VIII SA/Wa 851/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-20
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu, jeśli naruszenie to zostało spowodowane przez kierowcę, a przedsiębiorca twierdzi, że nie miał na to wpływu?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu, nawet jeśli naruszenie zostało spowodowane przez kierowcę. Ciężar dowodu, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub dołożył należytej staranności, spoczywa na przedsiębiorcy. Samo pouczenie kierowcy o zakazie manipulacji tachografem nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, jeśli nie wykazał on braku wpływu na zdarzenie lub dochowania należytej staranności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego P. G. za nierejestrowanie przez kierowcę Z. F. za pomocą tachografu wskazań prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca przyznał się do użycia magnesu w celu zakłócenia pracy tachografu. Przedsiębiorca zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność jego wpływu na naruszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant specjalista Michał Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2018 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. dalej kpa lub kodeks postępowania administracyjnego), art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a, 92b, 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 dalej jako ustawa o transporcie drogowym lub utd), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 201460.1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7 sierpnia 2018 r. wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją nałożono na strony karę pieniężną w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych.
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu. aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r., w miejscowości [...] droga krajowa nr 94. Kontrolowanym pojazdem w momencie zatrzymania do kontroli kierował Z. F.. Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy P. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...].
Z przedmiotowej kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją administracyjną z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie:
- art. 7, 77 i 80 kpa. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy,
- art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w prowadzonym
postępowaniu,
- art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich nie zastosowanie.
W uzasadnieniu odwołujący wyjaśnił, że przedsiębiorca nie miał wpływu na ujawnione naruszenie w postaci jazdy z podpiętym magnesem. Zdaniem przedsiębiorcy organ I instancji wydał decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Poprzez niezawiadomienie przedsiębiorcy o prowadzonym postępowaniu organ uniemożliwił stronie brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Brak zawiadomienia oraz nie przesłuchanie strony spowodowało wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania albo
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego przez organ I instancji.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego
w sprawie zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy
o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej
w wysokości od [...] do [...] złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92 a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] złotych.
Stosownie do art. 92 a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć ;
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara
przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego — obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U rz. L 370
z 31.12.1985, str.21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.
W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a
w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. l i 6 w zw.
z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnośnie naruszenia 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub
przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Zgodnie z art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
z dnia 4 lutego 2014 r.
1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
4. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone
w odpowiednie czytniki tachografu.
Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
5. Kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) pod symbolem
&
: czas prowadzenia pojazdu;
(ii) pod symbolem R : "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy
w sektorze transportowym lub poza mm; (iii) pod symbolem 7I : "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;
(iv) pod symbolem H : przerwy lub odpoczynek.
7. Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r.
8. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości [...] złotych.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy
i tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe, protokołu kontroli, protokołu
przesłuchania świadka, dokumentów przewozowych, że w okresie od godz. 04:30 do godz. 06:50 dnia [...] czerwca 2018 r. strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem
o nr rej. [...] w trakcie którego nie była rejestrowana aktywność kierowcy, prędkość pojazdu i przebytej drogi. Powyższe zostało stwierdzone w dniu [...] czerwca 2018 r. podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...], należącego do przedsiębiorcy P. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Kontrolowany pojazd prowadzony był przez kierowcę Z. F.. W trakcie analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe z dokumentacja przewozową inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego stwierdzili, podejrzenie wykonywania w dniu 12 czerwca 2018 r. jazdy bez rejestrowania aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi.
Mianowicie z dokumentu przewozowego wynikało, że w dniu kontroli pojazd o nr rej. [...] został załadowany w godzinach rannych natomiast fakt załadunku nie został zarejestrowany przez tachograf. W celu ustalenia przyczyny braku rejestracji aktywności kierowcy podczas załadunku pojazdu kontrolujący przesłuchali kontrolowanego kierowcę w charakterze świadka po wcześniejszym pouczeniu go
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Świadek Z. F. zeznał, że w dniu [...] czerwca o godz. 04:30 podłożył magnes do impulsatora
i z podpiętym magnesem przejechał niecałe 10 kilometrów do [...]. Zatrzymał pojazd na parkingu i oczekiwał na załadunek.
Po załadowaniu pojazdu około godziny 07:57 zdjął magnes i rozpoczął wykonywanie przewozu. Organ odwoławczy wyjaśnia, że pole magnetyczne pochodzące z magnesu
przyłożonego do czujnika ruchu powoduje, że tachograf nie rejestruje aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Dzieje się tak ponieważ zastosowany
w pojeździe czujnik ruchu nie był odporny na działanie pola magnetycznego co umożliwiało zakłócanie pracy tachografu na skutek silnego pola magnetycznego pochodzącego z magnesu. Po podpięciu magnesu do czujnika ruchu czujnik "zawiesza się" i wysyła do urządzenia rejestrującego tylko ten sygnał jaki wysyłał w trakcie podpinania. Ponieważ magnes jest podpinany podczas postoju czujnik z podpiętym magnesem przesyła sygnał postoju nawet gdy pojazd ruszy i będzie się przemieszczał. Na skutek podpiętego magnesu również inne urządzenia zainstalowane w pojeździe nie działają, np. ABS. Ujawnione naruszenie zostało opisane w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych
oraz oględziny.
Podkreślić należy, iż protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy
w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności
w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów
i stanu prawnego.
W wyroku z dnia 18 maja 2015 r., syg. akt VI SA/Wa 3437/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje
umocowanie w art. 74 utd. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół. a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1 ).
Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli. kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe,
w ich zakresie działania. stanowi dowód tego. co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta :
wiarygodności zawartych w nim ustaleń : tego jeszcze względu, że sporządzany jest
z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego
zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny. który później może być trudny do odtworzenia.
Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r.. VI SA/Wa 1224/04 (LEX nr 2054 75). Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu
z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Strona chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego.
Pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. organ I instancji zawiadomił przedsiębiorcę P. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...] o wszczęciu postępowania w związku z naruszeniem ujawnionym w ww.
protokole kontroli drogowej. Powyższe pismo pomimo przesłania go na adres przedsiębiorcy uwidoczniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i podwójnego awizowania przez operatora publicznego nie zostało odebrane przez adresata.
Należy zatem uznać, że pismo zostało doręczone adresatowi w trybie art. 44 kpa.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr
[...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną
w kwocie [...] ([...]) złotych za naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W odwołaniu strona wyjaśniła, że nie miała wpływu na przedmiotowe naruszenie i nie
mogła mu zapobiec.
Organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień strony za podstawę do odstąpienia od kary za naruszenie polegające na nierejestrowaniu aktywności kierowcy, prędkości pojazdu
i przebytej drogi. Wyjaśnić należy, że przedsiębiorca przyjmując do pracy kierowcę powinien go poinformować o zakazie wykonywania przewozu z podpiętym magnesem
i nadzorować kierowcę. Skoro kierowca dopuścił się przedmiotowego naruszenia należy
rozumieć, że było przyzwolenie na takie zachowanie w przedsiębiorstwie. Organ nie dał
wiary również twierdzeniu strony jakoby ujawnionemu naruszeniu nie dało się zapobiec.
Skoro bowiem przedsiębiorca nie był pewny stosowania się kierowcy do jego poleceń mógł kontrolowany pojazd wyposażyć w nowoczesny tachograf którego czujnik ruchu jest odporny na działania pola magnetycznego.
Podstawą ponoszenia odpowiedzialności w postępowaniu administracyjnym jest niezastosowanie się adresata do normy prawnej. Skoro ustawodawca w rozporządzeniu nr 165/2014 zobowiązał kierowcę do rejestrowania swojej aktywności, a kierowca podczas przewozu nie postępuje zgonie z nakazem ww. normy prawnej dochodzi do naruszenia. Z okazanych dokumentów przewozowych wynika, że podmiotem wykonującym przewóz w trakcie kontroli był przedsiębiorca P. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...], natomiast kierowca Z. F., który przyznał się do zakłócania pracy tachografu za pomocą magnesu w dniu [...] czerwca 2018 r. był jedynie pracownikiem przedsiębiorcy, a więc osobą wykonującą przewóz w imieniu strony, a nie własnym. Dlatego też za naruszenia kierowcy popełnione w trakcie przewozu ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca niezależnie od odpowiedzialności kierowcy. Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 ww. ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2000 złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Dlatego nałożona na przedsiębiorcę kara za ujawnione naruszenie nie służy polityce fiskalizmu, ale jest następstwem ujawnionego naruszenia. Podczas postępowania administracyjnego bada się czy adresat normy zastosował się do normy prawne czy też nie. Brak zastosowania się do normy oznacza automatyczne nałożenie na stronę kary finansowej, jeżeli adresat jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie nie wykaże okoliczności zwalniających go od ponoszenia za to naruszenie odpowiedzialności.
Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 kpa. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdza, że
w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie I SA 301/00: "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Z tego obowiązku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję, wywiązał się.
Organ dysponował protokołem kontroli, danymi cyfrowymi pobranymi z tachografu zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...], protokołem przesłuchania świadka oraz dokumentami przewozowymi. Na tych dowodach oparł się [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do nałożenia kary. W czasie kontroli inspektorzy udowodnili w sposób nie budzący wątpliwości, że w okresie od godz. 04:30 do godz. 07:57 dnia [...] czerwca 2018 r. strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem o nr rej. [...] w trakcie którego jej kierowca nie rejestrował swojej aktywność, prędkość pojazdu i przebytej drogi na skutek magnesu podpiętego do czujnika ruchu. Nie było więc koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w postaci przesłuchania strony w sytuacji gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a strona w trakcie prowadzonego postepowania nie wykazała jakie to nadzwyczajne okoliczności wymusiły jazdę bez zalogowanej karty kierowcy. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania. W wyroku
z dnia 25 lutego 2002 r. (II SA 3126/00, Lex nr 81779) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażona w art. 7 kpa, nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organ, rozstrzygając sprawę, nie miał możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy o transporcie drogowym, gdyż zaistniał określony w tym przepisie stan faktyczny. co wynikało z zebranych dowodów.
W przedmiotowej sprawie nie został naruszony art. 10 kpa strona została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania. Brak fizycznego odebrania przez przedsiębiorcę kierowanego do niego wezwania obciąża samego przedsiębiorcę. Skoro
bowiem przedsiębiorą ujawnił w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej swój adres na który należy kierować korespondencję przeznaczoną dla niego brak odebrania zawiadomienia pomimo prawidłowego zaadresowania
i podwójnego awizowania przez operatora publicznego obciąża stronę. Zgodnie z art. 44 kpa w przypadku pasywnej postawy adresata w odbieraniu korespondencji kierowanej do niego z instytucji publicznych domniemywa się że korespondencji została doręczenie przy spełnieniu przesłanek w tym przepisie przewidzianych. W odwołaniu strona również nie wskazała jaka to nadzwyczajna okoliczność uniemożliwiła jej odebranie pisma i tym samy brania udziału w prowadzonym postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie art. 92 b ustawy o transporcie drogowym nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko
w przypadku gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.
Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach. które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. Organ odwoławczy wskazuje, że art. 92c ustawy o transporcie drogowym dotyczy sytuacji nadzwyczajnych niemożliwych do przewidzenia, którym nie można zapobiec. Przedmiotowe naruszenie nie jest następstwem okoliczności nadzwyczajnych niemożliwych do przewidzenia. Jazda pojazdem w trakcie której kierowca świadomie zakłóca pracę tachografu za pomocą magnesu by nie rejestrować aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi nie należy do okoliczności,
o których mowa w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała nadzwyczajna okoliczność która stanowiła by podstawę do odstąpienia od kary za ujawnione naruszenie.
Organ pragnie podkreślić, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powyższe potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 26 listopada 2015r., sygn. III SA/Kr 584/15, stwierdził: "Mając na względzie treść wyżej przytoczonego przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym Sąd w pełni
podziela stanowisko, że ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz
i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jest rzeczą oczywistą, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu. że w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi : tych przepisów skutki prawne.
Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Dlatego wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł im zapobiec.
W tym miejscu warto również wskazać treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 2 dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 667/16:
"1. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia. których dopuszcza się kierowca.
2. Samowolne działanie kierowcy. którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych
i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika. "
Odnosząc się do podnoszonych przez stronę trudności finansowych należy wskazać, że kary za naruszenie ustawy o transporcie drogowy zostały określone sztywno na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję, zaskarżając ją w całości, zarzucając jej naruszenie:
- przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji wydanie przez organ I instancji decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy tj.
bez przeprowadzenia niezbędnych dowodów celem ustalenia czy P. G. miał wpływ na powstanie naruszeń przepisów art. 92a ust. 1,6,7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (np. dowodu w postaci przesłuchania P. G.);
- przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaaprobowanie przez organ ll instancji pozbawienia P. G. możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i co za tym idzie uniemożliwienie mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a także składanie wniosków dowodowych;
-przepisu art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym — poprzez ich niezastosowanie i niewydanie decyzji
o umorzeniu postępowania w przypadku gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że P. G. nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Wskazując na powyższe, wnosił o:
1] uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego
w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenia przepisów art. 92a ust 1, 6, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
albo
2) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi Il instancji;
3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że decyzją z dnia [...] lipca 2018 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. G. karę pieniężną
w wysokości [...] zł za naruszenia polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W uzasadnieniu ww. decyzji, organ I instancji stwierdził, że "[...] W trakcie kontroli pobrano od kierującego kartę kierowcy, dokumenty przewozowe oraz pobrano dane
z tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu. Analiza ww. dokumentów oraz przesłuchanie kierowcy wykazało, iż kierowca w dniu [...] czerwca 2018 roku o godzinie 4:21 na obwodnicy [...] przyłożył magnes do impulsatora :' kontynuował jazdę
w stronę zakładu [...], ul [...] przez około 10 km, a następnie około godziny 6:50 po wezwaniu wjechał na zakład, został załadowany i przed wyruszeniem w trasę o godzinie 7:57 zdjął magnes z impulsatora [przesłuchania kierowcy). W czasie, kiedy kierowca używał magnesu na karcie kierowcy i tachografie cyfrowym rejestrowany był odpoczynek. W trakcie kontroli kierowca oddał kontrolującemu magnes, którego używał w celu fałszowania danych.
Zarówno na etapie gromadzenia materiału dowodowego jak i oceny istniejącego stanu faktycznego, organ I instancji całkowicie pominął analizę czy P. G. miał wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń co w pełni zaakceptował organ ll instancji.
W pierwszej kolejności należy podnieść zarzut przepisów art. 7, art. 77 i art, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem dowodów celem ustalenia czy P. G. miał wpływ na powstanie naruszeń przepisów art. 92a ust. 1,6,7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku
o transporcie drogowym. W okolicznościach ukazania że kierowca Z. F. dokonał czynności manipulacyjnych swojego czasu pracy, zasadnym było ustalenie czy na dokonanie przez kierowcę ww. naruszeń w miał P. G. wpływ, czego organ I instancji w najmniejszym stopniu nie uczynił.
Zgodnie z przepisem art. 7 kpa., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz
i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 108). Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Takie ukształtowanie zasady ogólnej prawdy obiektywnej w pełni odpowiadało funkcjom prawa procesowego administracyjnego, które nie są ograniczone
wyłącznie do ochrony praw jednostki przy załatwianiu spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, ale też i ochrona interesu publicznego. Konieczność ochrony interesu publicznego powoduje, że organ administracji publicznej nie może ograniczyć czynności ustalenia stanu faktycznego wyłącznie do czynności podejmowanych na wniosek stron.
W myśl przepisu art. 77 § 1 kpa., Organ administracji publicznej jest obowiązany
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany: 1) podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, 2) rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez pojęcie dowodu należy rozumieć "środek dowodowy, a zatem ten środek, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów, a tym samym o prawdziwości względnie nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach" (W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, Warszawa 1972, s. 301). Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wprost w swych przepisach, co należy rozumieć przez pojęcie przedmiotu dowodu. Na podstawie art. 7 i przepisów szczegółowych (np. art. 78 § 1 i 2) można przyjąć, że przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy administracyjnej oraz mające znaczenie prawne (W. Siedlecki, Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1971, s. 72]. Zdaniem W. Dawidowicza przedmiotem dowodu "jest okoliczność, której istnienie lub nieistnienie organ prowadzący postępowanie albo strona pragną ustalić za pomocą określonego dowodu"
(tenże, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 153).
Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, w którym zapisany jest hipotetyczny stan faktyczny. Fakty zapisane w normie prawa materialnego składają się na fakty mające znaczenie prawne dla sprawy, do których ustalenia obowiązany jest organ administracji publicznej rozpoznając sprawę. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy, organ obowiązany jest rozważyć wnioski
strony. W wyroku z 29.9.1997 r., SA/Wr 700/97, NSA podkreślił: "Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone
i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji" (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 199). W orzecznictwie NSA podkreśla się znaczenie zebrania całego materiału dowodowego. W wyroku
z 11.6.1981 r., SA 503/81 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 54] NSA stwierdził: "Zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę zdolności gospodarstwa rolnego do towarowej produkcji rolnej, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego w tym przedmiocie jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania". W wyroku z 7.5.1985 r., II SA 318/85 (KPA z orzecznictwem, s. 172) NSA podkreślił: "Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 kpa obciąża organ administracyjny. leżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić".
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć:
"Uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak
i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności"
(W. Siedlecki, Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1971, s. 100]. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek
przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny (ibidem, s. 101). Dlatego też organ administracji obowiązany jest, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód.
Znaczenie prawne rozważenia całego materiału dowodowego jest podkreślane
w orzecznictwie. Tak w wyroku z 30.12.1980 r., SA 645/80 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 2) NSA przyjął: "Zaniedbanie organu administracji państwowej w kwestii ustosunkowania
się do istotnych różnic w opinii biegłych powołanych w sprawie, zaniechanie skonfrontowania tych rozbieżnych opinii w toku postępowania, w związku z tym uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia tych kwestii, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy".
Zgodnie z przepisem art. 80 kpa., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów. Przyjęcie koncepcji oparcia postępowania dowodowego na zasadzie swobodnej oceny dowodów uzasadnia to, "by organ przy ustaleniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie, ustalić stan faktyczny. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisię: swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz
w uzasadnieniu (jeśli ustawa nie zwalnia go od tego obowiązku)" — lserzon, Komentarz.
Analizując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja organu I instancji (utrzymana w mocy decyzją organu(I instancji) została wydana
z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej.
Zaskarżonej decyzji trzeba również zarzucić naruszenie przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaaprobowanie przez organ Il instancji pozbawienia P. G. możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i co za tym idzie uniemożliwienie mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a także składanie wniosków dowodowych.
Zaznaczenia wymaga, że P. G. nie został skutecznie powiadomiony przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego (zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący nie został także poinformowany przez organ I instancji
o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do jego treści.
W świetle przepisu art. 10 §1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Strona ma prawo czynnie uczestniczyć we wszystkich stadiach, składających się na tok postępowania administracyjnego, a więc od momentu jego wszczęcia do chwili jego zakończenia przez wydanie decyzji administracyjnej [B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, Komentarz 2004, s. 81).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14.6.2016 r., ll OSK 2473/14 (CBOSA), podkreślił: "Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wynikająca z art. 10 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do
czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami kodeksu (np. art. 78 § 1 i art. 79 kpa).
Uprawnienie to obejmuje ponadto możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań [art. 81 kpa)".
Okoliczności niniejszej sprawy ukazują, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku określonego w przepisie art. 10 § 1 kpa. P. G. nie miał zatem możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a także składania wniosków dowodowych. Pomimo tego, organ ll instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji należy także zarzucić naruszenie przepisów art. 93 ust. 3 w zw.
z art. 92c ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -poprzez ich niezastosowanie i niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania
w przypadku gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że P. G. nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Z materiału dowodowego zgromadzone w sprawie wynika, że kierowca Z. F. dokonał czynności manipulacyjnych swojego czasu pracy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ll instancji wskazał, że "(..) przedsiębiorca przyjmując do pracy kierowcę powinien go poinformować o zakazie wykonywania przewozu z podpiętym magnesem
i nadzorować kierowcę. Skoro kierowca dopuścił się przedmiotowego naruszenia należy rozumieć, że było przyzwolenie na takie zachowanie w przedsiębiorstwie. Organ nie dał wiary twierdzeniom strony jakoby ujawnionemu naruszeniu nie dało się zapobiec. Skoro bowiem przedsiębiorca nie był pewny stosowania się kierowcy do jego poleceń mógł kontrolowany pojazd wyposażyć w nowoczesny tachograf którego czujnik ruchu jest odporny na działania pola magnetycznego..
Wskazuję, iż o ile twierdzenie organu ll instancji o obowiązku przedsiębiorcy poinformowania pracownika o zakazanie wykonywania przewozu z podpiętym magnesem jest w pełni zasadne (obowiązek ten skarżący wypełnił względem pracownika Z. F.), to konstatacja, że naruszenie ww. zakazu przez pracownika oznacza przyzwolenie pracodawcy na takie zachowanie nie zasługuje na aprobatę w żadnej części. Odwołując się do zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego należ podkreślić iż zachowanie pracownika sprzeczne
z wymogami pracodawcy nie dowodzi akceptacji takiego zachowania przez pracodawcę.
Trudno również wymagać, aby pracodawca przewidział, że pracownik tak postąpi.
Analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy nie pozwala zatem na przypisanie P. G. wpływu na powstanie ww. naruszeń i tym samym za uzasadnione uznać obciążenie go karą pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja
i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak
i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Ponieważ skarga zawiera zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego -
w zakresie podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (art. 92a ust.1, 2 i 6, art. 92c ust.1 utd
i załącznik nr 3 do tej ustawy lp. 6.2.1), jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał ten drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organy administracji publicznej przepis prawa materialnego.
Należy wskazać, że powołane przepisy nakładają na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w związku z tym winny one zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.
Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2012 roku, sygn.. akt II GSK 1548/11, LEX nr 1229771).
Wbrew zarzutom zaskarżona decyzja w niczym nie narusza art. 7, art. 10 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione, zgodnie z regułami zawartymi w tych przepisach. Należy zauważyć, naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zwrot normatywny ,, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy’’ zawarty w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Podstawą skargi z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydaną w sprawie decyzją podlegającą zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania administracyjnego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej decyzji (wyrok NSA
z 13 stycznia 2015 roku, syg. akt II GSK 2084/13). W przypadku zarzutu naruszenia przepisu art. 10 kpa skarżący winien wykazać jakimi dowodami dysponował, które
w skutek błędu organu nie zostały zaprezentowane i jaki wpływ miałyby na treść przedmiotowej decyzji. W sytuacji gdy wszystkie okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, to zdaniem sądu nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodu
z przesłuchania stron, w tym przypadku przesłuchania skarżącego G..
Należy zauważyć, iż skarżący należy do podmiotów profesjonalnie wykonujących przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, zwana dalej: k.c.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowić będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności
w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie, należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności,
a zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" o którym mowa w art. 92c ust.1 utd można posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 404/10 z 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że "(...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa".
W świetle powyższych rozważań za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że w toku całego postępowania skarżący nie wskazał na jakiekolwiek dowody mogące świadczyć o braku wpływu lub dochowaniu należytej staranności przy niniejszym przewozie, w tym na fakt braku rejestracji zapisów tachografu. Sam fakt, iż kierowca odbył szkolenia i został pouczony przez pracodawcę o zakazie używania urządzeń zakłócających prawidłową pracę tachografu cyfrowego nie może zostać uznane za okoliczności zwalniające skarżącego z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust.1 utd.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło