VIII SA/Wa 847/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 10 października 2023 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z 29 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 9 maja 2023 r. A. S. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną T. S., która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z 13 kwietnia 2023 r. nr [...] zaliczającym do 30 kwietnia 2025 r. do znacznego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu tym wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 10 marca 2023 r. i nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. Decyzją z 7 czerwca 2023 r. nr [...] organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na żonę z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.). Na skutek wniesienia przez stronę odwołania decyzją z 21 lipca 2023 r. znak: [...] Kolegium uchyliło ww. decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując w jakim zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia. Koniecznym okazało się bowiem ustalenie, czy wyłączną przyczyną zaprzestania prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i wykonywania w nim pracy była konieczność stałej i bezpośredniej opieki nad niepełnosprawną żoną oraz wyjaśnienie, czy zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad żoną wyklucza możliwość podjęcia przez niego zatrudnienia, czy też jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Jednocześnie Kolegium zaleciło, aby organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, podjął rozstrzygnięcie z pominięciem tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która w sposób niekonstytucyjny różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz decyzją z 29 sierpnia 2023 r. nr [...] odmówił skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że wnioskodawca w III części wniosku z 9 maja 2023 r. oświadczył, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej od stycznia 2023 r. Jednak w dalszym ciągu pobiera dopłaty, a w lutym 2023 r. pobrał część podatku akcyzowego, co świadczy o tym, że faktycznie nadal prowadzi gospodarstwo rolne (przesłanka negatywna z art. 17b u.ś.r.). W ocenie Burmistrza sprawowanie opieki nad żoną wymaga pomocy ze strony skarżącego, ale przy prawidłowej organizacji dnia możliwe jest podjęcie przez niego zatrudnienia. W konsekwencji ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz pobieranie dopłat organ odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że od 1 stycznia 2023 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego dowodzi stan gruntu leżący ugorem. Wniosek o dopłaty bezpośrednie wycofał, a także nie złożył wniosku o zwrot podatku akcyzowego na 2023 rok. Do odwołania skarżący dołączył pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 września 2023 r. informujące, że 1 sierpnia 2023 r. wpłynęło wycofanie złożonego 15 maja 2023 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW na 2023 rok. W związku z tym postępowanie w sprawie przyznania tych płatności zostanie umorzone i nie zostaną one przyznane. SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, wskazaną na wstępie decyzją z 10 października 2023 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, bowiem nie ma znaczenia, w jakim wieku powstała niepełnosprawność T.S.. Kolegium stwierdziło, że niezasadnym była orzeczona przez organ I instancji odmowa przyznania skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego dlatego, że niepełnosprawność jego żony powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b u.ś.r., albowiem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. SKO wskazało, że w rozpoznawanej sprawie istotnymi są regulacje zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., z którego wynika, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki. Po pierwsze: osoba niepełnosprawna musi legitymować się odpowiednim orzeczeniem, co w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, po drugie: na osobie sprawującej opiekę ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, co również w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, oraz po trzecie: opiekun osoby niepełnosprawnej musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź nie podejmować tego zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do powyższego przepisu istotne jest, aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia wynikało z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad małżonkiem, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi jednocześnie w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zarobkowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. W związku z powyższym SKO uznało, że zakres opieki jakiej wymaga obecnie T. S. nie wymaga rezygnacji przez wnioskodawcę z jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Z materiału dowodowego wynika, że choć żona skarżącego wymaga pomocy, to zakres jego czynności jako opiekuna obejmuje: sprzątanie, przygotowanie posiłków, zakupy, pomoc w czynnościach higienicznych. Tak określony zakres czynności wskazuje, że odnosi się on zasadniczo do prowadzenia gospodarstwa domowego. Natomiast pomoc w utrzymaniu higieny osobistej osoby podlegającej opiece, choć są to niewątpliwie czynności absorbujące, to jednak - w ocenie Kolegium -mogą być wykonywane poza czasem świadczenia pracy i nie uniemożliwiają podjęcia przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Także podawanie leków nie jest czynnością uniemożliwiającą wykonywanie pracy, bowiem mogą być one rozdzielane choćby raz w tygodniu do przygotowanych pojemników, tym bardziej, że żona skarżącego jest osobą samodzielną, poruszającą się przy pomocy balkonika, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne. Zatem organ odwoławczy wskazał, że zakres oraz rozmiar opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną żoną jest do pogodzenia z wykonywaniem pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze. Ponadto SKO podkreśliło, że takie czynności, jak: przygotowanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego, są czynnościami, które nie mogą być uznane za wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo (i to często w sztywno wyznaczonych godzinach) i wykonują je przed rozpoczęciem pracy oraz po jej zakończeniu. Natomiast czynności związane z opieką, polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, podawaniu leków, czy przygotowywaniu posiłków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r, uniemożliwiającą wykonywanie zatrudnienia. Według Kolegium sprawowanie opieki nad żoną skarżącego wymaga niewątpliwie pomocy z jego strony, niemniej jednak przy prawidłowej organizacji dnia możliwe jest uzyskanie takiego stanu, który pozwoliłby mu na podjęcie zatrudnienia. Nie powinno budzić wątpliwości, że intencją ustawodawcy było, aby poprzez świadczenie pielęgnacyjne nieść pomoc tym osobom, które rzeczywiście nie mogą pracować, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W żadnym wypadku, regulacja ta nie powinna mieć zastosowania w sytuacji, w której konieczność sprawowania opieki nie koliduje z możliwością zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem Kolegium przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie została spełniona, bowiem przepis ten należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Z art. 17 ust. 1 ww. ustawy wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, bezpośredniej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Następnie organ odwoławczy powołał się na art. 17b u.ś.r., z którego wynika, że w przypadku gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenie to przysługuje odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. SKO wskazało, że w części III wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący podał, że jest rolnikiem i zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 stycznia 2023 r. Ponadto z pisma organu I instancji z 2 sierpnia 2023 r. znak: [...] wynika, że skarżący w 2023 r. składał wniosek o zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w miesiącu lutym i otrzymał zwrot akcyzy, natomiast w drugim terminie jeszcze wniosku nie złożył, co może nastąpić do sierpnia 2023 r. Organ odwoławczy wskazał również na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa M. Oddziału Regionalnego Biura Powiatowego w L. z 1 września 2023 r. nr [...], które skarżący dołączył do odwołania, a informujące, że 15 maja 2023 r. złożył on wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW na 2023 r., zaś 1 sierpnia 2023 r. wpłynęło wycofanie tego wniosku. W ocenie Kolegium wycofanie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW na 2023 r. nie ma w rozpoznawanej sprawie znaczenia. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu w związku z jego opieką nad żoną; 2. przepisów postępowania: • art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji tego pominięcie przez organ istotnych informacji zgromadzonych w materiale dowodowym, z których wynika, że istnieje konieczność sprawowania przez skarżącego stałej opieki nad jego żoną, co pozostaje w związku z zaprzestaniem przez niego pracy w gospodarstwie rolnym i skutkowało niewyczerpującym rozpatrzeniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym błędną oceną stanu faktycznego we wskazanym wyżej zakresie; • art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przyczyną zaprzestania wykonywania działalności rolniczej była zaistniała potrzeba opieki nad niepełnosprawną żoną wymagającą na co dzień obecności w jej pobliżu osoby trzeciej, opiekującej się nią, w tym przypadku jej męża. Nadto wskazał, że podjęcie decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej nie było decyzją nagłą, podjętą pod wpływem chwili, lecz utwierdzała się wraz z upływem czasu, w którym skarżący podejmował próby godzenia spraw zawodowych z rodzinnymi. Faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w styczniu 2023 r., natomiast wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony dopiero w maju 2023 r., gdy zdał sobie sprawę, że nie ma możliwości pogodzenia obowiązków opiekuńczych nad żoną z obowiązkami związanymi z dalszym prowadzeniem przez niego gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał również, że aktualnie należące do niego grunty rolne nie są uprawiane, a grunty należące do jego żony zostały oddane w dzierżawę. Jednocześnie zaznaczył, że nie pobiera żadnych dopłat unijnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga fakt, że Sąd ocenia decyzję pod względem zgodności z prawem na datę jej wydania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie wszystkich ww. pozytywnych przesłanek oraz w niniejszej sprawie dodatkowo tych wynikających z art. 17b u.ś.r. Stosownie bowiem do art. 17b ust. 1 tej ustawy w przypadku gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17, ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Jak stanowi art. 17b ust. 2 u.ś.r. zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Pokreślić należy, że przewidziana w art. 17b ust. 2 u.ś.r. forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku takich dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, jakimi dysponują osoby rezygnujące z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego Kolegium w uzasadnieniu kasatoryjnej decyzji z 21 lipca 2023 r. wskazało Burmistrzowi zalecenia przeprowadzenia dodatkowych czynności procesowych zmierzających do weryfikacji oświadczenia skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że prawne przesłanki pobierania płatności są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zebrane w sprawie dodatkowe dowody, a mianowicie: informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 8 sierpnia 2023 r. (k. 27 akt administracyjnych) oraz pismo Urzędu Miasta i Gminy w L. z 2 sierpnia 2023 r. (k. 25 akt administracyjnych) nie potwierdziły, aby skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 i ust. 2 u.ś.r. Z pierwszego pisma wynika, że skarżący pobiera płatności, a ostatni wniosek w tym przedmiocie złożył w 2023 r., zaś z drugiego ww. pisma wynika, że skarżący w lutym 2023 r. składał wniosek o zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i otrzymał zwrot akcyzy w kwocie 105,05 zł. W drugim terminie jeszcze takiego wniosku nie złożył, co może nastąpić do sierpnia 2023 r. Wprawdzie do odwołania wnioskodawca załączył pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 września 2023 r., z którego wynika, że 1 sierpnia 2023 r. skarżący wycofał wniosek złożony 15 maja 2023 r. o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW na 2023 rok i w związku z tym postępowanie w tym zakresie będzie umorzone, jednak rację mają organy obu instancji, że wycofanie wniosku o przyznanie płatności nie ma w sprawie znaczenia. Powyższe dokumenty nie potwierdziły bowiem, aby strona z dniem 1 stycznia 2023 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Należy zauważyć, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani w skardze skarżący w żaden sposób nie podważył powyższych ustaleń. W odwołaniu skarżący podniósł jedynie, że od 1 stycznia 2023 r. zaprzestał faktycznie prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego dowodzi stan gruntu leżący ugorem. Natomiast fakt złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie na 2023 rok, który to wniosek wycofał, a także wniosek o zwrot podatku akcyzowego za wcześniejsze lata, którego jak twierdzi na rok 2023 nie złożył, nie dowodzą faktu prowadzenia gospodarstwa. Natomiast w skardze podniósł m.in, że nie pobiera żadnych dopłat unijnych, grunty należące do niego nie są uprawiane, a grunty będące własnością żony zostały oddane w dzierżawę. Konfrontując te twierdzenia z prawidłowo ustalonym przez organy administracji stanem faktycznym sprawy, należy zauważyć, że prowadzenie gospodarstwa rolnego ma miejsce zarówno wtedy, gdy rolnik czyni to osobiście, jak również wówczas, gdy zastępuje się innymi osobami. Poza tym skarżący w żaden sposób nie podważył faktu, że w dalszym ciągu figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, co zaprzecza jego oświadczeniu o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Krajowy system ewidencji producentów rolnych prowadzony jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 885). Ewidencja producentów, o jakiej mowa w art. 7 tej ustawy, obejmuje m.in. producentów rolnych, tj. osoby fizyczne (osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej), będące rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem bycie rolnikiem związane jest bezpośrednio z prowadzeniem działalności rolniczej. Wpis do ewidencji producentów rolnych (czyli rolników) jest jednym z warunków przyznania rolnikowi płatności obszarowych, gdyż prawne przesłanki pobierania płatności są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 412) pomoc jest przyznawana rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc Sąd stoi na stanowisku, że zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów pomocy, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Figurowanie w ewidencji producentów rolnych jest jednym z elementów koniecznych do przyjęcia, że mamy do czynienia z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, co ma miejsce w kontrolowanej sprawie. Skoro więc, na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący był formalnie rolnikiem, to organ nie miał podstaw do przyjęcia, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z opieką nad żoną, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki WSA w Kielcach: z 30 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 260/23, z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 302/23, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Kew 528/23, dostępne w cbosa). Poza tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, wyjaśnił, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z tą ostatnią formą aktywności związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, gdyż zarządzanie gospodarstwem przez skarżącego nadal jest możliwe dzięki wpisowi do krajowej ewidencji producentów i nie musi polegać na wykonywaniu przez niego osobiście prac w gospodarstwie. W tej sytuacji wycofanie wniosku przez skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW na 2023 r. nie mogło skutecznie zmienić rozstrzygnięcia organu I instancji, dlatego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem (brak spełnienia przesłanki z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r.). Nie podważa oceny Sądu w okolicznościach tej sprawy stanowisko Kolegium co do zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną żoną, ani wywody w odniesieniu do braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem tej opieki. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, więc na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.