VIII SA/Wa 856/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania S. G. (zwanego dalej skarżącym), utrzymało w mocy decyzję wydaną z up. Wójta Gminy B. przez Sekretarza Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...]. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 2 pkt 3, art. 12, art. 25 i art. 27 ust. 1 - 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm. zwanej dalej: "p.o.u.a.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm. zwanego dalej: "k.p.a.") zobowiązał skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną B. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], wypłacono B. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza została uchylona decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Na podstawie tej decyzji prawo do świadczeń zostało osobie uprawnionej uchylone od dnia [...] czerwca 2009 r. Jednocześnie podniósł, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń, wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami. Na tej też podstawie organ wezwał skarżącego do zwrotu wypłaconego osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Od 2004 r. pozostaje bez pracy. Utrzymuje się wyłącznie z pracy dorywczej, która przynosi mu dochód około [...] zł miesięcznie. Ma na utrzymaniu [...] córkę W.. Zdaniem jego zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinno być przeniesione na osobę uprawnioną, gdyż znajduje się ona w dobrej sytuacji finansowej i jest w stanie spłacić "zaciągnięty kredyt". Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując się na treść art. 27 p.o.u.a., organ odwoławczy podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy cytowanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 27 ust. 3 p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] października 2008 r., przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego B. G. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] października 2008 r. do [...] września 2009 r. W dniu [...] maja 2009 r. B. G. urodziła córkę M. K.. Z tego względu, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., uchylono od dnia [...] czerwca 2009 r. wymienioną wyżej decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 pkt 2 p.o.u.a. świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie przysługuje, jeżeli osoba uprawniona jest pełnoletnia i posiada własne dziecko. Organ odwoławczy uwzględniając powyższe oraz treść art. 27 ust. 1 i 3 p.o.u.a. uznał, iż nie ulega wątpliwości, że skarżący będący dłużnikiem alimentacyjnym, obowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela, należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego B. G. w kwocie [...] zł łącznie z odsetkami, które do dnia wydania decyzji wynoszą [...] zł. W konsekwencji organ I instancji zasadnie wydał decyzję, w której zobowiązał skarżącego do zwrotu wskazanej wyżej kwoty. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron tego postępowania. Jest ona determinowana przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych, organ zobowiązany jest do określonego działania. Sam fakt wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, stanowi podstawę do orzeczenia zwrotu należności z tego tytułu, wyłącznie od dłużnika alimentacyjnego, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżona decyzja jest więc według organu odwoławczego następstwem wcześniejszych zdarzeń lub podjętych rozstrzygnięć. W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu i jego niewłaściwe zastosowanie. Jednocześnie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie obowiązku zwrotu żądanej kwoty i ewentualne przeniesienie go na alimentowaną, która według skarżącego znajduje się w dobrej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego. Zatem skarga S. G. nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 27 ust. 1 i 2 p.o.u.a. Zgodnie z jej art. 27 ust. 1 - dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 tej ustawy - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję alimentacyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnień z funduszu alimentacyjnego. Z przytoczonych przepisów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1) oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). W rozpatrywanej sprawie, Wójt Gminy B. ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił od dnia [...] czerwca 2009 r. swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz B. G.. Decyzja powyższa jest decyzją ostateczną. Wobec tego, zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Oznacza to, iż skoro powyższa decyzja ostateczna nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego lub prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, to wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i sąd. Dlatego, bezprzedmiotowe są te wszystkie zarzuty skargi, które kwestionują ustalenia faktyczne organów, które legły u podstaw decyzji ostatecznych o przyznaniu B. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również decyzji ostatecznej o uchyleniu tej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi skierowanych przeciwko decyzji obecnie poddanej kontroli Sądu w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, stwierdzić trzeba, że nie zaistniały podstawy uzasadniające uwzględnienie skargi. Przewodnim motywem skargi jest teza, że na skarżącym nie powinien ciążyć obowiązek alimentacyjny. Sam skarżący natomiast potwierdził, że w chwili wydania kwestionowanej decyzji, jak i wcześniejszej decyzji przyznającej B. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie było orzeczenia sądowego o wygaśnięciu jego obowiązku alimentacyjnego. W świetle art. 2 pkt 3 p.o.u.a. nadal należało go uważać za dłużnika alimentacyjnego, czyli osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Skutkiem tego, po uchyleniu omówionej wyżej decyzji z dnia [...] października 2009 r., z mocy art. 27 ust. 1 p.o.u.a. wobec S. G. powstał obowiązek zwrotu wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty. Inną natomiast kwestią jest sprawa umorzenia należności. Może ten problem być rozpatrywany przez organ dopiero po wydaniu decyzji o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych uprawnionej z funduszu alimentacyjnego i na wniosek zainteresowanego. Reasumując powyższe, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący był zobowiązany do łożenia alimentów na rzecz córki B. G., ich egzekucja - jak wynika to z zaświadczeń komornika znajdujących się w aktach administracyjnych - była bezskuteczna, a zatem decyzja nakładająca na skarżącego na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 p.o.u.a., obowiązek zwrotu wierzycielowi, tj. funduszowi alimentacyjnemu ustalonej kwoty, jest zgodna z prawem. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.