VIII SA/Wa 845/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 kwietnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 845/25 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją dnia 29 kwietnia 2025 roku, znak: [...] Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r, poz. 572, tj,), dalej: Kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...], uchylającej decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 14 lipca 2021 r., znak: [...] w całości i orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości 65.212,00 zł (słownie złotych: sześćdziesiąt pięć tysięcy dwieście dwanaście złotych) za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,1809 ha, położoną w obrębie J., gmina C., powiat g., która stała się własnością Skarbu Państwa zgodnie z decyzją Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia 6 maja 2019 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O.-[...] (od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1.3 "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.- [...] ([...] A,B,F) - Faza II" w zakresie odcinka od km 41,900 do km 45,000 stanowiącego stację C., wraz z budową nastawni dysponującej w km 42,955 oraz o zobowiązaniu [...] S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania rzecz A. K. w kwocie 36 190,78 zł (słownie złotych: trzydzieści sześć tysięcy sto dziewięćdziesiąt i 78/100); Prezesa Sądu Okręgowego w W. w kwocie 514,65 zł (słownie złotych: pięćset czternaście i 65/100); Zakładu Karnego w S. w kwocie 3 600,00 zł ( słownie złotych: trzy tysiące sześćset i 00/100); Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. w kwocie 24 906,57 zł (słownie złotych: dwadzieścia cztery tysiące dziewięćset sześć i 57/100) jednorazowo w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, odmówił stwierdzenia nieważności Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...]. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Nieruchomość położona w obrębie J., gmina C., powiat g., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,1809 ha, decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 6 maja 2019 r., znak: [...] została przeznaczona na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O.- [...] (od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1.3 "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.- [...] ([...] A,B,F) - Faza 11". Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja stała się ostateczna w dniu 21 czerwca 2019 r. Decyzją nr [...]z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak: [...], Wojewoda Mazowiecki orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 55 900,00 zł za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,1809 ha, położoną w obrębie J.. gmina C., powiat g., która stała się własnością Skarbu Państwa zgodnie z decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 6 maja 2019 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O.- [...] (od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1.3 "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.- [...] ([...] A,B,F) - Faza II" w zakresie odcinka od km 41,900 do km 45,000 stanowiącego stację C., wraz z budową nastawni dysponującej w km 42,955, w pkt 2 o zobowiązaniu [...] S.A. do wypłaty odszkodowania ustalonego w punkcie 1 na rzecz A. K. w kwocie 26 866,30 zł, Prezesa Sądu Okręgowego w W. w kwocie 527,13 zł, Zakładu Karnego w S. w kwocie 3 600,00 zł, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. w kwocie 24 906.57 zł, w pkt 3 o zobowiązaniu do zapłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. K., Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia 26 listopada 2020 r., znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 27 kwietnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu decyzją nr [...] z dnia 14 lipca 2021 r., znak: [...], Wojewoda Mazowiecki orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 65.212,00 zł za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,1809 ha, położoną w obrębie J., gmina C., powiat g., która stała się własnością Skarbu Państwa zgodnie z decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 6 maja 2019 r., znak: [...]o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O.- [...] (od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1,3 "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.-[...] ([...] A,B,F) - Faza II" w zakresie odcinka od km 41,900 do km 45,000 stanowiącego stację C., wraz z budową nastawni dysponującej w km 42,955, w pkt 2 o zobowiązaniu [...] S.A. do wypłaty odszkodowania ustalonego w punkcie 1 na rzecz A. K. w kwocie 36,239,05 zł. Prezesa Sądu Okręgowego w W. w kwocie 466,38 zł, Zakładu Karnego w S. w kwocie 3 600,00 zł Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. w kwocie 24 906,57 zł, w pkt 3 o zobowiązaniu do zapłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. K., zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Odwołujący wniósł o powiadomienie Komisji Europejskiej o toczącym się postępowaniu oraz o powołanie Komisji Europejskiej w charakterze biegłego na okoliczności wskazane w odwołaniu. Ponadto, A. K. wniósł o zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości o toczącym się postępowaniu, o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym na podst. art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a nadto o zmianę tj. podniesienie kwoty odszkodowania do wysokości 120.00,00 zł która zrealizuje konstytucyjne sformułowanie odpowiedniej kwoty odszkodowania. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 14 lipca 2021 r., znak: [...] w całości i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 65.212,00 zł (słownie złotych: sześćdziesiąt pięć tysięcy dwieście dwanaście i 00/100) za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,1809 ha, położoną w obrębie J., gmina C., powiat g., która stała się własnością Skarbu Państwa zgodnie z decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 6 maja 2019 r" znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O.-[...] (od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1.3 "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.-[...] ([...] A,B,F) - Faza 11" w zakresie odcinka od km 41,900 do km 45,000 stanowiącego stację C., wraz z budową nastawni dysponującej w km 42,955 oraz o zobowiązaniu [...]S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania rzecz A. K. w kwocie 36 190,78 zł (słownie złotych: trzydzieści sześć tysięcy sto dziewięćdziesiąt i 78/100); Prezesa Sądu Okręgowego w W. w kwocie 514,65 zł (słownie złotych: pięćset czternaście i 65/100); Zakładu Karnego w S. w kwocie 3 600,00 zł (słownie złotych: trzy tysiące sześćset i 00/100); Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. w kwocie 24 906,57 zł (słownie złotych: dwadzieścia cztery tysiące dziewięćset sześć i 57/100) jednorazowo w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji. Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. (data wpływu do organu: 23 lipca 2024 r.), uzupełnionym pismami z dnia 6 sierpnia 2024 r. oraz 2 września 2024 r, A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6, 7 Kpa. Zaskarżonej decyzji zarzucał rażące naruszenie prawa: 1) przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 6, 7, 9 Kpa w związku z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach państwowych w związku z art. 21 ust. 1 i 2, 30 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zaniechanie czuwania nad słusznym interesem stron, podczas gdy każde pismo w postępowaniu niezależnie od nazwy, powinno być rozpoznane w takim trybie, które umożliwia zadośćuczynienie w największym stopniu oraz poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, 2) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a co najmniej z rażącym naruszeniem prawa i na niekorzyść strony skarżącej zarzucając tym samym naruszenie art. 139 Kpa, 3) art. 156 § 1 pkt 5 Kpa ze względu na wydanie decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania, bowiem posiadała wadę prawną, tj. niesłuszne odszkodowanie; 4) art. 156 § 1 pkt 6 Kpa poprzez zajęcie własności bez zapewnienia słusznego odszkodowania; 5) art. 156 § 1 pkt 7 Kpa poprzez wydanie przez Ministra Rozwoju i Technologii decyzji z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...], która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, bowiem wycena gruntu została błędnie określona, ponieważ na czas wniosku powinna wynosić 140 zł za m². We wniosku wskazano także na wadliwość stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 28 maja 2021 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P. L. oraz niedokonanie jego prawidłowej oceny przez organ administracji publicznej. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest ocena decyzji ostatecznej pod kątem jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. tego czy nadzorowana decyzja wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Podkreślenia wymaga, że celem nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym. Nie może ono stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się powtórnie sprawy merytorycznie, w tym nie przeprowadza dowodów i nie czyni w oparciu o nie ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygania o istocie sprawy administracyjnej. Procedowanie we wskazanym trybie sprowadza się wyłącznie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie - którego wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 Kpa, Nadto punktem odniesienia dla oceny kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, jest stan faktyczny i prawny z dnia wydania kwestionowanej decyzji, a zatem żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracyjny. Ograniczenie przedmiotowe postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie, w których podkreśla się, że przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym samym nie dokonuje się uzupełniających ustaleń faktycznych. W tym postępowaniu organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest bowiem dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie w zakresie różnych wątków z nią związanych (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 18, Warszawa 2022, Legalis, Komentarz do art. 156 Kpa oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 424/21). Oznacza to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie otwiera możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny przez strony postępowania dowodów, na których organy orzekające w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego. Oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10, i z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn, akt I OSK 1822/11). Wskazać zatem należy, że sposób sformułowania zarzutów i następnie ich uzasadnienie, jednoznacznie wskazują na to, że skarżący domaga się kontroli decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. znak: [...], w sposób właściwy i zastrzeżony dla postępowania zwykłego (postępowania odwoławczego w sprawie decyzji ustalającej odszkodowanie), a nie w sposób właściwy dla postępowania nadzwyczajnego (w sprawie stwierdzenia nieważności). Jak już natomiast wyżej zasygnalizowano, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być ponowne rozpatrzenie sprawy, co do istoty i nie może ono przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się wszystkie zarzuty stron. Taka praktyka stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art 15 Kpa. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 Kpa i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 Kpa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 290/05, i z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 1473/01, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/OI 193/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2009 r, sygn. akt I SA/Wr 931/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Go 120/09). W dziedzinie stwierdzenia nieważności decyzji istnieje bogate orzecznictwo sądowe, przede wszystkim dotyczące zakresu postępowania w tym przedmiocie oraz przesłanki stwierdzenia nieważności, polegającej na rażącym naruszeniu prawa przy jej wydaniu. W zakresie pierwszego z wymienionych zagadnień dominuje pogląd o samodzielności, odrębności, a także nadzwyczajności postępowania administracyjnego w omówionym przedmiocie. Oznacza to, że organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 1473/01). Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia, wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 Kpa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. znak: [...] jest zgodna z prawem, a zarzuty podniesione przez wnioskodawcę nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć w tym miejscu należy, że z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż skarżący w istocie domaga się wyeliminowania ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. znak: [...], upatrując wady z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz kwestionując wartość dowodową sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego i określoną na jego podstawie wysokość odszkodowania. Dodatkowo skarżący swoje zarzuty koncentruje na kwestiach związanych z naruszeniem przepisów prawa procesowego w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanej decyzji. Jednakże, jak wskazano powyżej, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia przez nią przepisów prawa zasadniczo nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, że kwestionowana decyzja została wydana mimo braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania wadliwej oceny dowodów i na tej podstawie wadliwych ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu, w którym została wydana kontrolowana decyzja. Tego rodzaju naruszenia, mogą być podnoszone na etapie zwykłego postępowania administracyjnego, ewentualnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmującym kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji administracyjnych. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie zastępuje odwołania od decyzji lub skargi na decyzję. Zgodnie zaś z pouczeniem zawartym w decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r., dotychczasowy właściciel nieruchomości miał możliwość złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozstrzygnięcie, jednak z powyższego uprawnienia nie skorzystał. Wskazać należy, że przed wydaniem decyzji Minister Rozwoju i Technologii dokonał niezbędnych ustaleń z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 697, tj.) dalej: specustawa kolejowa, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U, z 2024 r, poz. 1145, tj.) dalej: ugn oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz.U, z 2021 r, poz, 555) dalej: rozporządzenie. W uzasadnieniu decyzji z dnia 16 lutego 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii wskazał dokumenty, na podstawie których dokonał ustaleń w sprawie ustalenia odszkodowania i uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Należy bowiem wskazać, na mocy art. 9y ust. 1 specustawy kolejowej za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3 i 3a oraz art. 9x ust, 4, od podmiotu, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom tub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a także osobom, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości. Stosownie natomiast do art. 9y ust. 3 specustawy kolejowej, wysokość odszkodowania ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zatem w celu ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość Wojewoda Mazowiecki powołał się na dowód z operatu szacunkowego z dnia 28 maja 2021 r, (którego aktualność biegły potwierdził w dniu 16 stycznia 2023 r.) określający wartość prawa własności działki nr [...] z uwzględnieniem stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, tj. na dzień 6 maja 2019 r. oraz według wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania, tj. na dzień sporządzenia wyceny - 28 maja 2021 r. Zgodnie z wyrażoną w art. 80 Kpa zasadą swobodnej oceny dowodów, operat autorstwa P. L. został oceniony przez organ I instancji pod względem formalno-prawnym i uznany za posiadający wartość dowodową w sprawie. Zatem nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 21 że art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, gdyż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt: I OSK 1519/08, publ. CBOSA, zagadnienie "słusznego" odszkodowania było niejednokrotnie podejmowane w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, w których przede wszystkim podkreślano, że prawa konstytucyjne chronione nie mają charakteru absolutnego; pojmowanie własności jako prawa absolutnego prowadziłoby bowiem w wielu wypadkach do naruszenia praw innych podmiotów. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, iż ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne ze względu na ważny interes publiczny (wyrok TK z 3 lipca 2001r., sygn. K 3/01, OTK ZU 2001/5/125). Natomiast zapewnienie właściwych proporcji między interesami właścicieli i interesem publicznym należy do ustawodawcy, który w normach ustawowych określa zasady i tryb ograniczenia prawa własności. Dotyczy to m. in. ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym, której celem było stworzenie warunków do budowy i modernizacji linii kolejowych, a wiec celu publicznego, uzasadniającego wprowadzenie ograniczeń prawa własności. Przepisy omawianej ustawy dotyczą specyficznych nieruchomości, jakimi są grunty wykorzystane na linie kolejowe, a to wymaga zastosowania rozwiązań odbiegających od reguł przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Należy również zwrócić uwagę, że art. 21 ust. 2 Konstytucji uzależniając dopuszczalność wywłaszczenia od spełnienia przesłanki słusznego odszkodowania, nie precyzuje pojęcia "słuszne odszkodowanie''. Rozumienie tego pojęcia wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. SK 1.1/02 (OTK-A 2004/7/66) dotyczącym zgodności art. 73 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) z art. 21 ust. 2 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Trybunału "słuszne odszkodowanie" to odszkodowanie związane z wartością wywłaszczonej nieruchomości. Znamienne jest, że prawodawca konstytucyjny nie posłużył się określeniem "pełne" odszkodowanie, lecz zastosował termin "słuszne", który ma bardziej elastyczny charakter. Należy zatem przyjąć, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, że mogą istnieć szczególne sytuacje, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za "słuszne" również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne. Należy również zauważyć, iż nie został naruszony art. 139 Kpa w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zmiana zaskarżonej decyzji została bowiem podyktowana ustaleniem aktualnej kwoty zadłużenia, należnego na rzecz Prezesa Sądu Okręgowego w W.. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wyjaśnienie spornej kwestii, co czyni zarzut w zakresie zasadności odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 139 Kpa chybionym. Organ orzekający o odszkodowaniu winien był bowiem ustalić, aktualną kwotę należności przypadających od A. K. na rzecz Prezesa Sądu Okręgowego w W. i to poczynił. Powyższe zatem uzasadniało zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Ponadto zakaz reformationis in peius oznacza niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się". Zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać - określonej decyzją organu pierwszej instancji - sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej, W tym miejscu należy wskazać, iż na skutek wydania decyzji z dnia 16 lutego 2023 r, nie zmieniła się wartość oszacowanej nieruchomości, a jedynie kwota wierzytelności dochodzonej na rzecz wierzyciela, którą organ orzekający o odszkodowaniu winien był uwzględnić. Ponadto należy w tym miejscu wskazać, iż "niekorzyść", o której mowa w art.139 Kpa to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek decyzji wydanej przez organ odwoławczy, O tym, że pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z rozstrzygnięciem organu II instancji. Stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności wady mają charakter wad materialnoprawnych, a nie wad o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie skutków tych ostatnich dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (por. J. Borkowski, B, Adamiak, Komentarz - do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, C.H. Beck 2000 r., s. 643). Następnie należy wyjaśnić, iż decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Dla przyjęcia niewykonalności decyzji nie wystarcza stwierdzenie, że wykonanie wiąże się z trudnościami natury technicznej albo finansowej, nawet znacznymi i w konkretnej sytuacji dolegliwymi dla strony, o niewykonalności można natomiast mówić wówczas, gdy względy techniczne albo prawne wykluczają wykonanie decyzji, innymi słowy - gdy z przyczyn o naturze technicznej albo prawnej wynika niemożliwość wykonania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 848/17, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z treści art. 156 § 1 pkt 6 Kpa wynika natomiast, że decyzja jest nieważna, gdy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ stwierdzi nieważność decyzji na tej podstawie, jeśli z treści osnowy decyzji wynika, że jej wykonanie oznaczałoby popełnienie czynu zagrożonego karą. Dotyczy to zatem takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz przystąpienie do jego realizacji. Przy czym nie jest tu istotne, czy adresat podjął takie działania. Ponadto dotyczy to czynności koniecznych do wykonania decyzji, a nie czynności luźno z nią związanych lub podejmowanych przy okazji decyzji (por. J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2014, s. 674). Do zakresu pojęcia "czyn zagrożony karą" zaliczyć trzeba przede wszystkim czyn zagrożony karą, tj. przestępstwo czy wykroczenie oraz czyn zagrożony karą administracyjną. Jak podkreślają komentatorzy w zasadzie przepis art. 156 § 1 pkt 6 Kpa jest przepisem martwym, bowiem w praktyce decyzji dotkniętych określoną w nim wadą w ogóle się nie spotyka (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1337/13, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że czynności konieczne do wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. realizowałoby znamiona czynu zabronionego pod groźbą kary. Ponadto przesłanki wyliczone w art. 156 § 1 Kpa nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a zatem powinny być interpretowane w sposób ścisły, natomiast ustalenie, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, musi być bezsporne. Zgodnie zaś z art, 156 § 1 pkt 7 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis art. 156 § 1 pkt 7 Kpa stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność (por. B. Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, PiP 2002, z. 9, s. 21 i n.; por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r" sygn. akt II SA 581/83, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Tylko wtedy, kiedy istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa" możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Musi zatem istnieć przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 402/15, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r, sygn. akt II OSK 1294/16). Powyższy przepis art. 156 § 1 pkt 7 kpa, zgodnie z którym nieważna jest decyzja, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa nie został również naruszony. Należy bowiem wskazać, iż wada nieważności decyzji z mocy prawa musi wynikać z treści przepisu szczególnego. Tylko jeżeli istnieje przepis przewidujący nieważność z mocy prawa, możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Musi istnieć przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej. Natomiast w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z powyższą sytuacją gdyż brak jest przepisu warunkującego spełnienie ww. przesłanki, a sam skarżący również nie powołał konkretnego przepisu, w oparciu o który wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. znak; DLI-V.7ól5.208.2021.MP, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 9 Kpa nie znajduje on uzasadnienia. Wynikający z art. 9 Kpa. obowiązek udzielania stronie pełnej informacji spoczywa na organie władzy publicznej zawsze wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania. Celem udzielania tego rodzaju informacji będzie zawsze konieczność zapobieżenia szkodzie z powodu nieznajomości prawa. Z omawianej zasady wynika więc bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organy administracji nieznajomości prawa przez obywateli lub przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli. W rozpatrywanej sprawie organ prowadzący postępowanie nie uchybił art. 9 Kpa. Analiza akt wykazała bowiem, iż organ prowadząc postępowanie informował każdorazowo o dokonanych czynnościach kierując stosowne pisma do skarżącego. Trudno zatem uznać, iż organ działał na niekorzyść Wnioskodawcy. Jednocześnie chybione jest stanowisko Wnioskodawcy jakoby naruszony został art. 30 i 31 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśnić należy, iż pojęcie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, o którym mowa w art. 30 Konstytucji RP, która jest źródłem praw i wolności człowieka, należy odnosić do samego człowieczeństwa, a nie do potocznego pojęcia "godności", jako subiektywnego poczucia własnej wartości lub szacunku do samego siebie. Do naruszenia godności, w znaczeniu, o którym mowa w art. 30 Konstytucji RP, dochodzi jedynie w sytuacjach rzeczywiście drastycznych, które uprzedmiotawiają człowieka lub traktują go w sposób nieludzki. Zatem do naruszenia konstytucyjnie chronionej godności orzeczeniem sądowym może dojść jedynie w sytuacji zakwestionowania w tym orzeczeniu człowieczeństwa osoby nim poszkodowanej lub skrzywdzonej. Natomiast jak wynika z treści art. 31 ust 3 Konstytucji RP Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W tym miejscu podkreślić należy, iż inwestycje kolejowe przebiegają one przez liczne nieruchomości, a ich realizacja "ze swej natury wymaga ingerencji w prawo własności i inne prawa związane z nieruchomością. Nie sposób w związku z tym uniknąć kolizji konstytucyjnie chronionego prawa własności z realizacją celu publicznego, jakim jest budowa linii kolejowych. Ponadto poza zacytowaniem licznego orzecznictwa Wnioskodawca nie przedstawił argumentacji uzasadniającej twierdzenia o ingerencji w jego prawo własności. W świetle powyższych rozważań należy wskazać, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r., znak: [...]. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. Skargę na decyzję organu wniósł A. K., pismem zatytułowanym wniosek z dnia 7 maja 2025 roku. Skarżący podnosił, że Minister Rozwoju i Technologii oraz [...] S,A. przejął działkę o pow. 0,1809 ha w miejscowości J. [...], [...] C. obręb J., której własność przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia 06 maja 2019r., znak. [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O. - [...] (od km 38,800 do km 58,100) nie wypłacił odpowiedniego odszkodowania. Jako strona w niniejszej sprawie wnosił o zapłatę odszkodowania w wysokości 120 (stu dwudziestu)zł za jeden metr kwadratowy czyli łączną kwotę 217 080 (słownie: dwustu siedemnastu tysięcy osiemdziesięciu)zł, gdyż przedmiotowa działka położona jest w bardzo atrakcyjnej lokalizacji. Kwota wyżej wymieniona jest racjonalna i niewygórowana. Tego typu działki mają wartość po 150 zł/m2. Całe postępowanie w niniejszej sprawie, operat szacunkowy został sporządzony na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego który jest niezgodny z Konstytucją RP w szczególności z art, 21 ust. 1 Konstytucji; art. 30 Konstytucji RP; art. 64 Konstytucji RP; art. 77 ust. 1 Konstytucji RP; art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE); 4 ust. 3 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 3 TUE; art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 17 ust 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. IV obecnej chwili kwota która będzie wchodziła w grę to 140 (sto czterdzieści)zł za metr kwadratowy (m²). Wnoszę o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę, o której wyżej jest mowa, tj. o powierzchni 0,1809 hektara po 140 (sto czterdzieści) złotych za metr kwadratowy (m²), a więc wypłatę kwoty, na jego rzecz ti. A. K., w wysokości 253 260 (dwieście pięćdziesiąt trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt)złotych. Kwotę o której jest mowa proszę przelać na konto Bank [...] A. K. [...] wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty. Gdyż decyzja Decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 16 lutego 2024r., znak pisma [...] jest niezgodna z art. 21 ust. 1 Konstytucji; art. 30 Konstytucji RP; art. 64 Konstytucji RP; art. 77 ust. 1 Konstytucji RP; art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE); 4 ust. 3 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 3 TUE; art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 17 ust 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Są to przepisy w oparciu o które żądam uchylenia lub zmiany decyzja Decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 16 lutego 2024r., znak pisma [...], w innym przypadku decyzja o której jest mowa pozostaje niezgodna z: 1) Art. 6 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz w zw. art. 77 Konstytucji RP polegają na przyjęciu co najmniej wadliwie określonej podstawy prawnej w przedmiotowej sprawie z punktu widzenia wartości konstytucyjnych; 2) Art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i w zw. z art. 77 Konstytucji RP polegającą na nie zapewnieniu w optymalny sposób interesów obywatela traktując go przedmiotowo. Zakaz naruszania godności nie podlega uchyleniu na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a art. 30 Konstytucji RP obliguje z pewnością do zapewnienia mu effet tiule. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2006r., sygn. akt P 10/06 wyjaśnił, że "im silniejszy jest związek danego prawa albo wolności z istotą godności człowieka, tym lepiej ( skuteczniej) winno być ono chronione przez władze publiczne". 3) Art. 9 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i w zw. z art. 77 Konstytucji RP polegającą na przedmiotowym traktowaniu podmiotów prawa w postępowaniu administracyjnym. 4) Artykułu 139 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 9 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na wydaniu ostatecznej decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Jako strona, tj. A. K. nie zgadzałem się z wydaną decyzją Wojewody Mazowieckiego nr [...]z dnia 14 lipca 2021r,, znak: [...] co do odszkodowania za wywłaszczone mienie w kwocie 65.212,00 zł zaś Minister Rozwoju i Technologii w dniu 16 lutego 2023r., znak pisma: [...] wydał ostateczną decyzje orzekając kwotę tożsamą z wyżej wymienioną, tj. 65.212,00 zł. Orzekł na niekorzyść odwołującego się. W wyroku z dnia 02 października 2015r. (II OSK 286/14, Legalis) NSA podkreślił, że: "wynikający z art. 9 K.p.a. obowiązek organów administracji czuwania nad słusznym interesem strony przejawia się także w tym, że nawet w sytuacji, gdy sformułowane przez stronę żądanie podjęcia przez organ określonego działania wyrażone zostało w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości co do jej intencji, organ powinien dostosować podejmowane przez siebie czynności do etapu toczącego się postępowania administracyjnego i dopuszczalnych w danym momencie środków prawnych, nawet jeżeli miałoby to prowadzić do odmiennej kwalifikacji prawnej pisma wniesionego przez stronę. Konsekwencją obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dyspozytywności stron, zgodnie z którą to one decydują o tym, jaki rodzaj pisma wnoszą do organu administracji publicznej, nie może być ponoszenie przez strony ujemnych skutków prawnych związanych z błędnie zakwalifikowanymi środkami zaskarżenia, niedopuszczalnymi w określonym stadium postępowania."; 5. Artykuł 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw, z art, 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na wydaniu decyzji o której jest mowa, z punktu widzenia praw i wolności opisanych w Konstytucji RP, bez podstawy prawnej, a co najmniej z rażącym naruszeniem prawa. W tym wypadku należy stanowczo podkreślić, iż jednostka nie może stawać się przedmiotem w urzeczywistnianiu celu. "Godność człowieka, może wyznaczać dopuszczalna konstytucyjną miarę ingerowania w dobra osobiste jednostki ze względu na interes wspólny. Nigdy ochrona interesu wspólnego, nawet najbardziej ewidentna, nie może przybierać postaci, która polegałaby na naruszeniu niezbywalnej godności człowieka" (zob. Wyrok Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006r., sygn. akt K 17/051; 6) Artykuł 156 § 1 pkt. 5 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 77 Konstytucji RP polegającą na wydaniu decyzji która była niewykonalna w dniu jej wydania z punktu widzenia demokratycznego cywilizowanego państwa prawa. Nie można wykonywać czegoś co posiada wadę prawną. Konstytucja mówi o słusznym wynagrodzeniu, wywodzić z tego można tezę, iż pojęcie wynagrodzenia szkody wyrządzonej niezgodnie z prawem w art. 77 ust. 1 Konstytucji musi być rozumiane szerzej niż w art. 21 ust 2 Konstytucji i nie może zależeć jedynie od słusznościowych ocen ustawodawcy (podobnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003r., sygn. akt K 20/02) 7) Artykuł 156 § 1 pkt. 6 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 77 Konstytucji RP polegającą na zajęciu własności nie zapewniając słusznego odszkodowania co materializuje zarzut 231 Kodeksu Karnego; 284 § 1 Kodeksu Karnego oraz 286 § 1 Kodeksu Karnego, 8) Artykuł 156 § 1 pkt. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 17 § 1i 2 pkt, 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 77 Konstytucji RP polegającą na wydaniu decyzji przez Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023r., [...] która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż narusza, znosi wymienione przepisy Konstytucji RP. Wadliwość decyzji o której jest mowa wywodzi swoje źródło w błędnym określeniu wyceny gruntu z punktu widzenia praw i wolności konstytucyjnie określonych stanowi przejaw wyceny decyzyjnej dla potrzeby chwili, akcyjnie nie posiada choćby namiastki waloru słuszności. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem A. K. i dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 roku, wydanej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie C., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1809ha, przejętą z mocy prawa przez Skarb Państwa w trybie specustawy kolejowej pod budowę i realizacji inwestycji ,, budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej nr [...] W. O. – [...] ( od km 38,800 do km 58,100) w związku z realizacją projektu POIIŚ 5.1.3 Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W. O.– [...]( [...] A,B,F) – Faza II w zakresie odcinka od km 41,900 do km 45,000 oraz zobowiązaniu [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania.. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, wzruszenie tych decyzji może zaś nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym w postępowaniu nadzorczym nie przeprowadza się nowych dowodów (co słusznie podniósł organ), ale jedynie ocenia kwestionowaną decyzję pod kątem rażącego naruszenia prawa. Zatem dowody zawnioskowane w skardze nie mają w niniejszej sprawie znaczenia i winny zostać oddalone. W postępowaniu nadzorczym organ administracji publicznej nie jest tym samym władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (w tym odwoławczym). Orzekając w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ orzeka wyłącznie kasacyjnie, to jest może jedynie albo stwierdzić nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w braku przesłanek do takiego orzekania - odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Organ ten nie jest władny zmienić takiej decyzji, ani też - uchylając ją - orzec jednocześnie co do istoty o prawach lub obowiązkach stron postępowania (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 1999 r. I SA 1527/98, LEX nr 48554, z dnia 6 stycznia 1999 r. IV SA 1030/97, LEX nr 47245). Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 k.p.a., dlatego też może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Wszystkie zawarte w skardze zarzuty oraz całe jej uzasadnienie wskazują jednoznacznie, że skarżący kwestionuje nie zakres i sposób przeprowadzenia przez organ postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją, lecz naruszenie przez organy I i II instancji wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sprawie sposobu ustalenia wysokości przyznanego skarżącemu odszkodowania, oceny zebranego materiału dowodowego a przede wszystkim sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego dokonanej przez organy obu instancji w postępowaniu zwykłym. Wszystkie sformułowane w skardze zarzuty dotyczą bowiem sposobu, trybu i zasad sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w sprawie przyznania skarżącemu odszkodowania za przejętą pod budowę trasy kolejowej i naruszenia praw podmiotowych skarżącego w związku z ustaleniem wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Te kwestie, nie mogą natomiast być ponownie badane i oceniane w postępowaniu nadzorczym. W konsekwencji, podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że merytoryczna ocena sporządzonego operatu szacunkowego miała miejsce w postępowaniu zwyczajnym. Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności z powołaniem się na wadliwość operatu i ustalenie zaniżonej wartości przyznanego odszkodowania próbuje de facto doprowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie odszkodowania, z którego wysokością i sposobem jego wyliczenia nie zgadza się. Jednakże nie temu celowi służy tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Materialnoprawną podstawą kontrolowanej przez Ministra były przepisy ustawy kolejowej( z dnia 28 marca 2003 rou o transporcie kolejowym – DZ.U z 2024 roku, poz. 697) dalej specustawa oraz stosowane odpowiednio, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z 9y secustawy kolejowej wysokość odszkodowania, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. W myśl art. 130 ust. 2 u.g.n. dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, przybierającej w myśl art. 156 ust. 1 u.g.n. formę operatu szacunkowego. Tego rodzaju opinia w toku postępowania przed Wojewodą została sporządzona w dniu 28 maja 2021 roku przez rzeczoznawcę P. L.. Opinia ta oceniona została przez organy za wiarygodną i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa, a w konsekwencji posłużyła do ustalenia należnego byłemu właścicielowi odszkodowania.. Skoro zatem organy dysponowały ww. dowodem, który w dacie podejmowania decyzji była aktualny, to czynienie obecnie zarzutu, że opierając się na nim rażąco naruszyły zasady ogólne postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest nieuprawnione. Takie naruszenie może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie organu lub istota załatwienia sprawy nie odpowiadają nakazom wynikającym z przepisów proceduralnych lub łamią nakazy w nich ustanowione, a wadliwa treść decyzji jest wynikiem uchybienia tym przepisom postępowania w sposób rażący - w przedstawionym wyżej rozumieniu (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r. I GSK 936/09, Lex nr 706192). Można zatem ewentualnego naruszenia w stopniu rażącym ustalonej w art. 7 k.p.a., a rozwiniętej w art. 77 § 1 k.p.a. zasady obiektywnej, czy też naruszenia w tym samym stopniu zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), upatrywać jedynie w sytuacji gdyby ustalenia stanu faktycznego w sprawie, które legły u podstaw kontrolowanej decyzji, organ poczynił w oderwaniu od materiału dowodowego zgromadzonego w aktach (wbrew tym dowodom), względnie dowodami wymaganymi prawem (tu opinią o wartości nieruchomości) w ogóle nie dysponował. Taka zaś sytuacji w sprawie zakończonej decyzją odszkodowawczą Ministra z 16 lutego 2023 roku nie miała miejsca. Zasadnie zatem w odniesieniu do ww. przepisów procedury administracyjnej Minister nie stwierdził ich naruszenia w stopniu rażącym. . Podważenie po wydaniu decyzji odszkodowawczej wiarygodności operatu nie może więc jednocześnie prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest bowiem na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że w przypadku wystąpienia określonej przesłanki uzasadniającej zastosowanie trybów nadzwyczajnych brak jest możliwości wyboru drogi tej weryfikacji przez podmiot uprawniony do inicjowania tychże mechanizmów. Tryby nadzwyczajne mogą być stosowane tylko we wskazanym w ustawie celu i nie mogą być stosowane zamiennie (por. wyrok NSA z 17 września 2009 r. II OSK 1407/08 Lex nr 597261). Niedopuszczalne więc jest stosowanie w postępowaniu nieważnościowym przesłanek właściwych dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w W-wie z 22 listopada 2011 r. VII SA/Wa 1362/11, Lex nr 1598000). Podnoszone natomiast w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art.21 ust.1, art.30, art. 64, art. 77 ust.1 Konstytucji RP, art. 2, 6 ust.1 i 3, art. 19 ust.1 -akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, art. 17 ust.1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, czy przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r., którego to naruszenia skarżący upatruje w wadliwie przeprowadzonym procesie szacowania nieruchomości, są o tyle nietrafne, że prowadząc postępowanie nadzorcze organ - jak już wspomniano na wstępie - nie dokonuje ponownie oceny dowodów zgromadzonych w sprawie zakończonej kontrolowaną decyzją, a jedynie bada czy dysponując określonym zestawem dowodów, w obowiązującym wówczas stanie prawnym mógł ją podjąć i czy ustalenia faktyczne, które legły u jej podstaw znajdują w tych dowodach oparcie. Odszkodowanie za wywłaszczenie (a zatem legalne działanie administracji), bez większego błędu utożsamiać można, z wyrównaniem za stratę, która powstała wskutek wywłaszczenia oraz jedną z form zadośćuczynienia za szkody wynikające z władczej i zgodnej z prawem odpowiedzialności organów administracyjnych, a więc ze stosunku administracyjnego. Nie da się na gruncie polskiego porządku prawnego stwierdzić istnienia publicznego prawa podmiotowego do odszkodowania z tytułu szkód wyrządzonych legalnym działaniem władzy publicznej, co charakter odpowiedzialności za legalne działania administracji publicznej, odróżnia od prawa do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, które przybiera postać prawa podmiotowego (por. M. Zimmermann, Polskie prawo wywłaszczeniowe, Lwów 1939, s.175, T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, Warszawa 2011, s. 265, J. Parchomiuk, Odpowiedzialność odszkodowawcza za legalne działania administracji publicznej, Warszawa 2007, s.204, E. Bagińska, Odpowiedzialność odszkodowawcza za wykonywanie władzy publicznej, Warszawa 2006, s.175, postanowienie TK z dnia 28 października 2015 r. sygn. P 6/13 (pkt 4.2.2.). Nietrafnie jednak skarga zarzuca naruszenie gwarancji zawartych w Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wywłaszczenie następuje na cele publiczne, to znaczy ze względu na dobro wspólne. Z tych przyczyn, odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, a odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne (cz. III pkt 2-4 uzasadnienia wyroku SK 11/02; cz. III pkt 3.1 uzasadnienia wyroku TK z 16 października 2012 r. K 4/10, OTK-A 2012/9/106). Z art. 21 ust. 2 Konstytucji nie wynika, by prawo własności miało charakter absolutny. Dopuszczalne jest ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny. Treść prawa własności i zakres ochrony tego prawa, zamykają się w określonych przez prawo granicach, mających swą podstawę w przepisach Konstytucji, w szczególności w zasadzie dobra ogółu, a zatem dobra wszystkich właścicieli (wyrok TK z 28 maja 1991 r. K 1/91, OTK 1991/1/4). W toku postępowania nie wykazano także by kwestionowana przez skarżącego decyzja Wojewody decyzja Ministra Rozwoju i Technologii była obarczona jakąkolwiek inną kwalifikowaną wadą opisaną w § 1 art. 156 k.p.a., prowadzącą do jej nieważności. Takich wad nie dostrzegło także prowadzący postępowania nadzorcze Minister oraz rozpoznający niniejszą skargę Sąd, który w pełni podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Jak już wskazano powyżej, kwalifikowane wady powodujące nieważność decyzji ostatecznej muszą wynikać z samej decyzji. Tymczasem, podnoszone przez skarżącego w toku postępowania nieważnościowego i w skardze do sądu kwestie dotyczące błędnego określenia wartości rynkowej nieruchomości, przez biegłego rzeczoznawcę są ściśle związane z operatem szacunkowym. Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności z powołaniem się na wadliwość operatu próbuje de facto doprowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie odszkodowania, z którego wysokością i sposobem jego wyliczenia nie zgadza się. Jednakże nie temu celowi służy tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podziela stanowisko organu, iż decyzja o ustaleniu wysokości odszkodowania nie została wydana z naruszeniem art. 139 Kpa. Organ po rozpoznaniu odwołania przyjął tę samo wartość wywłaszczonej nieruchomości a jedynie zmienił wysokość kwot podziałowych z uwagi na wartość wierzytelności hipotecznej, która obciążała przedmiotową nieruchomość. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.