VIII SA/Wa 855/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-27
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronom, które ze względu na swoje dochody, stan majątkowy i rodzinny nie mogą ponieść kosztów postępowania. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. Ciężar udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
M.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca, emeryt, utrzymuje się z niewielkiego świadczenia, które po potrąceniach komorniczych jest niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb jego i jego niepełnosprawnego syna, otrzymującego minimalny zasiłek. Wnioskodawca oświadczył, że jest zadłużony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla M.O.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla M.O. zam. S., ul. [...]
M.O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie poprzedzającym wniosek wyjaśnił, że jest emerytem i utrzymuje się ze świadczenia, które po potrąceniach komorniczych wynosi [...] zł. We wspólnym gospodarstwie pozostaje z nim niepełnosprawny syn, którego jedynym dochodem jest zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że ze względu na swój wiek ([...] lat) i stan zdrowia ma ograniczone możliwości w podejmowaniu prac dorywczych, a niewielki dochód jaki posiada nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, stąd też jest on zadłużony u różnych osób.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada wprawdzie stały dochód jednakże jest on niewielki, także niepełnosprawny syn skarżącego otrzymuje minimalny zasiłek z pomocy społecznej. Miesięczny zatem dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego ([...] zł) pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
W tej sytuacji skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło