunięcia, przechowywania , oszacowania i zniszczenia pojazdu. Kolegium uzasadniając na wstępie wskazaną decyzję z 16 października 2020 r., w pierwszej kolejności wyjaśniło, że zastosowanie w sprawie ma przepis art. 130a ust. 1 pkt 1, art. 130a ust. 2, ust. 10, ust. 10g, ust. 10h oraz ust. 10e u.p.r.d., przytaczając ich brzmienie. Wskazało, iż powołane wyżej przepisy mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że nakładają na organ administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie co do pojazdu marki [...]dyspozycja usunięcia pojazdu Nr [...]r. została wydana w dniu [...] grudnia 2017r. przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w R. z uwagi na porzucenie pojazdu po zdarzeniu na ul. [...]/K. w R., a więc w miejscu, w którym jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. SKO zauważyło, iż usunięcia pojazdu dokonała firma [...] Ratownictwo Drogowe A. O. ul. W. [...] w R. na parking strzeżony przy ul. W. [...]. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Komendy Miejskiej Policji w R. strona została powiadomiona o usunięciu pojazdu na podstawie ww. dyspozycji z dnia [...] grudnia 2017 r. i umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym przy ul. W. [...] w R.. Pouczono stronę, że nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o jego przepadek na rzecz powiatu. Kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji usunięcia do dnia zakończenia postępowania obciąża się każdorazowo właściciela lub posiadacza pojazdu (solidarnie). W związku z nieodebraniem pojazdu, Prezydent wystąpił do Sądu Rejonowego w R. o stwierdzenie przepadku na rzecz Gminy Miasta R. pojazdu marki [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...] Sąd orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Gminy Miasta R.. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] maja 2019 r. Kolegium podniosło, iż podstawową zasadą trybu orzekania o ponoszeniu przez byłego właściciela kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia jest to, że rozstrzygnięcie o tych kosztach następuje po zakończeniu opisanej wyżej procedury, przy czym chodzi tu o postępowanie co do przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130a ust. 10 u.p.r.d.) i jego sprzedaży bądź likwidacji. SKO uznało za bezsporne, że omawiany pojazd usunięty został z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym w dniu [...] grudnia 2017r., a właściciel tego pojazdu nie uiścił opłaty za jego usunięcie i przechowywanie pomimo powiadomienia o takim obowiązku. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego należało obciążyć skarżącego - właściciela pojazdu kosztami usunięcia pojazdu z drogi oraz kosztami przechowywania pojazdu, od dnia [...] grudnia 2017r. do dnia [...] maja 2019r. W ocenie Kolegium, zarówno okres jak i wysokość kosztów ustalone zostały w sposób prawidłowy. Jako początkową datę naliczania kosztów przyjęto dzień [...] grudnia 2017r. tj. dzień kiedy wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu, zaś końcową dzień [...] maja 2019r. tj. dzień zakończenia postępowania co do przepadku pojazdu na rzecz Gminy Miasta R., czyli dzień przed uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] kwietnia 2019r. sygn. akt. [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, iż postanowienie Sądu Rejonowego w R. z [...] kwietnia 2019 r. jest prawomocne i nie może być oceniane, gdyż stosownie do art. 365 § 1 kpc wiąże ono organy administracji państwowej. Ponadto w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy brak jest możliwości odstąpienia od wydania decyzji obciążającej skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu, niezależnie od sytuacji materialnej w jakiej się on znajduje. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem Kolegium z dnia [...] października 2020 r. nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia [...] października 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że nie jest w stanie spłacić należności w kwocie [...]zł, gdyż jest osobą bezrobotną, nie posiadającą dochodów, ani majątku i obecnie przebywającą w zakładzie karnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] lipca 2020 r. ustalającą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...], jak i jego przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem na łączną kwotę [...]zł. Po dokonaniu kontroli ww. rozstrzygnięcia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Przypomnieć należy, że podstawą prawną ustalenia wobec skarżącego kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu był art. 130a ust.10h u.p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h u.p.r.d.). Termin płatności należności, o której mowa w ust.10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Z kolei w myśl art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu (art. 130a ust. 10 u.p.r.d). Jednostka prowadząca parking strzeżony natomiast, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust.10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę (czyli na terenie R., Prezydenta, który pełni tę funkcję – dopisek Sądu) oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu (art. 130a ust. 10g u.p.r.d.). Analizując wskazane przepisy przyjąć należy, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość. Decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie miał wątpliwości, że właściciel pojazdu marki [...]nr rej. [...]powinien ponosić koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia tego pojazdu, jak i jego przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem. . Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy ustalone w toku postępowania nie są bowiem kwestionowane przez skarżącego. Wynika z nich, że na podstawie dyspozycji nr [...]z dnia [...] grudnia 2017 r. wydanej przez Komendę Miejska Policji w R., w trybie art. 130a u.p.r.d., z ulicy B. w R. usunięto na parking strzeżony usytuowany przy ulicy W. [...] w R., pojazd marki [...]o numerze rejestracyjnym [...]. W niniejszej sprawie bezspornie doszło do przesłania stronie wymaganego powiadomienia i pouczenia. Miało to miejsce w drodze zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym Komendant Miejski Policji w R. podał, że nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o jego przepadek na rzecz powiatu. Natomiast kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji usunięcia do dnia zakończenia postępowania obciąża się każdorazowo właściciela lub posiadacza pojazdu (solidarnie). Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] lutego 2018 r. W świetle powyższego należy uznać, że należycie powiadomiony o usunięciu pojazdu i pouczony o przysługujących mu prawach właściciel powinien liczyć się z tym, iż przechowywanie rzeczy ruchomej przez podmiot trzeci rodzi określone koszty. Ryzyko ich powstawania trwać będzie tak długo, dopóty rzecz ruchoma (pojazd) należy do właściciela, a ten nie wyraża zainteresowania, aby objąć ją w posiadanie. W kontrolowanej sprawie, wobec nieodebrania spornego pojazdu, Prezydent wystąpił do właściwego Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz gminy. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. ([...]), prawomocnym w dniu [...] maja 2019 r., Sąd Rejonowy w R. orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Gminy R., jednoznacznie stwierdzając, że K. Z. był jego właścicielem w chwili jego usunięcia. Sąd stwierdził również, że w sprawie prawidłowo naliczono koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki [...], liczone za okres od daty usunięcia pojazdu ([...] grudnia 2017 r.) do dnia poprzedzającego dzień uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego orzekającego przepadek pojazdu (tj. do dnia [...] maja 2019 r., postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] maja 2019 r.). Jak zasadnie wskazały organy orzekające, na wyliczoną kwotę kosztów ([...]zł) składają się koszty związane z usunięciem pojazdu w kwocie [...] zł, koszty przechowywania pojazdu tj. w 2017 r. – [...] zł; w 2018 r. – [...]zł; w 2019 r. – [...]zł (przy czym stawki za dobę zostały ustalone na podstawie uchwał Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...]z dnia [...] listopada 2017 r. oraz Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. przewidujących odpowiednio taką jej wysokość tj. [...] zł (za 2017 r.), [...] zł (za 2018 r.) ora [...] zł (za 2019 r.). W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły, zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. postępowanie administracyjne, zaś zebrany materiał dowodowy w sprawie poddały analizie czemu dały wyraz w wydanych rozstrzygnięciach. Nadto Sąd zauważa, iż skarżący powinien liczyć się z tym, iż skoro naruszył on prawo, zmuszając instytucje Państwa do przemieszczenia (usunięcia) jego przedmiotu własności i do przechowywania go, co w normalnych warunkach byłoby jego naturalnym właścicielskim obowiązkiem, to tak długo, jak długo trwały skutki zaniedbania skarżącego, a więc jego bierności, gdy chodzi o odbiór pojazdu, tak długo ponosi on odpowiedzialność za jego przechowywanie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa uznając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący obowiązany jest do uiszczenia kosztów na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. Jednocześnie Sąd zauważa, iż opisana w skardze sytuacja życiowa i materialna skarżącego nie daje podstaw do odstąpienia od wydania decyzji obciążającej skarżącego kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem spornego pojazdu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy wskazane okoliczności mogą stanowić przesłanki do umorzenia ustalonej kwoty, czy rozłożenia na raty w odrębnym postępowaniu administracyjnym, po złożeniu przez skarżącego stosownego wniosku w ww. zakresie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.