VIII SA/Wa 852/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-07

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych, ale niepełny koszt profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona wykazuje dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych, ale nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie nie jest osobą całkowicie pozbawioną środków do życia, wniosek o ustanowienie pełnomocnika może zostać oddalony, podczas gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Strona K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą przyznania płatności. Skarżący wskazał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne, a dochód na członka rodziny jest niski. Wskazał również na chorobę syna i rentę specjalną oraz emeryturę matki.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok po wznowieniu postępowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Wnioskiem załączonym do skargi K. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu wniosku podał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny (żona i dwoje dzieci) jest gospodarstwo rolne, z którego miesięczny dochód na członka rodziny określił na kwotę [...]zł. Wyjaśnił, że syn jest osobą niepełnosprawną, cierpi na chorobę genetyczną ([...]) i w związku z tym otrzymuje rentę specjalną – [...] zł. Poza tym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje matka skarżącego, która otrzymuje emeryturę rolniczą – [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pięcioosobowa rodzina posiada wprawdzie stały dochód w wysokości [...]zł, niemniej jednak mając na uwadze fakt, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w [...] sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...]zł uznano, że oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, która obowiązany jej uiścić. Jednoczesne poniesienie takiego wydatku mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Natomiast analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżący nie jest osobą ubogą, pozbawioną środków utrzymania i majątku, a zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych winien wygospodarować środki na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Aktualna sytuacja skarżącego w szczególności wykazany dochód rodziny nie wskazuje, by nie był on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło