VIII SA/Wa 846/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu I i II raty podatku rolnego za 2008 rok postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. R. D. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego ([...] ha), z którego miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł oraz dopłat unijnych ok. [...] zł rocznie. Wyjaśniła, że utrzymanie studiującej córki miesięcznie stanowi ok. [...] zł. Poza tym w 2007 r. córka przeszła operacje głowy (guza mózgu) i jej leczenie (dojazdy do specjalistów i leki) trwające do chwili obecnej pochłania znaczne koszty. Także mąż wnioskodawczyni przed trzema laty przeszedł operację kolana. Skarżąca wskazała, że dochodowość gospodarstwa rolnego jest coraz niższa. W 2009 r. ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne zboża były słabej jakości, a cena sprzedaży poniżej kosztów produkcji. Jako posiadany majątek skarżąca wymieniła dom o powierzchni [...] m², budynki gospodarcze, maszyny i urządzenia rolnicze oraz samochód osobowy z 2004 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej wynika, że nie jest ona osobą ubogą. Posiada bowiem gospodarstwo rolne ([...] ha przeliczeniowych – [...] ha fizycznych), z którego osiąga stałe dochody oraz otrzymuje dopłaty unijne, posiada zabudowania gospodarcze, maszyny rolnicze (ciągnik), a także samochód ciężarowy i osobowy. Nie jest zatem skarżąca pozbawiona źródła utrzymania i nie należy do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Poza tym skarżąca w latach 2008 – 2009 korzystała z pomocy publicznej w postaci umorzenia raty w podatku rolnym oraz zwrotu środków za materiał siewny. Ustalona sytuacja materialna i rodzinna skarżącej nie uzasadnia konieczności obciążania budżetu państwa całością kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Biorąc jednakże pod uwagę podnoszoną okoliczność, że domowy budżet obciążają wydatki związane z chorobą córki, a także jej utrzymaniem na studiach oraz fakt, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi [...] zł uznano, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.