VIII SA/Wa 854/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-12

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód pochodzi z renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego oraz niewielkiego gospodarstwa rolnego, a która ponosi znaczne wydatki na leki związane z chorobami członków rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody skarżącej z renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego i gospodarstwa rolnego, pomniejszone o znaczne wydatki na leki, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych, należy przyznać prawo pomocy.
Stan faktyczny
K.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca wskazała, że jej trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty socjalnej niepełnosprawnej córki, zasiłku pielęgnacyjnego oraz niewielkiego gospodarstwa rolnego, a znaczna część dochodu przeznaczana jest na leki dla chorej córki i męża. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla K.D. zam. W.S. [...],[...] L. We wniosku o przyznanie prawa pomocy K.D. wyjaśniła, że jej trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty socjalnej niepełnosprawnej córki, zasiłku pielęgnacyjnego oraz niewielkiego gospodarstwa rolnego ([...] ha). Dochód ten w łącznej wysokości stanowi [...] zł netto. Skarżąca wyjaśniła, że znaczna część osiąganego dochodu jest przeznaczana na leki bowiem córka cierpi na porażenie mózgowe i [...], natomiast mąż choruje na cukrzycę typu II. Jednocześnie oświadczyła, że jest osobą niewykształconą i nie rozumie kierowanych do niej pism urzędowych, dlatego też zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego, świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem oraz orzeczenie o zaliczeniu córki do znacznego stopnia niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Według oświadczenia głównym źródłem utrzymania skarżącej i jej rodziny są świadczenia otrzymywane na niepełnosprawną córkę co łącznie z niewielkim dochodem z gospodarstwa rolnego daje miesięcznie około [...] zł. Deklarowana wysokość dochodu w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych do jakich skarżąca jest zobowiązana ([...] zł tytułem wpisu do skargi) oraz konieczność ponoszenia wydatków na leki (w związku z chorobą córki i męża) nie pozwala skarżącej partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło