VIII SA/Wa 850/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-12
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył ilość jabłek kwalifikujących się do wsparcia finansowego w związku z zakazem przywozu do Federacji Rosyjskiej, uwzględniając straty w plonie spowodowane przymrozkami wiosennymi w poprzednim roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał prawo pomniejszyć ilość jabłek kwalifikujących się do wsparcia finansowego, uwzględniając straty w plonie spowodowane przymrozkami wiosennymi. Działanie to było zgodne z przepisami zakazującymi podwójnego finansowania tych samych strat, a postępowanie administracyjne w sprawie wsparcia z tytułu embarga zostało wszczęte po otrzymaniu powiadomień, co oznaczało, że organ nie miał obowiązku informowania o konieczności redukcji ilości jabłek na etapie składania powiadomień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku producenta rolnego A. B. o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych z tytułu wycofania jabłek na bezpłatną dystrybucję. Organ pierwszej instancji przyznał częściowe wsparcie, odmawiając go do określonej ilości jabłek. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Producent wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie ilości jabłek kwalifikujących się do wsparcia z powodu uwzględnienia strat po przymrozkach wiosennych z poprzedniego roku oraz zarzut podwójnego finansowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dn. [...] lipca 2019r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor ARiMR"), działając na podstawie § 9 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 82) udzielił A. B. (dalej: "strona", "skarżąca", "producent") częściowego wsparcia finansowego w kwocie [...]zł z tytułu wycofania w ramach bezpłatnej dystrybucji jabłek w ilości [...]kg oraz odmówił udzielenia wsparcia do ilości [...]kg jabłek.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...].07.2018 r. strona złożyła do Dyrektora [...] OR ARiMR Wniosek wskazując, że zgodnie z ustanowionym współczynnikiem przydziału dokonała wycofania [...]kg jabłek na bezpłatną dystrybucję z powierzchni [...]ha, realizując w dniu [...].05.2018 r. operację wycofania z rynku [...]kg do A. Ś. w K., ul. M. [...];[...] - [...] K., co potwierdza Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw oraz Świadectwo potwierdzenia odbioru produktów wycofanych z rynku.
W dniu [...].09.2018 r. producent złożył oświadczenie z dnia [...].09.2018 r. (data wpływu do Biura Powiatowego ARiMR w G. [...].09.2018 r.), w którym zadeklarował uprawę sadu jabłoniowego na powierzchni [...]ha, na działkach ewidencyjnych o numerach: [...],[...],[...],[...], dla których możliwości produkcyjne strona zadeklarowała na poziomie [...] - [...] ton/ha. Powierzchnia oraz numery działek rolnych wskazanych przez stronę w przedmiotowym oświadczeniu są zgodne z powierzchnią i numerami działek rolnych, które producent zadeklarował w Powiadomieniu z dnia [...].01.2018 r. (I tura składania Powiadomień) oraz Powiadomieniu z dnia [...].04,2018 (II tura składania Powiadomień), a także we Wniosku, złożonym w dniu [...].07.2018 r. Jednocześnie w piśmie z dnia [...].09.2018 r. (data wpływu do [...] OR ARiMR [...].09.2018 r.), producent odniósł się do przyznanego limitu przydziału dostaw oraz strat w plonie i gospodarstwie, ujętych w Protokole Nr [...]z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego", zwany dalej "Protokołem Nr [...]", jednocześnie zwracając się z prośbą o wyrażenie zgody na uwzględnienie strat w plonie, które jego zdaniem wynoszą 70,7 %.
Jednocześnie organ wskazał, że w dniu [...].06.2017 r. w gospodarstwie A.
B. przeprowadzono lustrację (kontrolę) na miejscu, podczas której stwierdzono wystąpienie szkód powstałych w wyniku przymrozków wiosennych w dniach: [...]-[...].04.2017 r. i [...]-10.05.2017 r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny spowodowany stratami poniesionych w uprawach, stwierdzono, że na powierzchni [...]ha sadu jabłoniowego producent poniósł straty w wysokości 84%, co potwierdza sporządzony "Protokół Nr [...]".
Mając na uwadze powyższe. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał w dniu [...].09.2018 r. Decyzję Nr [...] o przyznaniu wsparcia finansowego w części z tytułu wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję w ilości [...]kg jabłek, a odmówił udzielenia wsparcia do ilości [...]kg jabłek.
Od Decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR Nr [...] z dnia [...].09.2018 r. o przyznaniu wsparcia finansowego w części, strona wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż z niezrozumiałych powodów odmówiono jej przyznania wsparcia do [...]kg jabłek, przekazanych na bezpłatną dystrybucję. Strona wskazała, iż dokonała niezbędnych formalności, a następnie przekazała ww. jabłka w ilości [...]kg. W związku z przedstawionymi argumentami strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zakwalifikowanie ilości [...]kg jabłek do dofinansowania.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, w dniu [...].02.2019 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał Decyzję Nr [...], w sprawie uchylenia zaskarżonej Decyzji Nr [...]z dnia [...].09.2018 r. o przyznaniu wsparcia finansowego w części, z tytułu wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W decyzji wskazany został zakres koniecznych do przeprowadzenia czynności przez organ pierwszej instancji, który obejmował postępowanie wyjaśniające, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Dyrektor [...] OR ARiMR ponownie rozpatrzył sprawę i w dniu [...].07.2019 r. wydał Decyzję Nr [...]o przyznaniu wsparcia finansowego w części, udzielając wsparcia do [...]kg jabłek i odmowie w zakresie [...]kg jabłek.
W odwołaniu od decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR Nr [...]z dnia [...].07.2019 r. o przyznaniu wsparcia finansowego w części, strona wskazała, że zaskarża przedmiotową decyzję w zakresie pkt. II w całości, tj. odmowy udzielenia wsparcia do ilości [...]kg jabłek oraz zarzuca:
1/ naruszenie przepisów art. 6 zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji podstawy prawnej, w oparciu o którą pomniejszono ilość jabłek, co zdaniem strony czyni zaskarżoną decyzję dowolną i błędną. Zdaniem strony brak jest podstaw do twierdzenia, iż strona naruszyła przepisy dotyczące podwójnego finansowania,
2/ naruszenie przepisów art. 6, 7, 77, 80 K.p.a. i 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez pominiecie faktu, że decyzja o przyznaniu dofinansowania w zakresie strat, została wydana w dniu [...].12.2017 r., a zatem znacznie przed złożeniem przez stronę wniosku o wsparcie. Zdaniem strony organ nie powołał się na żadną postawę prawną, z której wynika konieczność uwzględnienia odszkodowania przy udzielaniu wsparcia związanego z przymrozkami wiosennymi, poniesionymi przez stronę w 2017 r.;
3/ naruszenie przepisów art. 6, 7, 77, 80 w zw. z art. 76 § 1 K.p.a. poprzez ustalenie maksymalnego plonu dla jabłek w roku 2017 na poziomie [...] ton/ha bez powołania się na konkretny dokument (opracowanie) z Instytutu Ogrodnictwa w S., który przewidywał taki plon. Ponadto zdaniem skarżącej nie uwzględniono pisma strony z dnia [...].09.2018 r., dotyczącego wykazania strat spowodowanych wiosennymi przymrozkami na poziomie 70,7 %.
Mając powyższe na uwadze, strona wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji w pkt II dotyczącej odmowy udzielenia wsparcia do ilości [...]kg, oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Rozpoznając odwołanie, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") decyzją Nr [...]z dn. [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dn. [...].07. 2018 r. wydaną przez Dyrektora OR ARiMR o przyznaniu wsparcia finansowego w części.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustalił, iż producent ubiegał się o udzielenie wsparcia na bezpłatną dystrybucję w ramach I i II tury składania Powiadomień (tj. w dniu [...].01.2018 r. oraz w dniu [...].04.2018 r.), deklarując wycofanie jabłek uprawianych na tych samych działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], o łącznej powierzchni [...]ha.
W ramach I i II tury Powiadomień, złożonych w dniach [...].01.2018 r. i [...].04.2018 r., producent zgłosił do wycofania [...]kg jabłek z ww. działek ewidencyjnych.
W zakresie II tury Powiadomień ogłoszony w dniu [...].04.2018 r. komunikat Prezesa
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości współczynnika przydziału, stosowanego w odniesieniu do grupy produktów: jabłka oraz gruszki informował, że współczynnik ten wyniósł - 0,02. Tym samym, stosując przedmiotowy współczynnik do wyliczenia ilości możliwej do wycofania, strona na podstawie w § 6 ust. 6 rozporządzenia RM, byłaby uprawniona do wycofania [...]kg jabłek, gdyby nie poniesione przez skarżącą straty.
W dniu [...].07.2018 r. po przeprowadzeniu operacji wycofania [...]kg jabłek, producent złożył Wniosek, gdzie wskazał powierzchnię [...]ha, jako powierzchnię, z której zostały wycofane jabłka na bezpłatną dystrybucję w zakresie działań przeprowadzonych w ramach II tury mechanizmu. Tą samą powierzchnię upraw oraz działki ewidencyjne producent wskazał we Wniosku, złożonym w ramach I tury mechanizmu.
Jednocześnie ustalono, że w gospodarstwie strony w roku 2017 r. wystąpiły znaczne
straty w uprawie jabłek spowodowane wystąpieniem niekorzystnych warunków atmosferycznych w postaci przymrozków wiosennych w dniach: [...]-[...].04.2017 r. oraz [...]-[...].05.2017 r. Na tę okoliczność w dniu [...].06.2017 r. została przeprowadzona lustracja na miejscu przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych, powołaną przez Wojewodę [...], podczas której sporządzono Protokół Nr [...]. Zważywszy na stan faktyczny, powstały na skutek strat poniesionych w uprawach, potwierdzony ww. lustracją na miejscu, ustalono, że na powierzchni [...]ha sadu jabłoniowego, producent poniósł straty w wysokości 84 %. Przedmiotowy Nr [...]został zaakceptowany i własnoręcznie podpisany przez stronę.
Wystąpienie strat w wysokości 84 % miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbioru jabłek z działek objętych szkodą, a co za tym idzie ilości produktu możliwej do zadeklarowania w złożonym przez stronę do Oddziału Regionalnego ARiMR Powiadomieniu z dnia [...].04.2018 r. Wobec powyższego ilości jabłek zadeklarowane w ww. Powiadomieniu, tj. [...]kg, powinny być pomniejszone o poniesione przez producenta straty. Wynika to z faktu, iż producent nie mógł wyprodukować ilości [...]kg jabłek zadeklarowanej w Powiadomieniu (składanym w II turze) ze względu na poniesione straty na poziomie 84 % w uprawach jabłek z działek o pow. [...]ha.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że producent złożył oświadczenie z dnia [...].09.2018 r. (złożone w BP ARiMR w G. w dniu [...].09.2018 r.), w którym zadeklarował możliwości produkcyjne w uprawie jabłek na poziomie [...] - [...] ton/ha. Jednakże producent nie złożył żadnych dowodów na potwierdzenie tak wysokich deklarowanych plonów. Ponadto, stoi to w sprzeczności z danymi Instytutu Ogrodnictwa w S., dotyczącymi maksymalnych osiągalnych plonów w uprawie jabłek w Polsce, które ustalono na poziomie [...] ton/ha.
W związku z powyższym, organ odwoławczy w niniejszej sprawie dał wiarę ustaleniom Komisji szacującej straty w gospodarstwie strony na poziomie 84% oraz danym Instytutu Ogrodnictwa w S., wskazującym na możliwy do uzyskania w polskich warunkach plon jabłek na poziomie [...] ton/ha.
Ponadto, nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest fakt, że za poniesione straty z tytułu przymrozków wiosennych A. B. otrzymała wsparcie finansowe w roku 2017 wypłacone przez ARiMR, na podstawie Decyzji nr [...] z dnia [...].12.2017 r. o przyznaniu pomocy w kwocie [...]zł. W złożonym przez skarżącą w dniu [...].09.2017 r. wniosku o wsparcie za straty z tytułu przymrozków wiosennych strona wskazała, iż poniosła straty na tych samych czterech działkach o nr [...], [...], [...], [...], na których posiada sad jabłoniowy. Otrzymała więc wsparcie finansowe za straty w wysokości 84 % poniesione na ww. działkach, które to działki następnie wskazała w obu Powiadomieniach, złożonych do ARiMR w roku 2018 w ramach mechanizmu embargo.
Odnosząc się zatem do zarzutów strony, iż organ nie ma podstaw do twierdzenia, że w przypadku sprawy skarżącej nie wystąpiło podwójne wsparcie, należy jednoznacznie stwierdzić o bezspornym wystąpieniu przez stronę o podwójne wsparcie, które miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Producent wystąpił o finansowanie do ww. powierzchni sadu jabłoniowego należącego do strony w ramach dwóch działań realizowanych przez ARiMR, tj. pomocy finansowej udzielanej producentom do powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi w 2017 r. oraz wsparcia z tytułu wycofania jabłek z upraw 2017 r.
Organ stwierdza, iż wszystkie dokumenty w sprawie wskazują na fakt, iż ilości jabłek
będące plonem uzyskanym w 2017 roku przez skarżącą z ww. działek były przedmiotem wycofania na bezpłatną dystrybucją, zrealizowaną przez stronę w 2018 roku (w ramach mechanizmu embargo).
Mając na względzie przepisy art. 10 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165 w pełni zasadna i obligatoryjna jest weryfikacja wszystkich danych dotyczących przedmiotowego postępowania i beneficjenta przez organy administracji, odpowiadające za prawidłową realizację zadań związanych z wypłatą wsparcia. W związku z tym, Dyrektor [...] OR ARiMR rozpatrując przedmiotową sprawę dokonał weryfikacji danych zadeklarowanych w Powiadomieniu i Wniosku, badając czy przedmiotowe dane są adekwatne do obszaru oraz możliwości produkcyjnych gospodarstwa. Po przeprowadzeniu analizy, stwierdził iż producent nie posiadał wystarczających możliwości produkcyjnych z działek zgłoszonych w dwóch turach Powiadomień, tj. z dnia [...].01.2018 r. oraz z dnia [...].04.2018 r., z powodu wiosennych przymrozków w wysokości 84 % na całej powierzchni [...]ha zgłoszonej w obu Powiadomieniach. Mając powyższe na uwadze, w dniu [...].07.2019 r. wydał Decyzję Nr [...]o przyznaniu wsparcia finansowego w części, udzielając wsparcia do [...]kg jabłek i odmowie w zakresie [...]kg jabłek.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy analizując możliwości produkcyjne strony stwierdził, że maksymalna ilość produktu, która mogła zostać zadeklarowana
w Powiadomieniu z dnia [...].04.2018 r., obejmującym działki ewidencyjne o łącznej powierzchni [...]ha sadu wynosi [...]kg, a maksymalna ilość produktu możliwa do wycofania na bezpłatną dystrybucję, wynikająca z zastosowania współczynnika 0,02 wynosi [...]kg. Wskazane powyżej dane wynikają wprost z dowodów posiadanych przez organ, tj. akt niniejszej sprawy, w których znajdują się dokumenty stwierdzające, iż:
- możliwości produkcyjne strony wynikające z danych w złożonych w dwóch turach
Powiadomień, z pow. [...]ha sadu jabłoniowego, z uwzględnieniem poniesionych strat wynoszą [...]kg jabłek.
Ilość jabłek możliwa do wyprodukowania w 2017 r. z powierzchni [...]ha sadu, na której wystąpiły straty w wysokości 84 % (16% powierzchni bez strat), przy zastosowaniu plonu na poziomie [...] ton/ha, ustalono zgodnie z wyliczeniami:
[...]ha X [...]kg/ha x 0,16 % = [...]kg
- W I turze, po zastosowaniu współczynnika 0,09, producent mógł wycofać [...]kg jabłek:
[...]kg X 0,09 = [...]kg
Ilość [...]kg jabłek uprawniona do wycofania ze wsparciem powinna zostać uwzględniona przy ustalania ilości jabłek możliwych do wycofania w ramach II tury realizacji mechanizmu embargo.
- w II turze producent mógł wycofać jabłka w ilości [...]kg
Ilość jabłek po uwzględnieniu jabłek możliwych do wycofania w I turze po zastosowaniu współczynnika 0,02 ustalono zgodnie z wyliczeniami:
[...]kg-[...]kg = [...]kg
[...]kg X 0,02 = [...]kg
Organ odwoławczy wskazując na powyższe wyliczenia stwierdza, że pozostają one zbieżne z wyliczeniami ilości jabłek, do których przysługiwało wsparcie w ramach bezpłatnej dystrybucji, dokonanym przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej Decyzji Nr [...]z dnia [...].07.2019 r. o przyznaniu wsparcia finansowego w części.
Reasumując, organ odwoławczy podtrzymuje stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przyznania płatności do ilości [...]kg jabłek podlegających wycofaniu oraz odmowie wsparcia do ilości [...]kg jabłek.
Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznał je za niezasadne. W tym zakresie wskazał, że w postępowaniu prowadzonym przez organy ARiMR, zgodnie z art. 10a ust.1 ustawy z dn. 9 maja 2008r. o ARiMR, nie są stosowane w pełnym zakresie przepisy kpa. Wobec tego przy prowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji nie był obowiązany stosować zasady prawdy obiektywnej (słusznego interesu obywatela), zasady informowania stron i pozostałych uczestników postępowania (zasada obowiązku organu udzielania informacji faktycznej i prawnej), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, zasady oficjalności postępowania (prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu), zasady prawdy obiektywnej (dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem) ani zasady prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym. Wobec tego zarzuty skarżącej, która twierdzi, iż organy naruszyły ww. przepisy, są oczywiście niezasadne. Bezpodstawny jest zarzut, że organ, do którego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie wsparcia, naruszył przepisy postępowania dowodowego, poprzez brak całościowego rozpoznania sprawy, wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy.
Zarzuty postawione w odwołaniu należy uznać za nieusprawiedliwione. Organ pierwszej instancji uwzględnił w całości zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo uwzględnił wysokość strat w gospodarstwie strony i złożone przez producenta oświadczenie o możliwościach produkcyjnych gospodarstwa.
Skarżąca A. B. nie zgadzając się z powyższą decyzją pismem z dn. [...] października 2019r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 6, 8 § 1, 80 kpa i 107 § 1 pkt 6 kpa poprzez wadliwe zakwestionowanie jej oświadczenia z dnia [...].09.2018r., w którym określiła plon na [...] do [...] ton/ha w sytuacji, gdy brak jest dowodów, które w sposób obiektywny podważałyby jej oświadczenie.
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 77 § 4 kpa w zw. art. 6, 8 § 1, 80 kpa i 107 § 1 pkt 6 kpa, poprzez wadliwe oparcie się na danych z Instytutu Ogrodnictwa w S., w sytuacji gdy publikacja taka nie stanowi dowodu w niniejszej sprawie, nie została włączona do akt sprawy, nie zostało przed wydaniem decyzji I instancji w żaden sposób zakomunikowane stronie, że organ przeprowadza taki dowód z urzędu, zaś strona nie może o takim dowodzie dowiedzieć się dopiero z treści uzasadnienia decyzji, lecz powinna mieć możliwość odniesienia się do dowodu przed wydaniem rozstrzygnięcia.
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 6, 8 § 1, 80 kpa i 107 § 1 pkt 6 kpa, poprzez pominięcie faktu, że decyzja o przyznaniu dofinansowania w zakresie strat plonu z uwagi na przymrozki wiosenne
została wydana jeszcze w 2017r., a zatem znacznie przed złożeniem przeze nią wniosku o przedmiotowe wsparcie, a zatem organy posiadały wiedzę o wypłaconych
jej świadczeniach, a mimo to nie poinformowały o konieczności dokonania redukcji oraz nie miały żadnych zastrzeżeń do przekazywania przeze nią jabłek na bezpłatną dystrybucję, tym samym doprowadzając do tego, że co do części owoców nie otrzymała żadnej rekompensaty, a co w sposób oczywisty narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej,
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 6, 8 § 1, 80 kpa i 107 § 1 pkt 6 kpa, poprzez wadliwe zredukowanie ilości jabłek o
84 %, a nie o 70,72 %, w sytuacji gdy ta druga wartość wskazana została w protokole
Agencji nr [...] i dotyczy szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie
rolnym. Wartość ta jest o tyle miarodajna, że odnosi się do jego konkretnej, finansowej straty,
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie
realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych
z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w zw. z art. 10 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1165 z dnia 20 kwietnia 2017 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do podwójnego finansowania, w sytuacji gdy świadczenie związane z przymrozkami wiosennymi zostało przyznane z uwagi na inne zdarzenie, niż świadczenie objęte niniejszym postępowaniem (embargo rosyjskie),
6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 139 kpa poprzez pominięcie, że przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organ I instancji przyznał dofinansowanie w większym zakresie (tj. co do [...]kg jabłek, zaś odmówiono co do [...]kg) niż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (przyznano co
do [...]kg, odmówiono co do [...]kg), a co oznacza, że na skutek odwołania wniesionego przez stronę od pierwszej decyzji doszło ostatecznie do wydania rozstrzygnięcia na jej niekorzyść.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do
ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz
Skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniósł, że organy wydające zaskarżone decyzje ustaliły stan faktyczny jedynie na podstawie wygodnych dla siebie dokumentów, nie wzięto w ogóle pod uwagę przesłanek, jakimi kierowała się skarżąca przy przekazywaniu jabłek do bezpłatnej dystrybucji czyli dokumentu: [...] z dn. [...] kwietnia 2018 r., w którym ARiMR określiła ilość jabłek z plonu w roku 2017, które można skierować do bezpłatnej dystrybucji, za które będzie można otrzymać wsparcie z tytułu zakazu ich przywozu do Federacji Rosyjskiej. Organ I instancji w żaden dostępny sposób nie występował do skarżącej o przedłożenie dowodów na uzyskanie większego plonu aniżeli wynikający z protokołu kontroli. Nadto organ błędnie wykazuje, że skarżąca miała otrzymać podwójne finansowanie, gdyż otrzymała wsparcie finansowe z tytułu przymrozków wiosennych. Wsparcie to zostało otrzymanie z tytułu przymrozków i jednoczesnego braku odpowiedniego owocowania w sadzie, a nie z tytułu zakazu przywozu niektórych owoców z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
W odpowiedzi na skargę, Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t. ze zm.; dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy częściowa odmowa przyznania skarżącej nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej była zgodna z prawem.
Powodem odmowy przyznania wsparcia w części było obliczenie maksymalnej ilości owoców możliwej do wycofania z pomniejszeniem zadeklarowanej przez producenta wielkości uprawy jabłek na skutek poniesionych przez skarżącą strat w związku z zaistniałymi w jej gospodarstwie przymrozkami wiosennymi w 2017r.
Wskazać należy, że zasady przyznawania tej pomocy uregulowane zostały w powołanym przez organy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
Według § 5 ust.1 ww. rozporządzenia RM maksymalna ilość produktów objęta operacjami, za które może zostać udzielone wsparcie w odniesieniu do jabłek wynosiła 77.565 ton. W dniu, w którym suma ilości produktów wynikających z powiadomień przekroczy ilość, o której mowa w ust. 1, Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Agencji informację o: 1) zakończeniu przyjmowania powiadomień dotyczących operacji obejmujących daną grupę produktów oraz o 2) wysokości współczynnika przydziału stosowanego w odniesieniu do ilości produktów wynikających z powiadomień złożonych w tym dniu oraz w okresie ostatnich pięciu dni poprzedzających ten dzień.
W sprawie niniejszej komunikat taki został wydany 6 kwietnia 2018 r., Prezes ARiMR poinformował w nim, że ww. dniu Agencja zakończyła przyjmowanie powiadomień w zakresie operacji wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję oraz inne przeznaczenie dla jabłek oraz gruszek. Jednocześnie z ww. komunikatu z dn. 6 kwietnia 2018 r. wynikało, że dla ilości produktów wynikających z powiadomień złożonych w powyższym dniu określono wysokość współczynnika przydziału w wysokości 0,02.
Stosownie do treści §10 ust. 1 rozporządzenia RM Dyrektor ARiMR, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla danego rodzaju produktu objętego operacją w załączniku II do rozporządzenia 2017/1165, z uwzględnieniem redukcji w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2017/1165. Przy obliczaniu wysokości wsparcia uwzględnia się ilość produktów danego rodzaju objętych operacją, nie większą jednak niż ilość produktów kwalifikująca się do objęcia tą operacją zgodnie odpowiednio z § 5 ust. 5 albo § 6 ust. 6 (§ 10 ust. 2 rozporządzenia RM). W przypadku operacji przeprowadzonej przez podmioty, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, ( tj. producentów owoców niebędących członkami organizacji producentów), jeżeli wysokość wsparcia w przeliczeniu na 1 ha upraw, z których pochodzą produkty objęte tą operacją, przekracza maksymalny poziom wsparcia określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wsparcie przysługuje w wysokości stanowiącej iloczyn maksymalnego poziomu wsparcia określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia i powierzchni tych upraw (§ 10 ust. 3 rozporządzenia RM).
Skarżąca kwestionując kwotę udzielonego wsparcia wskazała, że zadeklarowała wycofanie na bezpłatną dystrybucję [...]kg jabłek z działek o łącznej powierzchni [...]ha sadu, z której ma pochodzić produkt przeznaczony do wycofania. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że ogłoszony w dniu [...].04.2018 r. komunikat Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości współczynnika przydziału stosowanego w odniesieniu do grupy produktów jabłka oraz gruszki wyniósł – 0,02.
W dniu [...].07.2018 r. Skarżąca zwrócił się do Dyrektora [...] OR ARiMR
z Wnioskiem wskazując, że zgodnie z ustanowionym współczynnikiem przydziału dokonała wycofania [...]kg jabłek na bezpłatną dystrybucję z powierzchni [...]ha, wskazując że w dniu [...].05. 2018 r. przeprowadziła operację wycofania z rynku [...] kg, przekazując do A. Ś. w K..
Z kolei organ dokonując ustalenia należnego producentowi wsparcia oparł się na oświadczeniu producenta z dn. [...].09.2018r. dotyczące możliwości produkcyjnych w uprawie jabłek, Protokole strat Nr [...], powstałych w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych, w wysokości 84%, a także uwzględnił fakt, iż producent brał udział w dwóch turach powiadomień (z dnia [...].01.2018 r. i z dnia [...].04.2018 r.) i zgłosiła te same działki ewidencyjne: o nr [...],[...],[...]o powierzchni [...]ha. Maksymalna ilość jabłek wyprodukowanych przez producenta w 2017 r. z powierzchni [...]ha przy uwzględnieniu plonu [...] t/ha i strat na poziomie 84 % została ustalona w wysokości [...]kg. Następnie po uwzględnieniu ilości jabłek, które zostały poddane operacji wycofania w ramach pierwszej tury powiadomień z dnia [...].01.2018 r. producent mógł zadeklarować do wycofania w ramach drugiej tury powiadomień z dnia [...].04.2018 r. – [...]kg jabłek ( zgodnie z wyliczeniem [...]kg – [...]kg wycofanych w I turze = [...]kg). Po zastosowaniu współczynnika 0,02, ustalonego dla drugiej tury powiadomień, producent uprawniony był do wycofania w ramach powiadomienia z dnia [...].04.2018 r. – [...]kg jabłek ( zgodnie z wyliczeniem [...]kg x 0,02 = [...]kg).
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe.
Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że organ był uprawniony do przeprowadzenia szczegółowej weryfikacji możliwości uzyskania danego plonu. Przedstawione wyżej wyliczenia dokonane przez organ należy uznać za wiarygodne, rzetelne i jako takie zasługujące na uwzględnienie.
Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących jednostronnego wyliczenia przez organu wielkości produktu możliwego do wycofania na bezpłatną dystrybucję, Sąd podziela stanowisko organów ARiMR, że pominięcie przez organy obu instancji faktu skorzystania przez skarżącą z pomocy finansowej państwa z tytułu przymrozków wiosennych, doprowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której producenci rolni uzyskiwaliby podwójne dofinansowanie ponoszonych przez nich strat. Skoro bowiem skarżąca zadeklarowała, że poniosła szkodę z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych i strata ta polegała na zmniejszeniu plonu to nie może oczekiwać, że okoliczność ta - w świetle art. 10 ust.3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165, który zakazuje podwójnego finansowania - nie zostanie zweryfikowana i wzięta pod uwagę przez organ na etapie przyznawania pomocy z tytułu utrzymania embarga rosyjskiego na niektóre owoce. Oba postępowania dotyczyły bowiem 2017 roku.
Zatem organy zasadnie pomniejszyły zdolności produkcyjne o wielkość wynikającą z protokołu z [...].06.2017 nr [...]Komisji szacującej straty w gospodarstwie strony.
Zasadnie również podzielić należy argumentację organów, że postępowanie administracyjne zostaje wszczęte dopiero w momencie złożenia wniosku o wsparcie. Zatem w okresie przyjmowania powiadomień o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku w tym przypadku jabłek, postępowanie administracyjne jeszcze nie toczyło się. W związku z tym na organie nie ciążyły obowiązki określone jako zasady ogólne tego postępowania ( w tym obowiązek poinformowania producentów o konieczności redukcji ilości jabłek zawartych w powiadomieniu).
Ponadto należy zauważyć, że organ odwoławczy wskazał, że producent w złożonym wniosku oświadczył, że znane mu są zasady uczestnictwa w mechanizmie "Dalsze wsparcie kryzysowe producentów owoców".
W dokumencie tym wskazano przypadek, gdy producent owoców składający powiadomienie, na zgłoszonej w powiadomieniu działce i dla danego produktu, poniósł stratę w wyniku działania niekorzystnych warunków atmosferycznych.
W takim przypadku ilość produktu zgłoszona w powiadomieniu powinna uwzględniać tę stratę.
W związku z powyższym nie może być uzasadniony zarzut zaniechania poinformowania wnioskodawcy o konieczność redukcji ilości jabłek w powiadomieniu, a w konsekwencji także we wniosku o pomoc.
Tym samym zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postepowania art. 6, 8, 77§4, 80, 107§1 pkt.6 kpa należało uznać za niezasadne. To skarżąca w ocenie Sądu nie dostrzega, że organy ARiMR uwzględniły przy rozpoznaniu wniosku całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zaś jak chciałaby skarżąca z pominięciem okoliczności ustalonych w raporcie z kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r.
Odnosząc się do zarzutu skargi wadliwego zredukowania ilości jabłek o 84%, a nie o 70,72%, czyli wielkość wskazaną w protokole z dn. [...].06.2017r. Nr [...] komisji szacującej straty w gospodarstwie skarżącej, Sąd podziela stanowisko organów, że pomoc przysługiwała do owoców wycofanych z obrotu i przeznaczonych do bezpłatnej dystrybucji, a nie do utraconego dochodu. W związku z tym organy musiały przyjąć do obliczeń procent gospodarstwa (działki), który w wyniku działania warunków atmosferycznych nie miał już przynieść plonu, a nie procent utraconego dochodu.
Stosownie do §9 ust.5 pkt. 5 cyt. rozporządzenia RM z dn. 22 grudnia 2017r. w sprawie realizacji przez ARiMR zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia ( .. ), we wniosku należało podać "oznaczenie działek ewidencyjnych, na których była prowadzona uprawa produktów objętych operacją, oraz informację o powierzchni tej uprawy z podaniem powierzchni, na której była prowadzona uprawa poszczególnych rodzajów produktów objętych operacją;". Jeżeli uprawa została dotknięta niekorzystnymi skutkami działania warunków atmosferycznych, które spowodowały, że uzyskanie plonu stało się niemożliwe, to oczywiście nie mogła być w tej części prowadzona uprawa, o której mowa w wyżej zacytowanym przepisie. Mówiąc najprościej: jeśli coś zostało zniszczone, to nie mogło już później istnieć. W związku z tym należało wziąć pod uwagę dane dotyczące powierzchni dotkniętej niekorzystnymi skutkami działania warunków atmosferycznych zawarte w protokołach, o których mowa w §13 ust.6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz.187 ze zm.). Zatem do obliczenia należało wziąć pod uwagę powierzchnię szkód w uprawach ( określoną na 84%) oznaczoną w załączniku do protokołu z [...].06.2017 nr [...]Komisji szacującej straty w gospodarstwie strony.
Wreszcie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 139 kpa, gdyż decyzja Dyrektora OR ARiMR z dn. [...].07.2019r. została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, a więc w tych okolicznościach nie obowiązuje zasada reformationis in peius ( zakaz wydawania rozstrzygnięcia na niekorzyść strony).
Mając powyższe na względzie Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło