VIII SA/Wa 859/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia 1. zwolnić A. S. od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że sprawa w której złożył skargę jest zawiła i trwa od wielu lat. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem utrzymania małżonków jest emerytura i renta inwalidzka w łącznej wysokości [...] zł. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił dom – [...] m², nieruchomość rolną [...] ha oraz budynek gospodarczy – [...] m². Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że jedynym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest renta inwalidzka żony skarżącego i jego emerytura – łącznie [...] zł. Wpis od skargi ustalono natomiast na kwotę [...] zł. Jakkolwiek skarżący nie przedstawił wysokości kosztów bieżącego utrzymania to w ocenie referendarza zestawienie tych kwot powoduje, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi mógłby stanowić dla niego barierę w dochodzeniu swoich racji przed sądem. Posiadanie natomiast stałego dochodu w wysokości zadeklarowanej we wniosku wyklucza zwolnienie skarżącego w całości od opłat, bowiem ewentualne przyszłe koszty nie będą wyższe od ustalonego w sprawie wpisu od skargi. Na uwzględnienie nie zasługuje także wniosek o ustanowienie w sprawie pełnomocnika bowiem to nie stopień skomplikowania sprawy jest przesłanką decydującą o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Skarżący zwolniony częściowo od kosztów sądowych i posiadający stały dochód winien wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Na marginesie jedynie należy dodać, że na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sama zaś skarga została sporządzona w sposób prawidłowy, a z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący nie jest osobą nieporadną życiowo, dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy i potrafi bronić swoich interesów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.