VIII SA/Wa 86/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II FZ 1053/15 i kolejnym z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt II FZ 665/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia J. P. L. na postanowienia odmawiające przyznania prawa pomocy wobec uznania, że wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. W dniu 21 lutego 2017 r. wpłynął do Sądu kolejny (czwarty) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (zakres wniosku skarżący określił w piśmie poprzedzającym z dnia 30 grudnia 2016 r.). W uzasadnieniu skarżący kolejny raz wyjaśnił, że jest w trudnej sytuacji życiowej w związku ze złym stanem psychofizycznym i ciągłą walką o uniknięcie bankructwa i upadłości jednoosobowej działalności gospodarczej. Oświadczył, że na "polskim rynku" nie ma pracy dla ludzi "z jego historią", podejmuje się jedynie prac dorywczych, z których dochód wynosi - "raz jest to [...] zł tygodniowo, raz [...] zł na miesiąc". Podał, że korzysta z ubezpieczenia żony, osoby bezrobotnej, aktualnie "pokątnie" przebywa u rodziny gdzie pracuje w zamian za utrzymanie. Natomiast żona z synem zamieszkują z jej rodzicami i dziadkami. W części wniosku obejmującej stałe zobowiązania i wydatki wymienił opłaty od wniosków, zażaleń i skarg w sprawach, których przed sądami toczy się około 20 i które opłacane są "z kont rodziny" oraz koszty leczenia. Do wniosku załączył plik dokumentów medycznych z okresu od 2006 r. do 2016 r. tj. karty diagnostyki, historie choroby, informacje o przebytej rehabilitacji, wyniki badań oraz faktur za leki, a ponadto umowę o rozdzielności majątkowej miedzy małżonkami oraz zaświadczenie, że żona skarżącego otrzymuje zasiłek rodzinny i świadczenie wychowawcze w łącznej wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano ponownie, iż w swej treści nie odbiega on w żaden sposób od wniosków składanych poprzednio, które nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżący pomija w aktualnie złożonym wniosku składnik majątku (grunty rolne) wykazywany w poprzednich wnioskach (K. 38 i K. 119), co do którego Sąd w postanowieniu z dnia 29 października 2015 r. stwierdził, że mógłby być on wykorzystywany w celu poprawy sytuacji materialnej. Skarżący znając stanowisko Sądów obu instancji, co do obowiązku wiarygodnego przedstawienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej, ponownie mimo inicjatywy dowodowej ze strony referendarza (pismo z dnia 19 stycznia 2017 r.) nie przedstawił zeznań podatkowych, nie wykazał poprzez stosowne zaświadczenie, że stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy, nie wykazał, aby był osobą bezrobotną. Skarżący po raz kolejny swoją postawą uniemożliwia obiektywną ocenę sytuacji materialnej i rodzinnej i jej wpływu na zdolność partycypowania w kosztach postępowania sądowego (100 zł tytułem wpisu od skargi). Oceny tej nie ułatwia oświadczenie, jakoby przebywał czasem u żony, zamieszkującej z rodzicami, innym razem u matki, a jeszcze innym u babki (zamieszkującej w Łodzi – okoliczność znana referendarzowi z urzędu z akt sprawy VIII SAB 152/15). Wniosek skarżącego nie zwiera zatem żadnych nowych, istotnych okoliczności, które powodowałyby zmianę dotychczasowego stanowiska. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.