VIII SA/Wa 856/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-05-17
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu należności z tytułu otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu należności z tytułu otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skutek zwolnienia następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, a nie na mocy odrębnego orzeczenia sądu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną strony.Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu należności z tytułu otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych, mającą na utrzymaniu córkę oraz chorą matkę.Rozstrzygnięcie
1. przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalono; 3. zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla S. G.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla S. G. - adres do korespond. W., [...] B.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu [...] maja 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku S. G. wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką ([...] lat), nad którą sprawuje opiekę, małoletnią córką i jej upośledzoną umysłowo matką - rencistką. Podał, że jest osobą bezrobotną i utrzymuje się jedynie z prac dorywczych (ok. [...] miesięcznie).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzja zobowiązująca do zwrotu należności z tytułu otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a więc akt administracyjny dotyczący praw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Nie posiada on bowiem stałego zatrudnienia, utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych, przy czym ma na utrzymaniu małoletnią córkę. W niniejszej sprawie zachodzą zatem okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło